# Mürselât Sûresi, 38. Âyet (77:38)

> هَـٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ۖ جَمَعْنَـٰكُمْ وَٱلْأَوَّلِينَ

*Hâżâ yevmu-lfasl(i)(s) cema'nâkum vel-evvelîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bu, hüküm ve ayırma günüdür. Sizi ve öncekileri bir araya toplamışızdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/77/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mürselât Suresi'nin 38. ayeti, kıyamet gününü 'hüküm günü' olarak tanımlayarak, Allah'ın tüm insanlığı, hem sonrakileri hem de öncekileri bir araya toplayacağını vurgulamaktadır. Ayet, ilahi adaletin tecelli edeceği ve herkesin hesaba çekileceği o büyük buluşma anını tasvir eder.","keyConcepts":[{"word":"يَوْمُ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimini, özellikle de kıyamet gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini, ancak Kur'an'da bazen mutlak bir zaman dilimi veya belirli bir olayın vuku bulduğu an için de kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise 'yevmü'l-fasl' terkibiyle kıyamet gününe işaret etmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da bazen 'zaman' veya 'dönem' anlamında kullanıldığını ifade eder. Burada 'yevmü'l-fasl' olarak gelmesi, o günün sıradan bir gün değil, ilahi hükmün verileceği özel bir zaman dilimi olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْفَصْلِ","root":"ف ص ل","rootLatin":"f-s-l","meaning":"Ayırma, hüküm verme, karara bağlama anlamlarına gelir ve burada ilahi adaletin tecelli edeceği günü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fasl' kelimesinin 'ayırmak, hüküm vermek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Yevmü'l-fasl' ifadesi, hak ile batılın, mümin ile kafirin birbirinden ayrılacağı, herkesin amelinin karşılığını göreceği hüküm gününü ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fasl'ın iki şeyin arasını ayırmak ve hüküm vermek olduğunu açıklar. Kur'an'da 'yevmü'l-fasl' olarak kullanılması, Allah'ın kulları arasında adaletle hükmedeceği, ihtilafları çözeceği ve nihai kararı vereceği günü işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fasl' kavramının Kur'an'daki temel anlamlarından birinin 'ayırma' ve 'hüküm verme' olduğunu belirtir. Kıyamet günü bağlamında kullanıldığında, bu kavramın, Allah'ın insanlar arasındaki anlaşmazlıkları nihai olarak çözeceği ve herkesin akıbetini belirleyeceği ilahi yargı gününü ifade ettiğini vurgular."}]},{"word":"جَمَعْنَاكُمْ","root":"ج م ع","rootLatin":"c-m-'-","meaning":"Toplamak, bir araya getirmek fiilinin birinci çoğul şahıs geçmiş zaman çekimi olup, Allah'ın tüm insanlığı bir araya getireceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cem'' kelimesinin dağınık olan şeyleri bir araya getirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'cemacnâkum' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü tüm insanları, dağınık olsalar bile, bir araya toplayarak hesap için huzurunda hazır edeceğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cem''in farklı unsurları bir araya getirme eylemi olduğunu açıklar. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretini ve kıyamet gününde tüm nesilleri, öncekileri ve sonrakileri bir araya getirme yeteneğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cem'' kökünün Kur'an'da genellikle 'bir araya getirme, toplama' anlamında kullanıldığını ve bu eylemin genellikle Allah'a isnat edildiğini belirtir. Ayetteki 'cemacnâkum' ifadesi, ilahi iradeyle gerçekleşecek olan evrensel bir toplanmayı, yani mahşer gününü ifade eder."}]},{"word":"ٱلْأَوَّلِينَ","root":"أ و ل","rootLatin":"'-v-l","meaning":"Öncekiler, geçmiş nesiller anlamına gelir ve kıyamet günü toplanacak olan tüm insanlığın bir parçasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'evvel' kelimesinin 'önce gelen, başlangıç' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Evvelîn' ise çoğul olarak, geçmişte yaşamış tüm nesilleri kapsar. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde sadece yaşayanların değil, tarihin başlangıcından itibaren gelmiş geçmiş tüm insanların toplanacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'evvelîn' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'geçmiş ümmetler, önceki nesiller' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette 'cemacnâkum ve'l-evvelîn' ifadesiyle, Allah'ın hem çağdaşları hem de geçmiş nesilleri bir araya getireceği, böylece hiçbir kimsenin hesaptan kaçamayacağı mesajını verir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî; mübteda konumunda merfû mahallen","gloss":"Bu"},{"position":2,"surface":"يَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"gün"},{"position":3,"surface":"ٱلْفَصْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ص-ل","rootLatin":"f-s-l","lemma":"فَصْل","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hüküm"},{"position":4,"surface":"جَمَعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"topladık"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"sizi"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَوَّلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-و-ل","rootLatin":"ʾ-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"öncekileri"}]