# Müddessir Sûresi, 18. Âyet (74:18)

> إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ

*İnnehu fekkera ve kadder(a)*

**Meal (Diyanet):** Çünkü o, düşündü taşındı, ölçtü biçti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/74/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Müddessir Suresi'nin 18. ayeti, inkarcı bir şahsın Kur'an'a karşı sergilediği olumsuz tavrı ve bu tavrın arkasındaki zihinsel süreci 'düşünme' ve 'ölçüp biçme' fiilleriyle tasvir etmektedir. Ayet, bu fiillerin kasıtlı ve kötü niyetli bir planlamayı ifade ettiğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَكَّرَ","root":"ف ك ر","rootLatin":"f-k-r","meaning":"Bir şeyi zihinsel olarak ele alıp üzerinde derinlemesine düşünmek, akıl yürütmek ve bir sonuca varmaya çalışmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fikr' kelimesini, bir şeyi idrak etmek için aklı kullanmak olarak tanımlar. Ayetteki 'fekkara' fiili, bu kişinin Kur'an hakkında ne söyleyeceğini belirlemek üzere zihnini yorarak, kasıtlı bir şekilde düşündüğünü ve bir plan yaptığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî'ye göre 'fikr', bir şeyi elde etmek için aklın hareketidir. Bu ayetteki kullanımı, inkarcının Kur'an'a karşı bir argüman veya itham geliştirmek amacıyla zihinsel bir çaba sarf ettiğini, yani olumsuz bir niyetle düşündüğünü gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fikr' kavramının Kur'an'da genellikle olumlu bir çağrışım taşıdığını, ancak bu ayetteki gibi bağlamlarda, kötü niyetli bir planlama veya hilekarlık için de kullanılabileceğini belirtir. Burada, Kur'an'ı reddetmek için bir bahane uydurma çabası olarak düşünme eylemini ifade eder."}]},{"word":"قَدَّرَ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bir şeyi ölçüp biçmek, takdir etmek, bir sonuca varmak, planlamak ve belirlemek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kaddere' fiilini 'ölçtü, biçti, düşündü ve karar verdi' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, inkarcının Kur'an hakkında ne diyeceğini, hangi sözleri kullanacağını önceden tasarladığını ve planladığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kaddere' fiilinin 'bir şeyi belirlemek, takdir etmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, inkarcının Kur'an'a karşı söyleyeceği sözleri veya yapacağı ithamları önceden zihninde şekillendirdiğini, yani bir 'ölçüp biçme' eylemiyle bir sonuca vardığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'takdîr' kelimesinin 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre yapmak veya belirlemek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'kaddere' fiili, inkarcının Kur'an'a karşı kullanacağı argümanları veya ithamları dikkatlice seçip, belirli bir amaca yönelik olarak planladığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"o"},{"position":2,"surface":"فَكَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ك-ر","rootLatin":"f-k-r","lemma":"فَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"düşündü"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"قَدَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"ölçtü biçti"}]