# Kıyâme Sûresi, 34. Âyet (75:34)

> أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ

*Evlâ leke fe-evlâ*

**Meal (Diyanet):** (34-35) "Bu azap sana layıktır, layık! Evet, layıktır sana, layık!" denecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kıyâme Suresi'nin 34. ayeti, 'yazıklar olsun' anlamında bir tehdit ve kınama ifadesidir. Ayetteki tekrarlı kullanım, bu kınamanın şiddetini ve kesinliğini vurgular. Dilbilimsel olarak, kelimenin kök anlamından türeyen bu ifade, kişinin kendisine kötülük hazırlaması veya helake yaklaşması anlamlarını taşır.","keyConcepts":[{"word":"أَوْلَىٰ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Bu kelime, ayette 'yazıklar olsun sana', 'helak sana' veya 'sana layık olan budur' gibi bir kınama ve tehdit anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'velâ' kökünün temel anlamının 'yakınlık' olduğunu belirtir. 'Evlâ leke' ifadesini ise, 'sana helak daha yakındır' veya 'sana layık olan helaktir' şeklinde açıklar. Ayetteki kullanımı, kişinin kendi aleyhine işlediği fiillerle helake yaklaştığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Evlâ leke' ifadesini 'sana yazıklar olsun' veya 'sana helak olsun' şeklinde mecazi bir kınama olarak yorumlar. Bu ifade, muhatabın kötü akıbetini ve yaptığı yanlışların sonucunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'evlâ' kelimesinin burada 'şer' ve 'helak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki tekrarın, bu şerrin ve helakin şiddetini ve kesinliğini pekiştirdiğini ifade eder. Bu, muhatabın kaçınılmaz kötü sonunu haber veren bir uyarıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'velâ' kökünün Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çekerken, 'evlâ' formunun 'daha uygun', 'daha layık' anlamlarının yanı sıra, bu ayetteki gibi olumsuz bağlamlarda 'hak ettiğin şey' veya 'sana layık olan kötü akıbet' anlamında kullanılabileceğini belirtir. Bu, ilahi bir yargı ve kınama ifadesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","cehennem","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَوْلَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"أَوْلَىٰ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (takdirî damme ile)","gloss":"daha layık, daha uygun"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (mahallen)","gloss":"sen"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde, ve"},{"position":3,"surface":"أَوْلَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"أَوْلَىٰ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için merfû (takdirî damme ile)","gloss":"daha layık, daha uygun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/34*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/34*