# İnsân Sûresi, 23. Âyet (76:23)

> إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْقُرْءَانَ تَنزِيلًا

*İnnâ nahnu nezzelnâ ‘aleyke-lkur-âne tenzîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Şüphe yok ki, Kur'an'ı sana elbette biz indirdik biz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/76/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini ve Hz. Muhammed'e indirilme biçimini vurgulamaktadır. 'Biz' zamiri ile Allah'ın yüceliği ve kudreti, 'Kur'an' kelimesiyle ilahi kelamın kendisi, 'tenzîlen' masdarıyla da bu indirmenin özel ve tedrici bir süreç olduğu ifade edilmektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَحْنُ","root":"نحن","rootLatin":"n-h-n","meaning":"Allah'ın yüceliğini ve kudretini vurgulayan, çoğul zamir formunda kullanılan 'Biz' anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nahnu' zamirinin bazen tekil bir varlığın azametini ve ululuğunu ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudret ve azametini, Kur'an'ı indirme eylemindeki mutlak iradesini göstermektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da Allah'ın kendisinden bahsederken çoğul zamir kullanmasının, O'nun aşkınlığını ve kudretinin büyüklüğünü vurguladığını ifade eder. Bu ayette de 'Biz' ifadesi, Kur'an'ın indirilişinin sıradan bir olay değil, ilahi bir kudretin eseri olduğunu pekiştirir."}]},{"word":"نَزَّلْنَا","root":"نزل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın Kur'an'ı Hz. Muhammed'e tedricen ve aşamalı olarak indirme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'tenzîl' (نَزَّلَ fiilinin masdarı) kelimesinin bir şeyi yavaş yavaş, parça parça indirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nezzelnâ' fiili, Kur'an'ın bir defada değil, belirli bir zaman dilimi içinde, hikmetli bir şekilde indirildiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nezzelnâ' fiilinin Kur'an bağlamında kullanıldığında, Allah'ın kelamını peygamberine vahiy yoluyla ulaştırması anlamını taşıdığını ifade eder. Bu, ilahi mesajın insan idrakine uygun bir biçimde aktarılmasını içerir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'n-z-l' kökünden türeyen 'tenzîl'in, Kur'an'ın indirilişindeki tedriciliği ve bu sürecin ilahi bir plan dahilinde gerçekleştiğini gösterdiğini belirtir. Ayetteki 'nezzelnâ' fiili, bu ilahi planın aktif bir icraatını ifade eder."}]},{"word":"ٱلْقُرْءَانَ","root":"قرأ","rootLatin":"k-r-e","meaning":"Allah'ın Hz. Muhammed'e vahyettiği, okunması ve takip edilmesi gereken ilahi kelamdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kur'an' kelimesinin 'okumak' anlamına gelen 'karae' fiilinden türediğini ve toplanmış, bir araya getirilmiş metin anlamını taşıdığını belirtir. Ayette, bu ilahi kitabın okunmak ve anlaşılmak üzere indirildiği vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'Kur'an'ın, Allah'ın kelamının özel adı olduğunu ve okunması gereken bir kitap olması nedeniyle bu ismi aldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, indirilenin sıradan bir söz değil, ilahi bir hitap olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kur'an'ın sadece bir metin değil, aynı zamanda ilahi bir 'mesaj' ve 'rehberlik' olduğunu vurgular. Ayetteki 'Kur'an' kelimesi, indirilenin insanlığa yol gösterici bir nitelik taşıdığını belirtir."}]},{"word":"تَنزِيلًا","root":"نزل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Kur'an'ın tedricen ve aşamalı olarak indirilme eylemini pekiştiren, vurgulayıcı bir masdardır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tenzîlen' masdarının, fiilin anlamını pekiştirmek için geldiğini ve indirilişin hakikatini ve önemini vurguladığını belirtir. Bu, Kur'an'ın indirilişinin sıradan bir olay olmadığını, özel bir ilahi eylem olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tenzîl' kelimesinin, bir şeyin yukarıdan aşağıya doğru, parça parça ve düzenli bir şekilde indirilmesi anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'tenzîlen' masdarı, Kur'an'ın indirilişindeki bu tedriciliği ve ilahi düzeni vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tenzîlen' masdarının, 'nezzelnâ' fiilinin anlamını teyit ederek, Kur'an'ın indirilişinin bir kezde değil, belirli bir süreç içinde, ilahi bir hikmetle gerçekleştiğini vurguladığını ifade eder. Bu, indirilişin hem niteliğini hem de niceliğini pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için merfû mahallen","gloss":"biz"},{"position":3,"surface":"نَزَّلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû mahallen","gloss":"biz"},{"position":4,"surface":"عَلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"senin"},{"position":5,"surface":"ٱلْقُرْءَانَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kur'an'ı"},{"position":6,"surface":"تَنزِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"تَنْزِيل","form":"Tef'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir indirme ile"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/23*
- **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/23*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/23*
- **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/23*