# Müzzemmil Sûresi, 8. Âyet (73:8)

> وَٱذْكُرِ ٱسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا

*Veżkuri-sme rabbike ve tebettel ileyhi tebtîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Rabbinin adını an ve bütün benliğinle O'na yönel.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/73/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Müzzemmil Suresi'nin 8. ayeti, Allah'ı anma ve O'na tam bir yönelişin önemini vurgular. Ayet, zikir ve tebettül kavramları üzerinden kulun Rabbi ile olan münasebetinin derinliğini ve samimiyetini dilbilimsel bir incelikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱذْكُرِ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Rabbinin adını anmak, hatırlamak ve zikretmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesini hem kalple hatırlama hem de dille ifade etme olarak tanımlar. Ayetteki 'uzkur' emri, Allah'ın isimlerini ve sıfatlarını anarak O'nu daima hatırda tutmayı ve bu hatırlayışı dil ile de ifade etmeyi emreder. Bu, sadece bir anma değil, aynı zamanda bir tefekkür ve tezekkür halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre zikr, sadece bir 'hatırlama' değil, aynı zamanda Allah'ın varlığını ve kudretini sürekli olarak bilincinde tutma ve bu bilinçle hareket etme eylemidir. Ayetteki 'uzkur', bu sürekli bilinç halini ve Allah ile olan bağı pekiştirmeyi ifade eder."}]},{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, besleyen, sahip olan ve yöneten Allah.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Rab' kelimesini 'sahip' ve 'malik' anlamlarında kullanır. Ayetteki 'Rabbinin' ifadesi, Allah'ın kul üzerindeki mutlak sahipliğini ve terbiye ediciliğini vurgular. Bu, kulun O'na karşı sorumluluğunu ve bağımlılığını hatırlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye etmek, bir şeyi kademe kademe kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbinin' ifadesi, Allah'ın kulunu yetiştiren, geliştiren ve ona nimetler veren yüce varlık olduğunu gösterir. Bu bağlamda, O'nun adını anmak, bu terbiye ediciliğe şükran ve teslimiyetin bir ifadesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Rab' isminin Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın yaratma, rızık verme, yönetme ve terbiye etme gibi tüm fiillerini kapsadığını belirtir. Ayetteki 'Rabbinin' ifadesi, kulun hayatındaki her şeyin Allah'ın kontrolünde olduğunu ve O'na yönelmenin bu mutlak otoriteye teslimiyet anlamına geldiğini pekiştirir."}]},{"word":"وَتَبَتَّلْ","root":"ب ت ل","rootLatin":"b-t-l","meaning":"Her şeyi bırakıp yalnız O'na yönelmek, kendini tamamen O'na adamak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tebettül' kelimesini 'dünyadan el çekip ibadete yönelmek' olarak açıklar. Ayetteki 'tebettel' emri, kulun tüm meşguliyetlerini bir kenara bırakarak kalben ve bedenen tamamen Allah'a yönelmesini, O'na adanmış bir hayat sürmesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'betl' kökünün 'kesmek, ayırmak' anlamına geldiğini ve 'tebettül'ün de 'kendini diğer şeylerden kesip Allah'a tahsis etmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'tebettel', kulun dünyevi bağlardan sıyrılarak ruhunu ve kalbini yalnızca Allah'a bağlamasını, O'na tam bir teslimiyetle yönelmesini emreder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tebettül'ü 'Allah'a yönelmek için dünyadan el çekmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'tebettel', sadece fiziksel bir ayrılık değil, aynı zamanda kalbi bir kopuşu ve Allah'a karşı tam bir odaklanmayı gerektirir. Bu, kulun ibadet ve taatinde samimiyetin zirvesidir."}]},{"word":"تَبْتِيلًا","root":"ب ت ل","rootLatin":"b-t-l","meaning":"Tam bir yönelişle, kesin bir adanmışlıkla.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tebtîlen' kelimesini 'tamamen kesilerek, ayrılıp yönelerek' anlamında kullanır. Bu masdar, fiilin şiddetini ve kesinliğini vurgular. Ayetteki 'tebtîlen', Allah'a yönelişin yüzeysel değil, tam ve eksiksiz olması gerektiğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tebtîlen'in 'tebettül' fiilinin masdarı olarak, bu yönelişin niteliğini pekiştirdiğini belirtir. Bu, kulun Allah'a olan adanmışlığının hiçbir şüpheye yer bırakmayacak kadar kesin ve tam olması gerektiğini gösterir. Bu, bir nevi 'mutlak tebettül' halidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zikir","tevhid","dua","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱذْكُرِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, ancak sonraki kelimenin hemzesi vasıl olduğu için kesra ile harekelenmiştir.","gloss":"an"},{"position":2,"surface":"ٱسْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"اِسْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"adını"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"تَبَتَّلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ب-ت-ل","rootLatin":"b-t-l","lemma":"تَبَتَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yönel"},{"position":5,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ona"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"تَبْتِيلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ت-ل","rootLatin":"b-t-l","lemma":"تَبْتِيل","form":"Tef'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"tam bir yönelişle"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *73/8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *73/8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *73/8*