# İnsân Sûresi, 15. Âyet (76:15)

> وَيُطَافُ عَلَيْهِم بِـَٔانِيَةٍ مِّن فِضَّةٍ وَأَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيرَا۠

*Ve yutâfu ‘aleyhim bi-âniyetin min fiddatin ve ekvâbin kânet kavârîrâ*

**Meal (Diyanet):** Etraflarında gümüş kaplar, şeffaf kadehler dolaştırılır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/76/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnsân Suresi'nin 15. ayeti, cennet ehlinin hizmetinde dolaştırılan kapları tasvir etmektedir. Ayet, bu kapların malzemesi ve niteliği üzerinden cennetin ihtişamını ve nimetlerini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُطَافُ","root":"ط و ف","rootLatin":"t-v-f","meaning":"Cennet ehlinin etrafında, hizmet amacıyla dolaştırılmak, gezdirilmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tavf' kelimesinin bir şeyin etrafında dönmek, dolaşmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yutâfu' fiili, meçhul sigasıyla, cennet ehlinin etrafında hizmetçiler tarafından kapların dolaştırıldığını, onlara sunulduğunu ifade eder. Bu, cennetin sürekli ikram ve hizmet ortamını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yutâfu' fiilini 'dolaştırılır, gezdirilir' şeklinde açıklar. Bu bağlamda, cennet ehlinin rahatlığı ve hizmetin onlara ulaştırılması vurgulanır. Kapların kendiliğinden değil, birileri tarafından dolaştırıldığına işaret eder."}]},{"word":"آنِيَةٍ","root":"أ ن ي","rootLatin":"e-n-y","meaning":"İçine bir şey konulan, genellikle yemek veya içmek için kullanılan kaplar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âniye' kelimesinin 'inâ''nın çoğulu olduğunu ve içine bir şey konulan her türlü kabı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, cennet ehlinin içeceklerini sunmak için kullanılan özel kapları kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inâ''nın 'içine bir şey konulan kap' olduğunu ve 'âniye'nin de bunun çoğulu olduğunu ifade eder. Cennetteki bu kapların, dünyadaki kaplardan farklı olarak, özel bir güzellik ve değer taşıdığına işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'inâ''yı 'içine bir şey konulan her şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'âniye' kelimesi, cennet nimetlerinin sunulduğu, gümüşten yapılmış değerli kapları ifade eder."}]},{"word":"فِضَّةٍ","root":"ف ض ض","rootLatin":"f-d-d","meaning":"Değerli bir maden olan gümüşten yapılmış.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fıdda' kelimesinin bilinen değerli maden olan gümüş olduğunu belirtir. Ayetteki 'min fıddetin' ifadesi, kapların gümüşten yapıldığını, dolayısıyla onların değerini ve güzelliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fıdda'yı 'beyaz, parlak maden' olarak tanımlar. Cennetteki kapların gümüşten olması, onların dünyevi karşılıklarından çok daha üstün ve göz alıcı olduğunu ima eder."}]},{"word":"أَكْوَابٍ","root":"ك و ب","rootLatin":"k-v-b","meaning":"Kulpsuz ve ağzı geniş bardaklar veya kaseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ekvâb'ın 'kevb'in çoğulu olduğunu ve kulpsuz, ağzı geniş bardakları ifade ettiğini belirtir. Bu, cennet ehlinin içeceklerini rahatça tüketebilecekleri özel kapları tanımlar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kevb' kelimesinin kulpsuz kadeh anlamına geldiğini ve 'ekvâb'ın da bunun çoğulu olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, cennetin zenginliğini ve sunulan nimetlerin çeşitliliğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ekvâb'ın kulpsuz kadehler olduğunu ve genellikle içecekler için kullanıldığını açıklar. Bu, cennet ehlinin içeceklerinin sunulduğu özel kapların bir başka türünü belirtir."}]},{"word":"قَوَارِيرَا","root":"ق ر ر","rootLatin":"k-r-r","meaning":"Şeffaf, berrak, billur gibi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kavârîr' kelimesinin 'billur, cam' anlamına geldiğini ve şeffaflığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, bu kaselerin o kadar berrak olduğunu ki içindeki içeceğin görülebileceğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kavârîr'i 'cam, billur' olarak açıklar. Bu, cennet kaplarının sadece gümüşten değil, aynı zamanda şeffaf ve değerli maddelerden de yapıldığını, estetik ve işlevselliğin bir arada olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavârîr' kelimesinin 'cam, billur' anlamına geldiğini ve şeffaflığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kânet kavârîrâ' ifadesi, bu kaselerin billur gibi berrak olduğunu, içindeki içeceğin rengini ve berraklığını yansıttığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki cennet tasvirlerinde kullanılan kelimelerin, dünyevi karşılıklarından daha üstün ve idealize edilmiş anlamlar taşıdığını belirtir. 'Kavârîr' kelimesi de bu bağlamda, dünyadaki camdan çok daha mükemmel, saf ve göz alıcı bir maddeyi ifade eder, cennetin eşsiz güzelliğini pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَيُطَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ف","rootLatin":"ṭ-w-f","lemma":"طَافَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat bulunmadığı için merfû","gloss":"dolaştırılır"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerlerine"},{"position":2,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"بِـَٔانِيَةٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"آنِيَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ن-ي","rootLatin":"ʾ-n-y","lemma":"آنِيَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kaplar"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":5,"surface":"فِضَّةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ض-ض","rootLatin":"f-ḍ-ḍ","lemma":"فِضَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gümüş"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"أَكْوَابٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-و-ب","rootLatin":"k-w-b","lemma":"كُوب","form":"Ef'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"kaseler"},{"position":7,"surface":"كَانَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":8,"surface":"قَوَارِيرَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"q-r-r","lemma":"قَارُورَة","form":"Fevâ'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"billur"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *76/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *76/15*
- **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *76/15*
- **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *76/15*