# İnsân Sûresi, 31. Âyet (76:31) > يُدْخِلُ مَن يَشَآءُ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ وَٱلظَّـٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۢا *Yudḣilu men yeşâu fî rahmetih(i)(c) ve-zzâlimîne e'adde lehum ‘ażâben elîmâ(n)* **Meal (Diyanet):** O, dilediği kimseyi rahmetine sokar. Zalimlere ise elem dolu bir azap hazırlamıştır. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/76/31 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak iradesiyle rahmetini dilediğine bahşetmesini ve zalimlere hazırladığı elim azabı konu edinmektedir. Anahtar kavramlar, ilahi irade, rahmet ve cezanın niteliği üzerine odaklanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَشَآءُ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Allah'ın mutlak iradesini ve dilemesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şey' (شيء) kelimesi, var olan veya var olabilecek her şeyi kapsar. 'Şâe' (شاء) fiili ise, bir şeyi irade etmek, dilemek anlamına gelir. Ayetteki 'men yeşâü' ifadesi, Allah'ın dilediği kimseye rahmetini bahşetmedeki mutlak ve sınırsız iradesini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'meşîet' (dileme, irade) kavramı, Allah'ın mutlak kudretini ve her şeyin O'nun dilemesiyle gerçekleştiğini gösterir. Bu ayette, rahmetin kime verileceği konusunda Allah'ın hiçbir dış etkiye bağlı olmayan özgür iradesi ön plana çıkarılır."}]},{"word":"رَحْمَتِهِۦ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik şefkat, merhamet ve lütfunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet (رحمة), acımak, şefkat göstermek ve iyilikte bulunmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'fî rahmetihî' ifadesi, Allah'ın dilediği kimseyi lütfu ve ihsanıyla kuşatmasını, ona cennet ve mağfiret gibi nimetler vermesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik arzusudur. Allah için kullanıldığında ise, sadece bu iyilik arzusunun kendisi değil, aynı zamanda bu arzunun bir sonucu olan ihsan ve nimet verme fiilidir. Ayette, Allah'ın dilediği kimseye bahşettiği ilahi lütuf ve ihsanı temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rahmet kavramı, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; merhamet, şefkat, bağışlama, rızık, cennet gibi birçok nimeti kapsar. Bu ayette, Allah'ın dilediği kuluna dünya ve ahiretteki lütuf ve ihsanını, yani genel anlamda kurtuluş ve mutluluğu ifade eder."}]},{"word":"وَٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Allah'ın sınırlarını aşan, haksızlık eden ve günah işleyen kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haksızlık etmek demektir. Ayetteki 'ez-zâlimîn' (zalimler), Allah'ın emirlerine karşı gelerek, O'na şirk koşarak veya kullarına haksızlık ederek haddi aşan kimselerdir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi kendi yerinden başka bir yere koymak veya bir şeyin miktarını aşmaktır. Allah'a karşı zulüm, O'na şirk koşmak veya emirlerine isyan etmektir. Ayetteki zalimler, Allah'ın rahmetine layık olmayan, O'nun koyduğu sınırları çiğneyen kimselerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulüm, Kur'an'da sadece haksızlık etmek değil, aynı zamanda Allah'ın birliğini inkar etmek (şirk) ve O'nun koyduğu düzeni bozmak anlamında da kullanılır. Bu ayette, Allah'ın rahmetinden mahrum bırakılan ve azaba müstahak olan kişiler olarak tanımlanırlar."}]},{"word":"عَذَابًا","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Zalimlere ahirette verilecek olan cezayı, işkenceyi ve acıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Azap (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak ve cezalandırmak anlamına gelir. Ayetteki 'azâben' ifadesi, zalimlere ahirette verilecek olan, onları rahmetten mahrum bırakan ve onlara acı veren cezayı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap, bir şeyi tatlılıktan alıkoymak, acı vermek demektir. Kur'an'da ise, günahkarlara verilen ceza ve işkenceyi ifade eder. Bu ayette, zalimlerin işledikleri günahlar karşılığında karşılaşacakları ilahi cezayı ve bunun getireceği acıyı belirtir."}]},{"word":"أَلِيمًۢا","root":"أ ل م","rootLatin":"e-l-m","meaning":"Azabın şiddetli, can yakıcı ve ıstırap verici niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Elîm (أليم), elem veren, acı veren demektir. 'Azâben elîmen' ifadesi, bu azabın sadece bir ceza olmakla kalmayıp, aynı zamanda çok şiddetli ve dayanılmaz bir acı kaynağı olacağını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Elem (ألم), bedensel veya ruhsal acı anlamına gelir. 'Elîm' ise, bu acıyı veren veya bu acıyla nitelenen şeydir. Ayetteki 'elîmen' kelimesi, zalimlere hazırlanan azabın niteliğini belirterek, onun son derece şiddetli ve can yakıcı olduğunu ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["ahiret-mukafat","cehennem","adalet","merhamet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"يُدْخِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-ḫ-l","lemma":"أَدْخَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sokar, dahil eder"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mebnî","gloss":"kimse, dilediği"},{"position":3,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diler"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde, -e"},{"position":5,"surface":"رَحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmeti"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zalimler"},{"position":7,"surface":"أَعَدَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-د-د","rootLatin":"ʿ-d-d","lemma":"أَعَدَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hazırladı"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":9,"surface":"عَذَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azap"},{"position":10,"surface":"أَلِيمًۢا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"أ-ل-م","rootLatin":"ʾ-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"elem verici, can yakıcı"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/31* - **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/31* - **Hac Sûresi** · *76/31* - **Hac Sûresi** · *76/31*