# Kıyâme Sûresi, 15. Âyet (75:15)

> وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ

*Velev elkâ me'âżîrah(u)*

**Meal (Diyanet):** (14-15) Hatta, mazeretlerini ortaya koysa da, o gün insan kendi aleyhine şahittir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde insanın kendi durumunu en iyi bilen olacağını ve mazeretlerinin bir fayda sağlamayacağını vurgular. Anahtar kavramlar, 'atmak/sunmak' ve 'mazeretler' üzerinden bu durumu dilbilimsel olarak derinleştirir.","keyConcepts":[{"word":"أَلْقَىٰ","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-k-y","meaning":"Ayette, 'sunmak', 'ortaya koymak' veya 'ileri sürmek' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-İlkâ' kelimesini bir şeyi bir yere bırakmak, atmak veya ulaştırmak olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda ise, insanın mazeretlerini ortaya koyması, sunması anlamında mecazi bir kullanımdır; sanki mazeretlerini önüne seriyormuş gibidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki mecazi kullanımlara dikkat çeker. 'Elkâ' fiilinin burada 'söylemek', 'ifade etmek' anlamında mecazi bir kullanım olduğunu belirtir. İnsanın mazeretlerini dile getirmesi, onları 'atması' olarak ifade edilmiştir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'elkâ' fiilinin 'söylemek, beyan etmek' manasına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının da mazeretleri dile getirmek, onları sunmak olduğunu ifade eder. Fiilin bu bağlamda somut bir atma eyleminden ziyade, soyut bir sunma eylemini ifade ettiğini vurgular."}]},{"word":"مَعَاذِيرَهُۥ","root":"ع ذ ر","rootLatin":"a-z-r","meaning":"Ayette, kişinin kendi kusurlarını veya sorumluluklarını hafifletmek için ileri sürdüğü gerekçeler, bahaneler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ma'âzîr' kelimesini 'özürler, bahaneler' olarak açıklar. Kıyamet gününde insanın kendi aleyhine şahitlik edeceği bir durumda, ileri süreceği hiçbir mazeretin kabul edilmeyeceğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'uzr' kökünden türeyen 'ma'âzîr' kelimesini, bir kusuru veya hatayı gidermek için sunulan gerekçe olarak tanımlar. Ayetteki çoğul kullanımı, insanın pek çok mazeret ileri sürmeye çalışacağını, ancak bunların faydasız kalacağını ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'uzr' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, genellikle bir hatadan dolayı af dileme veya bir eylemi haklı çıkarma çabası olarak ele alır. Bu ayetteki 'ma'âzîr' ise, kıyamet gününde insanın kendi vicdanı karşısında ileri süreceği, ancak geçerliliği olmayan bahaneleri ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ma'âzîr' kelimesinin 'özürler, mazeretler' anlamına geldiğini ve bu ayetteki bağlamda, insanın hesap gününde kendisini temize çıkarmak için sunacağı gerekçeleri ifade ettiğini belirtir. Ancak bu gerekçelerin, kişinin kendi vicdanı ve amelleri karşısında bir değer taşımayacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","dirilis","insanin-yaratilisi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"velev ki, olsa bile"},{"position":2,"surface":"أَلْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"إِلْقَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"atsa, sunsa"},{"position":3,"surface":"مَعَاذِيرَ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ع-ذ-ر","rootLatin":"'-dh-r","lemma":"مَعْذِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"özürler"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/14-15*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/14-15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *75/14-15*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *75/14-15*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *75/14-15*