# Kıyâme Sûresi, 17. Âyet (75:17)

> إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُۥ وَقُرْءَانَهُۥ

*İnne ‘aleynâ cem'ahu ve kur-âneh(u)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz onu toplamak ve okumak bize aittir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kıyâme Suresi'nin 17. ayeti, Kur'an'ın toplanması ve okunmasının ilahi bir sorumluluk olduğunu vurgular. Ayet, vahyin korunması ve tebliğindeki Allah'ın mutlak kudretini ve garantisini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"جَمْعَهُۥ","root":"ج م ع","rootLatin":"c-m-a","meaning":"Kur'an'ın kalpte toplanması, bir araya getirilmesi ve muhafaza edilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cem'' kelimesini 'dağınık olanı bir araya getirmek' olarak tanımlar. Bu ayette ise, vahyin dağınık parçalarının Peygamber'in kalbinde toplanması, ezberlenmesi ve zihinde muhafaza edilmesi anlamında kullanılmıştır. Allah'ın bu görevi üstlenmesi, vahyin eksiksiz bir şekilde korunacağının garantisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cem'' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'cem'ahu' ifadesi, vahyin Peygamber'in hafızasında toplanması ve unutulmaması için Allah tarafından sağlanan bir kolaylık ve güvence olarak yorumlanmıştır. Bu, aynı zamanda vahyin metinsel bütünlüğünün de bir ifadesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cem'' kavramının Kur'an'da 'bir araya getirme, toplama' anlamının ötesinde, 'bütünleştirme' ve 'koruma' boyutlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayette, vahyin sadece fiziksel olarak bir araya getirilmesi değil, aynı zamanda anlam ve bütünlük açısından da korunarak Peygamber'in zihnine yerleştirilmesi anlamını taşır. Bu, vahyin ilahi bir bütünlük içinde sunulduğunu gösterir."}]},{"word":"وَقُرْءَانَهُۥ","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-a","meaning":"Kur'an'ın okunuşu, tilaveti ve insanlara tebliğ edilişi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kur'ân' kelimesinin 'okumak, tilavet etmek' fiilinden türediğini ve 'okunan şey' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'kur'ânehû' ifadesi, Allah'ın Peygamber'e vahyi okutma, yani onu doğru bir şekilde telaffuz etme ve insanlara aktarma yeteneğini bahşetmesi anlamındadır. Bu, vahyin lafzen ve manen korunmasının bir parçasıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kara'e' fiilinin 'harfleri ve kelimeleri bir araya getirerek telaffuz etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'kur'ânehû' ise, Allah'ın Peygamber'e vahyi doğru bir şekilde okuma ve başkalarına okutma yeteneğini vermesi demektir. Bu, vahyin tebliğ sürecindeki ilahi rehberliği vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kur'ân' kelimesinin sadece 'okuma' değil, aynı zamanda 'toplama' ve 'bir araya getirme' anlamlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayette, vahyin hem lafızlarının doğru bir şekilde okunması hem de anlamlarının bütüncül bir şekilde kavranıp aktarılması sorumluluğunun Allah tarafından üstlenildiğini ifade eder. Bu, vahyin hem lafzi hem de manevi bütünlüğünün korunmasını kapsar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerimize"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"جَمْعَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-'","lemma":"جَمْع","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"toplaması"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"قُرْءَانَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-a","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"okutması"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/17*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/16-17*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *75/16-19*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *75/16-19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *75/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *75/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *75/16-17*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/17*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *75/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *75/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *75/16-17*