# Kıyâme Sûresi, 40. Âyet (75:40) > أَلَيْسَ ذَٰلِكَ بِقَـٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحْـِۧىَ ٱلْمَوْتَىٰ *Eleyse żâlike bikâdirin ‘alâ en yuhyiye-lmevtâ* **Meal (Diyanet):** Şimdi, bunları yapan Allah'ın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi? **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/40 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Kıyâme Suresi 40. ayet, Allah'ın kudretini ve ölüleri diriltme yeteneğini vurgular. Ayet, 'kadir' ve 'ihya' kavramları üzerinden ilahi gücün sınırsızlığını ve ahiret inancının temelini dilbilimsel olarak pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"قَادِرٍ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın her şeye gücü yeten, kudretli olma vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kudret (قدر), bir şeyi yapmaya muktedir olmak, bir işi yerine getirebilme gücüne sahip olmaktır. Allah için kullanıldığında, O'nun her şeye gücünün yettiğini, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakamayacağını ifade eder. Ayetteki 'kadir' kelimesi, Allah'ın ölüleri diriltme kudretine sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kadir (قادر), kudret sahibi demektir. Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun her şeye gücünün yettiğini, dilediğini yapabileceğini gösterir. Bu ayette, Allah'ın ölüleri yeniden hayata döndürme gücüne sahip olduğu, bu konuda hiçbir engelin bulunmadığı anlamını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kudret' kavramı, Allah'ın yaratma, yok etme ve yeniden diriltme gibi mutlak egemenliğini ifade eden merkezi bir kavramdır. 'Kadir' ismi, bu mutlak gücün tecellisidir ve özellikle ahiret inancının temelini oluşturan 'ölüleri diriltme' (ihya) eylemiyle yakından ilişkilidir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bu mutlak kudretinin bir kanıtı olarak sunulur."}]},{"word":"يُحْيِىَ","root":"ح ي و","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Ölüleri yeniden diriltmek, onlara hayat vermek fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhya (إحياء), bir şeye hayat vermek, onu canlandırmak demektir. Kur'an'da genellikle Allah'ın ölüleri diriltmesi, toprağı canlandırması veya kalpleri imanla diriltmesi anlamlarında kullanılır. Bu ayette, Allah'ın kıyamet günü ölü bedenlere ruh vererek onları yeniden hayata döndürme eylemini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İhya (إحياء) fiili, 'hayat' (حياة) kökünden türemiştir ve bir şeyi canlı kılmak, ona yaşam bahşetmek anlamına gelir. Ayetteki 'yuhyî' (يُحْيِىَ) kelimesi, Allah'ın ölüleri tekrar diriltme kudretini vurgular. Bu, sadece fiziksel bir diriltme değil, aynı zamanda ahiret inancının temelini oluşturan bir yeniden var etme eylemidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İhya (إحياء) kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak yaratma ve yeniden yaratma gücünün bir göstergesi olarak öne çıkar. Özellikle 'ölüleri diriltme' bağlamında kullanıldığında, Allah'ın kudretinin ve vaadinin kesinliğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın ölüleri diriltme yeteneği, O'nun 'kadir' sıfatının bir tezahürü olarak sunulur ve ahiret inancının mantıksal bir temeli olarak vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْمَوْتَىٰ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Hayatını kaybetmiş, ölmüş olan varlıkları, yani ölüleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (موت), hayatın zıddıdır ve ruhun bedenden ayrılmasıyla meydana gelen durumu ifade eder. 'Mevtâ' (موتى) ise ölmüş olanların çoğuludur. Ayetteki 'el-mevtâ' kelimesi, kıyamet günü diriltilecek olan tüm ölüleri kapsar ve Allah'ın kudretinin bu en zorlu eylem üzerinde dahi geçerli olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mevtâ (موتى), ölüler demektir. Kur'an'da bu kelime, hem gerçek anlamda ölmüş bedenler için hem de mecazi olarak kalpleri ölmüş, hidayetten uzaklaşmış kişiler için kullanılır. Ancak bu ayette, 'yuhyî' (diriltmek) fiiliyle birlikte kullanıldığında, kesinlikle fiziksel olarak ölmüş olan bedenlerin yeniden canlandırılmasını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mevt (موت), canlılığın sona ermesidir. 'Mevtâ' (موتى) kelimesi, bu durumu yaşamış olan varlıkların topluluğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın 'kadir' sıfatının, hayatı sona ermiş olanları dahi yeniden hayata döndürme gücünü kapsadığını vurgular ve ahiret inancının temelini oluşturan dirilişin nesnesini belirtir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["dirilis","tevhid","kader","esma-i-husna"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değil mi?"},{"position":2,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Leyse'nin ismi olduğu için merfû mahallen","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"قَـٰدِرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَادِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr lafzen. Leyse'nin haberi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"gücü yeten"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edatıdır, mebnî","gloss":"ki"},{"position":6,"surface":"يُحْـِۧىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"diriltsin"},{"position":7,"surface":"ٱلْمَوْتَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَوْتَى","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil 'yuhyiye'nin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb takdiren","gloss":"ölüleri"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/40* - **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/40* - **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40. ÂYET*