# Müddessir Sûresi, 11. Âyet (74:11)

> ذَرْنِى وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيدًا

*Żernî vemen ḣalaktu vahîdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Beni, yarattığım kişiyle baş başa bırak.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/74/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın tek başına yarattığı ve nimetlerle donattığı bir kişiye yönelik tehditkâr bir ifade içermektedir. Anahtar kavramlar, yaratma eylemini, yaratılanın durumunu ve Allah'ın bu yaratılmışa olan müdahalesini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ذَرْنِى","root":"ذ ر و","rootLatin":"z-r-v","meaning":"Beni bırak, bana bırak anlamında bir emir fiilidir ve Allah'ın muhatabı kendi takdirine bırakmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ذَرْ' fiilinin 'bırakmak, terk etmek' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ذَرْنِى' ifadesi, Allah'ın muhatabı kendi hükmüne ve cezasına bırakmasını, araya kimsenin girmemesini emretmesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ذَرْ' kelimesinin 'terk etmek, vazgeçmek' anlamında kullanıldığını ve genellikle emir kipinde geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın muhatabı ile olan ilişkisinde, başkalarının müdahalesini reddederek, onu doğrudan kendi takdirine havale etmesini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ذَرْ' fiilinin mecazi olarak 'bırak, bana havale et' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın o kişiyi cezalandırma veya hesaba çekme yetkisini kimseye devretmeyeceğini, bu işi bizzat kendisinin yapacağını ifade eder."}]},{"word":"خَلَقْتُ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yaratmak, yoktan var etmek anlamında olup, Allah'ın kudretini ve varlıkları meydana getirme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خَلْق' kelimesinin aslen 'takdir etmek, ölçüye göre yapmak' anlamına geldiğini, sonra 'yoktan var etmek' manasında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'خَلَقْتُ' ifadesi, Allah'ın o kişiyi belirli bir ölçü ve takdirle, tek başına yarattığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'خَلْق' kelimesinin 'icad etmek, meydana getirmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'خَلَقْتُ' fiili, Allah'ın o kişiyi varlık âlemine getiren yegâne kudret olduğunu ve bu yaratılışın özel bir durumu olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve evrendeki her şeyin O'nun eseri olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'خَلَقْتُ' ifadesi, Allah'ın o kişiyi yaratma eyleminin, O'nun mutlak egemenliğinin bir göstergesi olduğunu vurgular."}]},{"word":"وَحِيدًا","root":"و ح د","rootLatin":"v-h-d","meaning":"Tek başına, yalnız olarak anlamında olup, yaratılan kişinin başlangıçtaki durumunu veya Allah'ın onu tek başına yaratmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'وَحْدَة' kelimesinin 'tek olmak, yalnız olmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَحِيدًا' ifadesi, o kişinin başlangıçta hiçbir şeye sahip olmadan, tek başına yaratıldığını, yani Allah'ın ona her şeyi sonradan verdiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'وَحِيدًا' kelimesinin hal olarak geldiğini ve 'tek başına, kimsesiz' anlamında olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın o kişiyi yaratırken yanında kimsenin olmadığını, ona yardım edecek veya destek olacak hiçbir şeyin bulunmadığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'vahid' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'tek, eşsiz' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'وَحِيدًا' ifadesi, o kişinin yaratılış anındaki çaresizliğini ve Allah'ın ona olan lütfunun büyüklüğünü vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","mal-mulk","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ذَرْنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ر-أ","rootLatin":"dh-r-a","lemma":"ذَر","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"Bana bırak"},{"position":1,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"beni"},{"position":2,"surface":"وَمَنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"kimse"},{"position":3,"surface":"خَلَقْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattım"},{"position":4,"surface":"وَحِيدًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَحِيد","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"tek olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *Müddessir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *Müddessir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *Müddessir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *Müddessir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *Müddesir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *Müddesir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *Müddesir, 74/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *Müddesir, 74/11*