# Kıyâme Sûresi, 12. Âyet (75:12)

> إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ ٱلْمُسْتَقَرُّ

*İlâ rabbike yevme-iżin(i)lmustekar(ru)*

**Meal (Diyanet):** O gün varıp durulacak yer, sadece Rabbinin huzurudur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kıyâme Suresi'nin 12. ayeti, kıyamet gününde tüm varlıkların nihai dönüş yerinin Allah olduğunu vurgular. Ayet, 'Rab' ve 'müstakarr' kavramları üzerinden bu nihai dönüşü ve yerleşimi dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette 'senin Rabbin' anlamında kullanılmış olup, terbiye eden, sahip olan, yöneten ve kendisine dönülecek olan yüce varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme ve yönetme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Bu ayetteki 'Rabbike' ifadesi, muhatabın (Hz. Peygamber ve dolayısıyla tüm insanlar) nihai dönüş yerinin, kendisini terbiye eden ve her şeyin sahibi olan Allah olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin lügatte 'sahip, efendi, ıslah eden, terbiye eden' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Allah için kullanıldığında ise, 'her şeyin sahibi, yaratıcısı ve yöneticisi' anlamını taşır. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, kıyamet gününde her şeyin O'na döneceği, O'nun hükmüne tabi olacağı mutlak otoriteyi işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'Rab' kavramının Allah'ın mutlak egemenliğini, yaratıcılığını ve insan üzerindeki otoritesini ifade ettiğini belirtir. 'Rab' aynı zamanda 'terbiye edici' ve 'koruyucu' anlamlarını da içerir. Bu ayetteki 'Rabbike' ifadesi, kıyamet gününde tüm varlıkların, kendilerini yaratan ve terbiye eden Rablerinin huzuruna dönecekleri nihai mercii vurgular."}]},{"word":"يَوْمَئِذٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-w-m","meaning":"O gün, yani kıyamet günü, hesap ve ceza gününü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yevm' kelimesinin bilinen 'gün' anlamının yanı sıra, Kur'an'da belirli bir zaman dilimini veya olayı ifade etmek için de kullanıldığını belirtir. 'Yevmeizin' ifadesi, önceki ayetlerde bahsedilen kıyamet olaylarının gerçekleştiği o belirli ve dehşetli günü işaret eder. Bu ayette, o günün, Rabbe dönüş günü olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yevm' kelimesinin bazen mecazi olarak bir olayın veya durumun vuku bulduğu zamanı ifade ettiğini belirtir. 'Yevmeizin' ifadesi, kıyamet gününün dehşetini ve o günün önemini vurgulayan bir zaman zarfıdır. Bu ayette, o günün, Rabbin huzuruna varış günü olduğunu açıklar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yevmeizin' ifadesinin 'o zaman' veya 'o gün' anlamına geldiğini ve genellikle kendisinden önce zikredilen bir olaya işaret ettiğini açıklar. Bu ayette, kıyamet gününün dehşetinden ve insanların şaşkınlığından bahsedildikten sonra, 'o gün'ün, nihai dönüş yeri olan Rabbin huzuru olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْمُسْتَقَرُّ","root":"ق ر ر","rootLatin":"k-r-r","meaning":"Nihai durak, yerleşme yeri, karar kılınan yer veya dönüş yeri anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karar' kökünün 'bir şeyin sabit olması, yerleşmesi' anlamından geldiğini belirtir. 'Müstakarr' ise 'istikrar yeri, yerleşme yeri' demektir. Bu ayette, kıyamet gününde tüm varlıkların nihai ve kalıcı olarak dönecekleri, yerleşecekleri yerin Allah'ın huzuru olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'karar' kökünün 'sakin olmak, durmak, yerleşmek' anlamlarını taşıdığını ve 'müstakarr'ın da 'karar kılınan yer, nihai durak' olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-müstakarr' ifadesi, kıyamet gününde insanların ve tüm varlıkların, Rablerinin huzurunda nihai olarak duracakları ve hesap verecekleri yeri vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'müstakarr' kelimesinin Kur'an'da 'yerleşme yeri, durulacak yer, nihai varış noktası' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayette, kıyamet gününde insanların kaçınılmaz olarak varacakları ve orada kalıcı olarak yerleşecekleri yerin, yani nihai dönüş noktasının Allah'ın huzuru olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"يَوْمَئِذٍ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"o gün"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُسْتَقَرُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"q-r-r","lemma":"مُسْتَقَرّ","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"varış yeri, durulacak yer"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/12*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/12*