# Kıyâme Sûresi, 23. Âyet (75:23)

> إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ

*İlâ rabbihâ nâzira(tun)*

**Meal (Diyanet):** Rablerine bakarlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kıyâme Suresi 23. ayet, kıyamet gününde müminlerin yüzlerinin Rablerine bakışını ve bu bakışın getirdiği nuru tasvir etmektedir. Ayet, 'nazara' fiilinin özel bir kullanımıyla, Allah'ı görme ve O'nun lütfuna mazhar olma anlamını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"رَبِّهَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette, kendisine bakılan, terbiye eden, sahip olan ve nimet veren yüce varlık olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb kelimesi, terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek anlamındadır. Allah için kullanıldığında, O'nun yaratma, rızık verme, terbiye etme ve her şeyin sahibi olma vasıflarını kapsar. Ayetteki 'Rabbihâ' ifadesi, müminlerin yüzlerinin yöneldiği, kendisinden lütuf ve ikram beklediği yüce yaratıcıyı işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rabb, malik, seyyid, müdebbir, mürebbi ve mütekellif anlamlarına gelir. Allah Teâlâ için kullanıldığında, bütün bu anlamları en mükemmel şekilde ifade eder. Ayetteki 'Rabbihâ' ifadesi, müminlerin yüzlerinin, kendilerini terbiye eden, işlerini idare eden ve her şeyin sahibi olan Allah'a yöneldiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rabb kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak egemenliğini, yaratıcılığını ve her şeyi kontrol altında tutan gücünü ifade eder. Bu ayetteki 'Rabbihâ' kullanımı, müminlerin kıyamet gününde Allah'ın huzurunda olmalarını ve O'nun ilahi otoritesine doğrudan muhatap olmalarını vurgular."}]},{"word":"نَاظِرَةٌ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Ayette, kıyamet gününde müminlerin yüzlerinin Allah'a yönelerek O'nu görme ve O'nun lütfuna mazhar olma halini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazara fiili, bakmak anlamına gelir. Ancak bu ayetteki 'nâzıra' kelimesi, sadece gözle bakmak değil, aynı zamanda beklemek, umut etmek ve lütuf dilemek anlamlarını da içerir. Müminlerin yüzlerinin Rablerine bakması, O'nun cemalini görme ve O'nun ikramına nail olma beklentisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nazara fiili, bazen 'beklemek' ve 'umut etmek' anlamında da kullanılır. Bu ayetteki 'nâzıra' kelimesi, müminlerin yüzlerinin Rablerinin lütfunu ve mükafatını beklediğini, O'nun cemalini görmeyi arzuladığını mecazi olarak ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir bakıştan öte, ruhsal bir yöneliştir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar kelimesi, bir şeyi gözle idrak etmek veya kalp ile düşünmek anlamına gelir. 'İlâ Rabbiha nâzıra' ifadesi, müminlerin yüzlerinin Rablerine yönelerek O'nun cemalini görmesi ve O'nun lütfuna mazhar olmasıdır. Bu, ahiretteki en büyük nimetlerden biri olarak kabul edilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nazar fiili, Kur'an'da farklı bağlamlarda 'bakmak, görmek, düşünmek, beklemek' gibi anlamlara gelir. Kıyâme 23'teki 'nâzıra' kelimesi, müminlerin Allah'ı görme şerefine nail olmalarını ifade eder. Bu görme, dünyadaki gibi sınırlı bir görme değil, ahirete mahsus, ilahi bir tecellidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"نَاظِرَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَاظِر","form":"Fâil","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bakan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İlâ"},{"position":2,"translit":"rabbihâ"},{"position":3,"translit":"nâzira(tun)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/23*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/22-23*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/23*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/22-23*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *75/22-23*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *75/22-23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *75/22-23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *75/22-23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *75/22-23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *75/22-23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk · *Kıyamet, 25/22-23*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Kıyâmet, 75:22-23*