# İnsân Sûresi, 5. Âyet (76:5)

> إِنَّ ٱلْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا

*İnne-l-ebrâra yeşrabûne min ke/sin kâne mizâcuhâ kâfûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İyiler ise, katkısı kafur olan içecekler dolu bir kadehten içerler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/76/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnsân Suresi 5. ayet, cennet ehlinin içeceklerini tasvir ederken 'ebrar'ın (iyiler) 'kafûr' ile karıştırılmış bir 'kâs'tan (kadeh) içeceğini belirtir. Bu ayet, cennet nimetlerinin niteliğini ve iyilik yapanlara vaat edilen ödülü dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَبْرَارَ","root":"ب ر ر","rootLatin":"b-r-r","meaning":"Bu kelime, Allah'a ve insanlara karşı görevlerini eksiksiz yerine getiren, salih ameller işleyen, dürüst ve takva sahibi kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'birr' kelimesinin geniş bir hayır ve iyilik anlamı taşıdığını belirtir. 'Ebrâr' ise bu iyilikleri sürekli yapan, Allah'a itaat eden ve O'nun emirlerine uyan kimselerdir. Ayetteki kullanımı, cennetle müjdelenen, kâmil iman ve salih amellerle bezenmiş kişileri işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'birr'in, 'sıdk' (doğruluk) ve 'ihsan' (iyilik yapma) anlamlarını içerdiğini vurgular. 'Ebrâr', hem sözlerinde hem de fiillerinde doğru olan, hayır işlerinde ileri giden ve Allah'ın rızasını gözeten kimselerdir. Ayetteki bağlamda, bu vasıflara sahip olanların cennetteki mükafatını anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'birr' kavramının Kur'an'da sadece ahlaki bir iyilikten öte, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve O'nun emirlerine uygun bir yaşam sürme anlamını taşıdığını belirtir. 'Ebrâr', bu teslimiyeti ve itaati hayatının merkezine koyan, dolayısıyla cenneti hak eden müminlerdir."}]},{"word":"يَشْرَبُونَ","root":"ش ر ب","rootLatin":"ş-r-b","meaning":"Bu fiil, sıvı tüketme eylemini, yani içmeyi ifade eder ve cennet ehlinin kendilerine sunulan içeceklerden istifade etmesini anlatır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şeribe' fiilinin genel olarak içme eylemini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yeşrabûne' fiili, cennet ehlinin, dünyadaki susuzluk ve yorgunluktan arınmış bir şekilde, lezzetli ve ferahlatıcı içecekleri keyifle tüketeceklerini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şürb' kelimesinin mecazi anlamlarına da değinse de, bu ayetteki 'yeşrabûne' fiilinin doğrudan ve gerçek anlamda içme eylemini ifade ettiğini belirtir. Cennet tasvirlerinde bu fiil, nimetlerin somut bir parçası olarak sunulur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ş-r-b' kökünün Kur'an'da hem dünyevi hem de uhrevi içecekler için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yeşrabûne', cennetin maddi ve manevi hazlarından biri olan içeceklerin, ebrar tarafından tüketileceğini, bu tüketimin bir ödül ve ikram olduğunu vurgular."}]},{"word":"كَأْسٍ","root":"ك أ س","rootLatin":"k-'-s","meaning":"Bu kelime, genellikle içki kadehi veya bardağı anlamına gelir ve cennetteki içeceklerin sunulduğu kabı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kâs' kelimesinin içinde içecek bulunan kadeh anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kâs', cennet ehlinin içeceklerini sunan, özel ve değerli bir kabı ifade eder, bu da cennet nimetlerinin ihtişamını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kâs'ın genellikle dolu kadeh için kullanıldığını, boş kadehe 'kâs' denilmediğini ifade eder. Bu durum, ayetteki 'kâs'ın, içinde kafur katılmış içecek bulunan, dolu ve hazır bir kadeh olduğunu vurgular."}]},{"word":"مِزَاجُهَا","root":"م ز ج","rootLatin":"m-z-c","meaning":"Bu kelime, bir şeyin karıştırıldığı maddeyi veya karışımın niteliğini ifade eder; burada içeceğin içine katılan kafuru belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mizâc' kelimesinin bir şeyin içine karıştırılan, onunla harmanlanan madde anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mizâcuhâ', kadehteki içeceğin içine kafurun karıştırıldığını, böylece ona özel bir tat ve koku verildiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mezc' fiilinin iki veya daha fazla şeyi birbirine karıştırmak olduğunu açıklar. 'Mizâc' ise bu karışımın sonucunda ortaya çıkan nitelik veya karıştırılan şeyin kendisidir. Ayette, cennet içeceğinin kafur ile karıştırılarak eşsiz bir lezzet ve aroma kazandığını vurgular."}]},{"word":"كَافُورًا","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Bu kelime, hoş kokulu, beyaz renkli bir madde olan kafuru ifade eder; cennet içeceğine katılan bir aroma veya nitelik olarak zikredilir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kafûr'un bilinen güzel kokulu bir madde olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, cennet içeceğinin dünyadaki kafur gibi hoş kokulu ve ferahlatıcı bir özelliğe sahip olduğunu, ancak dünyadaki benzerinden çok daha üstün olduğunu ima eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kafûr'un cennetteki bir pınarın adı olabileceği veya dünyadaki kafur gibi güzel kokulu bir madde olabileceği yorumlarını aktarır. Ayetteki bağlamda, cennet içeceğine katılan, ona eşsiz bir koku ve lezzet veren bir unsur olarak geçer."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kafûr' kelimesinin Kur'an'da cennet içeceklerinin bir özelliği olarak zikredildiğini ve bu kelimenin, cennet nimetlerinin dünyadaki benzerlerinden çok daha üstün ve mükemmel olduğunu vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Hem serinletici hem de hoş kokulu bir niteliği ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"أ-ن-ن","rootLatin":"a-n-n","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَبْرَارَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl Cemi","root":"ب-ر-ر","rootLatin":"b-r-r","lemma":"بَرّ","form":"Ef'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"iyiler"},{"position":3,"surface":"يَشْرَبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شَرِبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"içerler"},{"position":4,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den/dan"},{"position":5,"surface":"كَأْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-أ-س","rootLatin":"k-a-s","lemma":"كَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tastan"},{"position":6,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":7,"surface":"مِزَاجُهَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ز-ج","rootLatin":"m-z-j","lemma":"مِزَاج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"karışımı"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"كَافُورًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"kafûr"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *76/5-6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **İnsan Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *76/5*