# Nebe' Sûresi, 23. Âyet (78:23)

> لَّـٰبِثِينَ فِيهَآ أَحْقَابًا

*Lâbiśîne fîhâ ahkâbâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (21-23) Şüphesiz cehennem, bir gözetleme yeridir; azgınlar için, içinde çağlar boyu kalacakları bir dönüş yeridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/78/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cehennemde kalış süresinin 'ahkāb' kelimesiyle ifade edildiği bir zaman dilimini ele almaktadır. Kelimenin semantik analizi, bu sürenin uzunluğunu ve ardışıklığını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"لَّـٰبِثِينَ","root":"ل ب ث","rootLatin":"l-b-s","meaning":"Bir yerde ikamet etmek, kalmak, durmak anlamındadır ve cehennemde kalış süresini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'lebs' (لَبْس) ve 'lübüs' (لُبُس) kelimelerinin bir yerde durmak, ikamet etmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâbisîn' (لَّـٰبِثِينَ) ise, cehennemde uzun bir süre ikamet edecek olanları ifade eder ve bu ikametin devamlılığına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'lebs' kelimesinin 'beklemek, durmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'lâbisîn' kelimesi, cehennemde belirli bir süre kalacak olanların durumunu mecazi olarak değil, doğrudan bir ikamet hali olarak açıklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'lebs' kelimesinin bir şeyin bir yerde sabit kalması ve ayrılmaması anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'lâbisîn' kelimesi, cehennem ehlinin oradan ayrılmayacak şekilde kalıcı bir ikamet içinde olacaklarını vurgular."}]},{"word":"أَحْقَابًا","root":"ح ق ب","rootLatin":"h-q-b","meaning":"Uzun ve ardışık zaman dilimlerini ifade eden, sonu belirsiz çağlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hukub' (حُقُب) kelimesinin seksen yıl veya daha fazla bir zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. 'Ahkāb' (أَحْقَابًا) ise bunun çoğulu olup, cehennemde geçirilecek olan bu uzun ve ardışık zaman dilimlerinin çokluğunu ve sonsuzluğa yakınlığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hukub' kelimesinin belirli bir zaman dilimi olduğunu, ancak 'ahkāb' kelimesinin bu zaman dilimlerinin birbirini takip eden, sonu gelmeyen bir dizi olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, cehennemde kalışın kesintisiz ve çok uzun süreli olacağını anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hukub' gibi zaman kavramlarının Kur'an'da genellikle belirsiz ama uzun bir süreyi ifade etmek için kullanıldığını belirtir. 'Ahkāb' kelimesi, cehennemdeki azabın süresinin insan idrakini aşan bir uzunlukta olduğunu ve ardışık dönemlerden oluştuğunu semantik olarak güçlendirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hukub' kelimesinin Arap dilinde belirli bir zaman dilimini ifade etmekle birlikte, Kur'an'daki 'ahkāb' kullanımının bu zaman dilimlerinin ardışık ve kesintisiz bir şekilde devam ettiğini, dolayısıyla cehennemdeki kalışın sonu gelmez bir döngü içinde olduğunu vurguladığını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّـٰبِثِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ل-ب-ث","rootLatin":"l-b-s̱","lemma":"لابِث","form":"Fâil","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kalıcılar"},{"position":2,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":3,"surface":"أَحْقَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ق-ب","rootLatin":"h-q-b","lemma":"حُقْب","form":"Ef'âl","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı (Mef'ûlün fîh) olduğu için mansûb","gloss":"çağlar boyunca"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *78/23*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *78/23*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **Kâf Sûresi** · *78/23*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *78/23*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/23*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *78/23*