# Kıyâme Sûresi, 8. Âyet (75:8)

> وَخَسَفَ ٱلْقَمَرُ

*Ve ḣasefe-lkamer(u)*

**Meal (Diyanet):** (7-10) Gözler kamaştığı, ay karanlığa gömüldüğü, güneş ve ay bir araya getirildiği zaman, o gün insan "kaçış nereye?" diyecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/75/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kıyâme Suresi'nin 8. ayeti, kıyamet gününün dehşetini ve evrensel düzenin bozulmasını tasvir eder. Ay, güneş ve göz gibi kozmik ve insani unsurların değişime uğramasıyla, insanın çaresizliğini ve kaçış arayışını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"وَخَسَفَ","root":"خ س ف","rootLatin":"h-s-f","meaning":"Ayın ışığının kaybolması, tutulması veya batması anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasf' kelimesini 'bir şeyin yere batması' veya 'ışığın kaybolması' olarak açıklar. Ayetteki 've hasefe' ifadesi, ayın ışığının tamamen kaybolması, yani ay tutulması veya kıyamet alameti olarak ışığını yitirmesi anlamındadır. Bu, ayın normal seyrinden çıkıp işlevini yitirmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hasefe' fiilinin ay için kullanıldığında 'tutuldu' anlamına geldiğini belirtir. Bu, ayın ışığının bir engel nedeniyle görünmez hale gelmesi durumudur. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde ayın ışığının tamamen yok olacağını, normal işlevini yitireceğini mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hasf' kelimesinin semantik alanını incelerken, özellikle gök cisimleri için kullanıldığında 'ışığını yitirme, tutulma' anlamını vurgular. Ayetteki 've hasefe' ifadesi, ayın ışığının tamamen sönmesi ve kozmik düzenin bozulması bağlamında, kıyametin dehşetini pekiştiren bir alamet olarak ele alınır."}]},{"word":"ٱلْقَمَرُ","root":"ق م ر","rootLatin":"k-m-r","meaning":"Geceleri ışık veren, gökyüzündeki doğal uydu olan ay.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kamer' kelimesinin bilinen gök cismi olan ay olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-kamer' ifadesi, kıyamet alametlerinden biri olarak ayın tutulması veya ışığını kaybetmesi olayını işaret eder. Bu, evrensel düzenin bozulmasının bir göstergesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kamer' kelimesini 'geceleyin ışık veren gök cismi' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-kamer' ifadesi, 'hasefe' fiiliyle birlikte kullanılarak, ayın normal işlevini yitirmesi, yani ışığının kaybolması veya tutulması durumunu anlatır. Bu, kıyamet gününün dehşetini vurgulayan kozmik bir olaydır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki kozmik kavramların semantik analizini yaparken, 'kamer'in Allah'ın kudretinin ve düzeninin bir göstergesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-kamer'in 'hasefe' ile birlikte anılması, bu düzenin kıyametle birlikte bozulacağını ve Allah'ın mutlak gücünün tecelli edeceğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *75/6-9*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kıyâme 75/6-9*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/8*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *75/6-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *75/6-9*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/8*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *75/8*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *75/8*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75/6-9*