# Müddessir Sûresi, 49. Âyet (74:49)

> فَمَا لَهُمْ عَنِ ٱلتَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ

*Femâ lehum ‘ani-tteżkirati mu'ridîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Böyle iken onlara ne oluyor da, öğütten yüz çeviriyorlar?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/74/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'öğüt' kavramından 'yüz çevirme' eylemini sorgulayarak, insanların ilahi mesaj karşısındaki olumsuz tutumunu dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'tezkire'nin önemini ve ondan uzaklaşmanın anlamsızlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلتَّذْكِرَةِ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, hatırlatma, öğüt, ibret verici söz veya ilahi mesaj anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kökünden türeyen 'tezkire'yi, bir şeyi hatırlatmak, unutturmamak veya unutanı uyarmak olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda ise, Kur'an'ın kendisi gibi, insanlara Allah'ı, ahireti ve hakikatleri hatırlatan ilahi öğüt ve mesajı ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tezkire'yi, insanlara fayda veren, onları doğru yola sevk eden ve akıllarını uyandıran bir hatırlatma olarak açıklar. Ayette, insanların bu değerli öğütten yüz çevirmelerinin anlamsızlığına dikkat çekilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine değinerek, 'tezkire'nin, Allah'ın varlığını ve kudretini hatırlatan, insanı gafletten uyandıran bir 'hatırlatma' işlevi gördüğünü belirtir. Ayetteki 'tezkire', ilahi vahyin insanı doğruya yönlendirme gücünü temsil eder."}]},{"word":"مُعْرِضِينَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Bu kelime, bir şeyden yüz çevirmek, sırt dönmek, uzaklaşmak veya ilgisiz kalmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'i'râd' fiilini, bir şeyden yüz çevirmek, onu terk etmek ve ondan uzaklaşmak olarak açıklar. Ayetteki 'mu'ridîn' kelimesi, insanların ilahi öğütten kasıtlı olarak uzak durma ve onu reddetme hallerini mecazi bir ifadeyle anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'i'râd'ın, bir şeyden yüz çevirip ona sırt dönmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'mu'ridîn', 'tezkire'nin sunduğu hakikatlere karşı takınılan olumsuz ve kayıtsız tavrı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'i'râd'ın, bir şeyden yüz çevirerek onu önemsememe ve ondan uzaklaşma anlamını taşıdığını ifade eder. Ayette, 'tezkire'den yüz çevirenlerin bu tutumunun anlamsızlığı ve yanlışlığı sorgulanmaktadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","hidayet-dalalet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken, ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلتَّذْكِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذْكِرَة","form":"Tef'ile","features":{"state":"Marife","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"öğüt, hatırlatma","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"مُعْرِضِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"مُعْرِض","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yüz çevirenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Femâ "},{"position":2,"translit":"lehum "},{"position":3,"translit":"‘ani"},{"position":4,"translit":"tteżkirati "},{"position":5,"translit":"mu'ridîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *74/49-51*
- **Müddessir Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *74/49*
- **Müddessir Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *74/49-51*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *74/49-51*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *74/49-51*
- **Müddessir Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *74/49*