# İnsân Sûresi, 21. Âyet (76:21)

> عَـٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ ۖ وَحُلُّوٓا۟ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍ وَسَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا

*‘Âliyehum śiyâbu sundusin ḣudrun ve-istebrak(un)(s) ve hullû esâvira min fiddatin ve sekâhum rabbuhum şerâben tahûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Üstlerinde ince ve kalın ipekten yeşil elbiseler vardır. Gümüş bileziklerle süsleneceklerdir. Rableri onlara tertemiz bir içecek içirecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/76/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnsân Suresi 21. ayet, cennet ehlinin giysilerini ve içeceklerini tasvir ederek ahiret nimetlerini anlatır. Ayet, 'sundus', 'istebrak', 'esâvir' ve 'tahûr' gibi kelimelerle cennetin maddi güzelliklerini ve manevi arınmışlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"سُندُسٍ","root":"سندس","rootLatin":"s-n-d-s","meaning":"Cennet ehlinin giydiği ince, yeşil ipek kumaş.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sundus, ince ipekten yapılmış kumaş anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, cennetliklerin giysilerinin kalitesini ve güzelliğini ifade eder, dünyevi ipekten daha üstün bir niteliğe işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sundus, Arapça'ya Farsça'dan geçmiş bir kelime olup, ince ipekli kumaş demektir. Kur'an'da cennet tasvirlerinde kullanılması, bu kumaşın dünyevi karşılıklarından daha değerli ve özel olduğunu vurgular."}]},{"word":"إِسْتَبْرَقٌ","root":"برق","rootLatin":"b-r-q","meaning":"Cennet ehlinin giydiği kalın, parlak ipekli kumaş.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstebrak, kalın ve parlak ipek anlamına gelir. Sundus ile birlikte zikredilmesi, cennet elbiselerinin hem ince ve hafif hem de kalın ve gösterişli çeşitlerinin olduğunu, dolayısıyla her türlü zevke hitap ettiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İstebrak, parlaklığı ve kalınlığı ile bilinen bir tür ipek kumaştır. Ayetteki kullanımı, cennetliklerin giysilerinin sadece rahatlığını değil, aynı zamanda ihtişamını ve göz alıcılığını da vurgular."}]},{"word":"أَسَاوِرَ","root":"سور","rootLatin":"s-v-r","meaning":"Cennet ehlinin takındığı bilezikler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Esâvir, 'sivâr' kelimesinin çoğulu olup bilezik anlamına gelir. Kur'an'da cennet tasvirlerinde gümüşten yapılmış bilezikler olarak zikredilmesi, cennet nimetlerinin sadece giysilerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda süs eşyalarını da kapsadığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Esâvir, bileğe takılan süs eşyasıdır. Ayette 'min fıddetin' (gümüşten) ifadesiyle birlikte kullanılması, cennetliklere sunulan bu süslerin maddi değerinin yanı sıra estetik güzelliğine de dikkat çeker."}]},{"word":"شَرَابًا","root":"شرب","rootLatin":"ş-r-b","meaning":"Cennet ehlinin içtiği içecek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şarâb, içilen şey anlamına gelir. Ayette 'tahûrâ' (tertemiz) sıfatıyla birlikte kullanılması, bu içeceğin sadece susuzluğu gidermekle kalmayıp, aynı zamanda bedeni ve ruhu arındırıcı bir özelliğe sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'şarâb' kelimesi, cennet bağlamında genellikle dünyevi içeceklerden farklı, özel ve arındırıcı nitelikteki içecekleri ifade eder. Bu ayetteki 'tahûrâ' sıfatı, bu içeceğin sadece lezzetli değil, aynı zamanda manevi bir temizlik sağladığını gösterir."}]},{"word":"طَهُورًا","root":"طهر","rootLatin":"t-h-r","meaning":"Cennet ehlinin içtiği içeceğin tertemiz ve arındırıcı olması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tahûr, hem temizleyici hem de kendisi temiz olan şey anlamına gelir. Ayetteki 'şarâben tahûrâ' ifadesi, cennet içeceğinin sadece saf ve temiz olmakla kalmayıp, aynı zamanda içenleri günah ve kirlerden arındırıcı bir etkiye sahip olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tahûr kelimesi, Kur'an'da genellikle hem maddi hem de manevi temizliği ifade eder. Cennet içeceği için kullanılması, bu içeceğin sadece bedensel bir tatmin sağlamadığını, aynı zamanda ruhsal bir arınma ve yücelme sunduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"عَـٰلِيَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"عَالِيَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"üstlerinde"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":2,"surface":"ثِيَابُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-و-ب","rootLatin":"th-w-b","lemma":"ثِيَاب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"elbiseler"},{"position":3,"surface":"سُندُسٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-د-س","rootLatin":"s-n-d-s","lemma":"سُندُس","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ince ipek"},{"position":4,"surface":"خُضْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"خ-ض-ر","rootLatin":"kh-ḍ-r","lemma":"خُضْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"yeşil"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"إِسْتَبْرَقٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ر-ق","rootLatin":"s-b-r-q","lemma":"إِسْتَبْرَق","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"atlas"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"حُلُّوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ل-ي","rootLatin":"ḥ-l-y","lemma":"حَلَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"süslendiler"},{"position":7,"surface":"أَسَاوِرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ر","rootLatin":"s-w-r","lemma":"أَسَاوِر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bilezikler"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"فِضَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ض-ض","rootLatin":"f-ḍ-ḍ","lemma":"فِضَّة","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gümüş"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"سَقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ق-ي","rootLatin":"s-q-y","lemma":"سَقَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"içirdi"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":11,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rableri"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"شَرَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شَرَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"içecek"},{"position":13,"surface":"طَهُورًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"ṭ-h-r","lemma":"طَهُور","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tertemiz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İnsan suresi 21. Ayette*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İnsan suresi 21. Ayette*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *76/21*