# Nebe' Sûresi, 40. Âyet (78:40)

> إِنَّآ أَنذَرْنَـٰكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنظُرُ ٱلْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ ٱلْكَافِرُ يَـٰلَيْتَنِى كُنتُ تُرَٰبًۢا

*İnnâ enżernâkum ‘ażâben karîben yevme yenzuru-lmer-u mâ kaddemet yedâhu ve yekûlu-lkâfiru yâ leytenî kuntu turâbâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz biz sizi, kişinin önceden elleriyle yaptıklarına bakacağı ve inkarcının, "Keşke toprak olaydım!" diyeceği günde gerçekleşecek olan yakın bir azaba karşı uyardık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/78/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nebe' Suresi'nin 40. ayeti, kıyamet gününün yakınlığını ve o gün insanların amelleriyle yüzleşmesini, özellikle de inkarcıların pişmanlığını vurgular. Ayet, 'uyarı', 'azap', 'yakınlık', 'bakmak', 'sunmak' ve 'inkarcı' gibi temel kavramlar üzerinden ahiret gününün dehşetini ve kaçınılmazlığını tasvir eder.","keyConcepts":[{"word":"أَنذَرْنَاكُمْ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"Allah'ın insanları gelecek bir azaba karşı uyarmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzâr (إنذار), korkutmakla birlikte, korkutulan şeye karşı bir tedbir alınması için verilen bilgidir. Ayetteki 'enzernâküm' ifadesi, Allah'ın insanları kıyamet gününün azabına karşı önceden bilgilendirerek onları bu azaptan korunmaya çağırdığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Enzernâküm, 'havvefnâküm' (sizi korkuttuk) anlamındadır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanları kıyametin şiddetinden ve azabından haberdar ederek onları uyarmasıdır."}]},{"word":"عَذَابًا","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-dh-b","meaning":"İnsanlara acı veren, sıkıntı veren ceza veya işkencedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap (عذاب), insanı tatlı ve hoş şeylerden alıkoyan, acı veren her şeydir. Ayetteki 'azâben karîben' ifadesi, kıyamet gününde inkarcıları bekleyen şiddetli ve kaçınılmaz cezayı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Azap, bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamına gelen 'azb' kökünden gelir. İnsanları rahatlıktan ve huzurdan alıkoyan, onlara eziyet veren şeydir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın inkarcılara vereceği, onları dünya nimetlerinden ve ahiret saadetinden mahrum bırakacak olan cezayı ifade eder."}]},{"word":"قَرِيبًا","root":"ق ر ب","rootLatin":"k-r-b","meaning":"Zaman veya mekan açısından yakın olan, gerçekleşmesi beklenen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kurb (قرب), bir şeyin diğerine yakın olmasıdır. 'Karîben' kelimesi, kıyametin ve azabın zaman olarak yakın olduğunu, her an gerçekleşebileceğini ve insanların onu uzak görmemesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'karîb' kavramı, sadece fiziksel yakınlığı değil, aynı zamanda kaçınılmazlığı ve kesinliği de ifade eder. 'Azâben karîben' ifadesi, kıyametin ve hesap gününün insanlık için ne kadar yakın ve kesin olduğunu, dolayısıyla ona hazırlanmanın gerekliliğini vurgular."}]},{"word":"يَنظُرُ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"Bir şeye dikkatle bakmak, onu görmek ve üzerinde düşünmektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar (نظر), bir şeyi gözle idrak etmektir. Ayetteki 'yenzuru' ifadesi, kıyamet gününde her insanın kendi amellerini, yani 'ma kaddemet yedâhu' (elleriyle sunduğunu) açıkça göreceğini ve onlarla yüzleşeceğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nazar, sadece görmek değil, aynı zamanda tefekkür etmek ve bir şeyin sonucunu beklemek anlamlarını da içerir. Kıyamet gününde kişinin kendi amellerine bakması, onların sonuçlarını idrak etmesi ve onlarla hesaplaşması anlamına gelir."}]},{"word":"قَدَّمَتْ","root":"ق د م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Bir şeyi öne sürmek, önceden yapmak veya göndermektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takdîm (تقديم), bir şeyi öne geçirmek, önceden göndermektir. 'Ma kaddemet yedâhu' ifadesi, kişinin dünya hayatında kendi elleriyle, yani kendi iradesi ve çabasıyla yaptığı tüm iyi ve kötü amelleri ahirete gönderdiğini ve o gün onlarla karşılaşacağını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kaddemet, 'amel etti' anlamındadır. Ayetteki kullanımı, insanın dünya hayatında işlediği, ahiret için hazırladığı amelleri ifade eder. Bu ameller, kıyamet gününde kişinin karşısına çıkacak ve hesaba çekilecektir."}]},{"word":"ٱلْكَافِرُ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini veya peygamberlerini inkar eden, gerçeği örten kişidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كفر), bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın nimetlerini veya varlığını inkar etmek, gerçeği örtmektir. Ayetteki 'el-kâfiru' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ve ahiret gününü inkar eden kişinin, o gün büyük bir pişmanlık yaşayacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kâfir', sadece inanmayan değil, aynı zamanda Allah'ın lütfunu ve hakikati bilerek reddeden, nankörlük eden kişiyi ifade eder. Bu ayetteki 'kâfir'in pişmanlığı, dünya hayatında yaptığı inkarın ve nankörlüğün acı sonucunu görmesiyle ortaya çıkar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat","cehennem","kufur-sirk","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"أَنذَرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"إِنذَار","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyardık"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":3,"surface":"عَذَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azap"},{"position":4,"surface":"قَرِيبًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"قَرِيب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yakın"},{"position":5,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":6,"surface":"يَنظُرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَظَر","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bakar"},{"position":7,"surface":"ٱلْمَرْءُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-ء","rootLatin":"m-r-'","lemma":"مَرْء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kişi"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ne"},{"position":9,"surface":"قَدَّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"تَقْدِيم","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sundu"},{"position":10,"surface":"يَدَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"iki eli"},{"position":10,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"der"},{"position":12,"surface":"ٱلْكَافِرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"inkarcı"},{"position":13,"surface":"يَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":13,"surface":"لَيْتَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَيْتَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"keşke"},{"position":13,"surface":"نِي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Leyte'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ben"},{"position":14,"surface":"كُنتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldum"},{"position":15,"surface":"تُرَابًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ت-ر-ب","rootLatin":"t-r-b","lemma":"تُرَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"toprak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*
- **Secde Sûresi** · *78/40*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*
- **Secde Sûresi** · *78/40*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *78/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *78/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *78/40*
- **Mâide Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*
- **Mâide Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/40*