# Kıyâme Sûresi, 29. Âyet (75:29)

> وَٱلْتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ

*Velteffeti-ssâku bi-ssâk(i)*

**Meal (Diyanet):** (26-30) Hayır, can boğaza dayandığı, "Kimdir (bunu) iyi edecek?" dendiği, (ölmek üzere olanın da) bunun ayrılış olduğunu bildiği, bacakların birbirine dolandığı zaman, işte o gün sevk ediliş, Rabbinedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününün dehşetini ve ölüm anındaki çaresizliği tasvir ederken, 'sâk' kelimesinin mecazi ve somut anlamlarını bir araya getirerek, zorlukların iç içe geçmesini ve işlerin sarpa sarmasını vurgular. 'İlteffet' fiili ise bu iç içe geçişi ve karmaşıklığı dinamik bir şekilde ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلْتَفَّتِ","root":"ل ف ف","rootLatin":"l-f-f","meaning":"Birbirine dolanmak, sarılmak, işlerin sarpa sarması ve karmaşık hale gelmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leffe' fiilinin bir şeyi diğerine sarmak, dolamak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ilteffet' formu ise, bacakların birbirine dolanmasıyla birlikte, işlerin içinden çıkılmaz bir hal almasını, zorlukların üst üste gelmesini ifade eder. Bu, ölüm anındaki sıkıntının ve çaresizliğin bir tasviridir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu ifadeyi mecazi bir anlamda ele alarak, 'işlerin zorlaşması, sıkıntıların artması' olarak yorumlar. Bacakların birbirine dolanması, kişinin hareket kabiliyetini kaybetmesi ve çaresiz kalması durumunu sembolize eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki fiillerin dinamik anlamlarını incelerken, 'ilteffet' gibi fiillerin sadece fiziksel bir eylemi değil, aynı zamanda psikolojik ve durumsal bir değişimi de ifade ettiğini belirtir. Burada, ölüm anında kişinin yaşadığı içsel karmaşa ve dışsal zorlukların birleşimi vurgulanır."}]},{"word":"ٱلسَّاقُ","root":"س و ق","rootLatin":"s-v-q","meaning":"Bacak, baldır; mecazi olarak zorluk, sıkıntı ve işlerin en şiddetli noktası anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sâk' kelimesinin hem bedenin bir uzvu olan bacak anlamına geldiğini hem de mecazi olarak 'işin şiddetli ve zor kısmı' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sâk bi's-sâk' ifadesi, zorlukların birbirine eklenmesi ve işlerin içinden çıkılmaz bir hal alması durumunu anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sâk' kelimesinin 'işin en zor ve şiddetli kısmı' anlamında kullanıldığını vurgular. 'Keşfu's-sâk' (bacağın açılması) deyiminin de zorlu bir durumun ortaya çıkması anlamına geldiğini belirterek, ayetteki kullanımın ölüm anındaki son derece zorlu ve sıkıntılı durumu tasvir ettiğini açıklar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sâk' kelimesinin hem gerçek anlamda bacak hem de mecazi olarak 'işin şiddeti ve zorluğu' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki tekrarlı kullanım, bu zorluğun katlanarak arttığını ve kişinin ölüm anında yaşadığı dehşetin boyutunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sâk' kelimesinin Kur'an'daki bağlamlarını inceleyerek, bu kelimenin sadece fiziksel bir uzvu değil, aynı zamanda bir durumun veya olayın 'temelini, dayanağını ve en zor kısmını' ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sâk bi's-sâk' ifadesi, ölüm anında kişinin tüm dayanaklarının sarsıldığını ve zorlukların iç içe geçtiğini anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["olum","kiyamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْتَفَّتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ف-ف","rootLatin":"l-f-f","lemma":"اِلْتَفَّ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dolaştı"},{"position":2,"surface":"ٱلسَّاقُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ق","rootLatin":"s-w-q","lemma":"سَاق","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bacak"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّاقِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ق","rootLatin":"s-w-q","lemma":"سَاق","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bacak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/29*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *75/29-30*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *75/29-30*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/29*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *75/29-30*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *75/29-30*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *29. ÂYET*