# Müddessir Sûresi, 3. Âyet (74:3)

> وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ

*Ve rabbeke fekebbir*

**Meal (Diyanet):** Rabbini yücelt.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/74/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Müddessir Suresi'nin 3. ayeti, 'Rabbini yücelt' emriyle, tevhidin ve Allah'ın azametinin vurgulandığı temel bir ilkeyi ifade eder. Ayet, 'Rab' ve 'tekbir' kavramları üzerinden, Allah'ın mutlak üstünlüğünü ve O'na yönelmenin gerekliliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayetteki 'Rab' kelimesi, Allah'ın terbiye edici, sahip ve efendi olma vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erinceye kadar gözetmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbeke' ifadesi, Hz. Peygamber'e hitaben, kendisini ve tüm varlığı terbiye eden, sahip olan Allah'ı yüceltme emrini taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' isminin, 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi, kayyım' gibi anlamları ihtiva ettiğini açıklar. Ayetteki kullanım, Allah'ın mutlak otoritesini, yaratma ve yönetme gücünü vurgulayarak, O'nun yüceltilmesinin gerekliliğini ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da 'yaratıcı, besleyici, koruyucu ve yönetici' anlamlarını taşıdığını ve bu kelimenin Allah'ın insanla olan ilişkisini tanımlayan merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Ayetteki 'Rabbeke' emri, bu ilişkinin bir sonucu olarak Allah'ın azametini tanıma ve O'nu yüceltme yükümlülüğünü ifade eder."}]},{"word":"فَكَبِّرْ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Ayetteki 'fekebbir' emri, Allah'ı büyük tanımak, O'nun azametini dile getirmek ve O'nu her şeyden üstün tutmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kebbir' fiilinin 'Allah'ı büyük bil, O'nun azametini dile getir' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bu emir, Hz. Peygamber'e ve dolayısıyla tüm müminlere, Allah'ın büyüklüğünü sözlü olarak ifade etme ve kalben tasdik etme yükümlülüğünü yükler."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kebbir' fiilinin mecazi olarak 'Allah'ı yücelt, O'nu her türlü noksanlıktan tenzih et' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'fekebbir' emri, Allah'ın mutlak üstünlüğünü ve O'nun şanına yakışır şekilde tazim edilmesini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekbir'in 'Allah'ı büyük saymak, O'nun azametini ikrar etmek' olduğunu ve bu fiilin 'Allahü Ekber' sözüyle ifade edildiğini açıklar. Ayetteki 'fekebbir' emri, Allah'ın büyüklüğünü ilan etmenin, O'na olan imanın ve teslimiyetin bir göstergesi olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'k-b-r' kökünden türeyen 'tekbir'in, Allah'ın mutlak büyüklüğünü ve yüceliğini ifade etme eylemi olduğunu belirtir. Ayetteki 'fekebbir' emri, sadece sözlü bir ifade değil, aynı zamanda kalbi bir tasdik ve yaşamın her alanında Allah'ın azametini gözetme çağrısıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zikir","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":1,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":2,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":2,"surface":"كَبِّرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yücelt"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Müddessir 74/1-3*
- **Hac Sûresi** · *el-Müddessir 74/1-3*
- **Hac Sûresi** · *el-Müddessir 74/1-3*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Müddessir 74/1-3*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Müddesir 74/1-4*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *Müddesir 74/1-4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Müddesir 74/1-4*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *Müddesir 74/1-4*