# Müddessir Sûresi, 39. Âyet (74:39)

> إِلَّآ أَصْحَـٰبَ ٱلْيَمِينِ

*İllâ ashâbe-lyemîn(i)*

**Meal (Diyanet):** Ancak ahiret mutluluğuna eren kimseler başka.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/74/39

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ahiret gününde kurtuluşa erenlerin ve azaba uğrayanların durumunu tasvir ederken, 'ashâbü'l-yemîn' kavramı üzerinden cennetliklerin kimliğini ve 'yemîn' kelimesinin sembolik anlamını vurgulamaktadır. Ayet, sağ elin bereket ve kurtuluşla olan kadim bağını Kur'anî bir bağlama oturtur.","keyConcepts":[{"word":"أَصْحَـٰبَ","root":"ص ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Bu kelime, bir şeye sahip olan, onunla birlikte bulunan veya ona yoldaşlık eden kişileri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sahib' kelimesinin, bir şeyle uzun süre birlikte olan veya ona eşlik eden kişi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ashâbü'l-yemîn' ifadesi, sağ tarafın ehli, yani hayır ve bereketle ilişkilendirilen kimseler anlamında kullanılmıştır. Bu, sadece fiziksel bir birliktelikten ziyade, kader ve akıbet birliğini de içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sahib' kelimesinin, bir şeye malik olan, onu idare eden veya onunla sürekli bir ilişki içinde olan kişi için kullanıldığını açıklar. 'Ashâbü'l-yemîn' terkibinde ise, 'yemîn'in getirdiği hayır ve kurtuluşun sahipleri, yani bu akıbete nail olanlar kastedilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sahib' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir grubun veya bir niteliğin üyelerini belirtmek için kullanıldığını ifade eder. 'Ashâbü'l-yemîn' terimi, ahiret bağlamında, kurtuluşa eren, cennetle müjdelenen ve 'sağ taraf'ın sembolize ettiği hayırlı akıbete sahip olanları tanımlar."}]},{"word":"ٱلْيَمِينِ","root":"ي م ن","rootLatin":"y-m-n","meaning":"Bu kelime, sağ tarafı, sağ eli ve aynı zamanda bereket, uğur ve kurtuluşu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yemîn' kelimesinin hem sağ el hem de bereket ve uğur anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ashâbü'l-yemîn' ifadesi, amel defterleri sağdan verilenler olarak açıklanır ki bu, kurtuluşun ve cennetin bir alametidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yemîn'in mecazi olarak güç, kuvvet ve bereket anlamında kullanıldığını ifade eder. 'Ashâbü'l-yemîn' terkibi, sağ tarafın sembolize ettiği hayır ve kurtuluşun ehli olanları, yani Allah'ın lütfuna mazhar olanları anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yemîn' kelimesinin temel anlamının sağ taraf olduğunu, ancak aynı zamanda bereket, uğur ve yemin anlamlarına da geldiğini açıklar. Kur'an'da 'ashâbü'l-yemîn' olarak geçenler, ahiret gününde amel defterleri sağ ellerine verilen ve cennete girmeye hak kazanan kimselerdir. Bu, onların hayırlı ve mübarek bir akıbete sahip olduklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'yemîn' kelimesinin Kur'an'da hem fiziksel sağ tarafı hem de sembolik olarak bereket, uğur ve kurtuluşu ifade ettiğini belirtir. 'Ashâbü'l-yemîn' terkibi, ahiret bağlamında, Allah'ın rızasını kazanmış, amelleri makbul görülmüş ve cennete layık görülmüş kişileri tanımlar. Bu, sağ tarafın İslam kültüründeki olumlu çağrışımlarıyla uyumludur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","cehennem","hesap-mizan","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisnâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"ancak"},{"position":2,"surface":"أَصْحَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Müstesnâ olduğu için mansûb","gloss":"sahipleri"},{"position":3,"surface":"ٱلْيَمِينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-م-ن","rootLatin":"y-m-n","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sağ"}]