# Kıyâme Sûresi, 37. Âyet (75:37)

> أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِىٍّ يُمْنَىٰ

*Elem yeku nutfeten min meniyyin yumnâ*

**Meal (Diyanet):** O dökülen meniden ibaret az bir su değil miydi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/37

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılışının başlangıcına, yani meni damlasından meydana gelişine dikkat çekerek, Allah'ın kudretini ve insanın acizliğini vurgulamaktadır. Ayet, insanın varoluşunun temelini oluşturan 'nutfe' ve 'meniyy' kavramları üzerinden derin bir ontolojik sorgulama sunar.","keyConcepts":[{"word":"نُطْفَةً","root":"ن ط ف","rootLatin":"n-t-f","meaning":"Ayette, insanın yaratılışının başlangıcı olan, rahimde karar kılan az miktardaki sıvı, yani meni damlası anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nutfe' kelimesini 'az miktarda su' olarak tanımlar ve özellikle 'rahimde karar kılan meni' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nutfe' kelimesi, insanın başlangıçtaki zayıf ve önemsiz halini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nutfe'yi 'az su' olarak açıklar ve Kur'an'da genellikle insanın yaratılış maddesi olarak geçtiğini ifade eder. Bu ayette de insanın yaratılışının ilk aşamasını, yani meni damlasını temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nutfe' kavramının Kur'an'daki kullanımının, insanın başlangıçtaki zayıflığını ve Allah'ın kudreti karşısındaki acizliğini vurguladığını belirtir. Ayetteki 'nutfe', insanın yaratılışındaki ilahi mucizeyi ve Allah'ın her şeye kadir olduğunu hatırlatır."}]},{"word":"مَّنِىٍّ","root":"م ن ي","rootLatin":"m-n-y","meaning":"Ayette, erkekten gelen ve döllenmeyi sağlayan sıvı, yani meni anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'meniyy' kelimesini 'dökülen su' olarak açıklar ve özellikle cinsel ilişki sonucu erkekten gelen sıvıya işaret ettiğini belirtir. Ayetteki 'meniyy', 'nutfe'nin kaynağını ve dolayısıyla insanın yaratılışının başlangıç maddesini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'meniyy' kelimesinin 'dökülen, akıtılan su' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle insanın yaratılışında rol oynayan sıvı olarak kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, 'nutfe'nin 'meniyy'den oluştuğunu vurgulayarak yaratılışın detayına işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'meniyy' kelimesinin Kur'an'da insanın yaratılışının başlangıç maddesi olarak geçtiğini ve bu bağlamda 'nutfe' ile birlikte kullanılarak yaratılışın mucizevi yönünü pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, insanın basit bir sıvıdan nasıl karmaşık bir varlığa dönüştüğünü düşündürür."}]},{"word":"يُمْنَىٰ","root":"م ن ي","rootLatin":"m-n-y","meaning":"Ayette, meninin rahme dökülmesi, akıtılması veya bırakılması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'yumnâ' fiilinin 'dökülmek, akıtılmak' anlamına geldiğini ve özellikle meninin rahme dökülmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bu fiil, yaratılış sürecinin başlangıcındaki ilahi müdahaleyi ve düzeni gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yumnâ' fiilinin 'meninin rahimde karar kılması' anlamını taşıdığını ve bu fiilin pasif formda gelmesinin, meninin kendi kendine değil, ilahi bir iradeyle yerleştirildiğini ima ettiğini açıklar. Bu, Allah'ın yaratmadaki mutlak kudretini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'yumnâ' fiilinin 'takdir edilmek, ölçülmek' anlamlarına da gelebileceğini ve bu bağlamda meninin rahme dökülmesinin belirli bir takdir ve ölçüye göre gerçekleştiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, yaratılışın tesadüfi değil, planlı olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَكُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm olan 'لم'den sonra geldiği için meczûm. Aslı 'يكن' olup, hafifletme için 'نûn' düşürülmüştür.","gloss":"oldu"},{"position":3,"surface":"نُطْفَةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ط-ف","rootLatin":"n-ṭ-f","lemma":"نُطْفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كان fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir damla"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"مَّنِىٍّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ن-ي","rootLatin":"m-n-y","lemma":"مَنِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"meni"},{"position":6,"surface":"يُمْنَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ن-ي","rootLatin":"m-n-y","lemma":"مَنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû. Takdirî damme ile merfûdur.","gloss":"dökülen, atılan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/37*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/37*