# Kıyâme Sûresi, 4. Âyet (75:4)

> بَلَىٰ قَـٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّىَ بَنَانَهُۥ

*Belâ kâdirîne ‘alâ en nusevviye benâneh(u)*

**Meal (Diyanet):** Evet bizim, onun parmak uçlarını bile düzenlemeye gücümüz yeter.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kıyâme Suresi'nin 4. ayeti, Allah'ın insanı yeniden diriltme kudretini vurgulamaktadır. Özellikle 'parmak uçları' ifadesiyle, en ince detayına kadar yaratma ve yeniden şekillendirme gücüne dikkat çekilmektedir. Ayet, dirilişin imkansızlığına dair şüpheleri ortadan kaldırmayı hedefler.","keyConcepts":[{"word":"قَـٰدِرِينَ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın bir şeyi yapmaya gücü yeten, kudret sahibi oluşunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kadr' kelimesinin asıl anlamının bir şeyin miktarını ve ölçüsünü belirlemek olduğunu belirtir. 'Kâdir' ise, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzene göre yapmaya gücü yeten demektir. Ayetteki 'kâdirîn' ifadesi, Allah'ın parmak uçlarını dahi yeniden düzenleyip yaratmaya tam bir kudretle sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kudret'i, bir şeyi var etme veya yok etme gücü olarak tanımlar. 'Kâdir' ise bu güce sahip olandır. Ayetteki 'kâdirîn' kelimesi, Allah'ın insan bedenini, özellikle de parmak uçları gibi en hassas kısımlarını, ölümden sonra yeniden var etme ve düzenleme konusundaki mutlak ve sınırsız gücünü ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'kudret' kavramının, Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve yaratma gücünü ifade ettiğini belirtir. Bu bağlamda 'kâdirîn', Allah'ın diriliş gününde insanı en ince detayına kadar yeniden yaratma yeteneğini, hiçbir engelle karşılaşmadan gerçekleştirebileceği mutlak gücünü vurgular."}]},{"word":"نُّسَوِّىَ","root":"س و ى","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Bir şeyi düzeltmek, düzenlemek, eksiksiz ve kusursuz hale getirmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tesviye' fiilinin bir şeyi düzgün, dengeli ve eksiksiz kılmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nüsavviye' ifadesi, Allah'ın parmak uçlarını, yani insanın en küçük ve karmaşık uzuvlarını bile, ilk yaratılışındaki gibi kusursuz bir şekilde yeniden düzenleyip şekillendirme gücünü anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sevvâ' fiilinin 'tamamlamak, düzeltmek ve eksiksiz kılmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Burada 'nüsavviye benânehu' ifadesi, Allah'ın parmak uçlarını, yani insanın kimliğini oluşturan en belirgin özelliklerinden birini, yeniden tam ve eksiksiz bir şekilde oluşturma kudretini mecazi olarak vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tesviye'nin bir şeyi dengeli, uyumlu ve mükemmel bir biçimde yaratmak veya yeniden düzenlemek olduğunu açıklar. Ayetteki 'nüsavviye' kelimesi, Allah'ın parmak uçlarını, yani en küçük ve karmaşık yapıları bile, ilk yaratılışındaki gibi kusursuz bir uyum ve düzen içinde yeniden inşa etme gücünü ifade eder."}]},{"word":"بَنَانَهُۥ","root":"ب ن ن","rootLatin":"b-n-n","meaning":"Parmak uçları, parmakların en uç kısımları anlamına gelir ve genellikle hassasiyet ve detaylı işlevsellik ile ilişkilendirilir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'benân' kelimesinin parmak uçları anlamına geldiğini belirtir. Ayette bu kelimenin kullanılması, Allah'ın insanı yeniden diriltirken sadece genel hatlarıyla değil, parmak uçları gibi en ince ve detaylı kısımlarını bile eksiksiz bir şekilde yeniden yaratmaya muktedir olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'benân'ın parmakların uçları olduğunu ve genellikle bir şeyin en uç, en hassas ve en küçük kısmını ifade etmek için kullanıldığını açıklar. Ayette 'benânehu' ifadesi, Allah'ın diriliş gücünün, insanın en küçük ve karmaşık detaylarını dahi yeniden kusursuzca oluşturmaya yettiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'benân'ın parmakların uç kısımları olduğunu ve bu kısımların insanın kimliğini belirleyen parmak izlerini taşıdığına işaret eder. Ayette 'benânehu'nun zikredilmesi, Allah'ın diriliş gününde her bireyi, parmak izlerine varıncaya kadar, yani tüm kişisel özellikleriyle birlikte yeniden yaratma kudretini simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","yaratilis","kader","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"بَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Evet","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"قَادِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَادِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mahzuf fiilin mef'ûlün bihi veya hal olduğu için mansûb","gloss":"güç yetirenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":5,"surface":"نُسَوِّيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوَّىٰ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"düzeltelim, yeniden yapalım","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"بَنَانَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ن","rootLatin":"b-n-n","lemma":"بَنَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"parmak uçları","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Belâ"},{"position":2,"translit":"kâdirîne"},{"position":3,"translit":"‘alâ"},{"position":4,"translit":"en"},{"position":5,"translit":"nusevviye"},{"position":6,"translit":"benâneh(u)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/4*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4. Âyette*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kıyâmet sûresi 4. Âyet*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kıyâmet sûresi 4. Âyet*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/4*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/4*