# Nebe' Sûresi, 7. Âyet (78:7)

> وَٱلْجِبَالَ أَوْتَادًا

*Velcibâle evtâdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (6-7) Biz, yeryüzünü bir döşek, dağları da birer kazık yapmadık mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/78/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yeryüzünü ve dağları yaratışındaki hikmeti ve düzeni vurgulamaktadır. Dağların yeryüzünün istikrarını sağlayan 'direkler' olarak tasvir edilmesi, Kur'an'ın doğal fenomenlere metaforik ve işlevsel bir bakış açısı getirdiğini gösterir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْجِبَالَ","root":"ج ب ل","rootLatin":"c-b-l","meaning":"Ayette 'dağlar' anlamına gelir ve yeryüzünün sabitlenmesinde rol oynayan büyük coğrafi oluşumları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cebel (جبل) kelimesi, yeryüzünde yükselen ve sabit duran büyük kütleler için kullanılır. Ayetteki 'el-Cibâl' (الجبال) ifadesi, dağların yeryüzünün dengesini sağlayan unsurlar olarak yaratıldığına işaret eder. (s. 190)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cibâl (جبال), yeryüzünün direkleri ve kazıkları olarak mecazi bir anlam taşır. Bu ayette dağların, yeryüzünün sarsılmasını engelleyen, onu sabitleyen bir işlev gördüğü anlatılır. (c. 2, s. 277)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'dağlar' (cibâl) genellikle Allah'ın kudretinin ve yaratılışındaki düzenin bir simgesi olarak geçer. Bu ayette dağların 'direkler' olarak nitelendirilmesi, onların kozmik düzendeki stabilizasyon görevini vurgular. (s. 187)"}]},{"word":"أَوْتَادًا","root":"و ت د","rootLatin":"v-t-d","meaning":"Ayette 'direkler', 'kazıklar' veya 'sabitleyiciler' anlamına gelir; dağların yeryüzünü sağlamlaştırma işlevini mecazi olarak ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evtâd (أوتاد), tekili veted (وتد) olan ve çadırları yere sabitlemek için kullanılan kazıklar anlamına gelir. Ayette dağların yeryüzünü sabitleyen, onun sarsılmasını engelleyen kazıklar gibi olduğu mecazıyla kullanılmıştır. (s. 497)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Veted (وتد), bir şeyi yere sağlamca çakıp sabitleyen şeydir. 'Evtâdâ' (أوتادًا) kelimesi, dağların yeryüzünü tıpkı bir çadırın kazıklarla sabitlenmesi gibi sağlamlaştırdığını ifade eder. (s. 509)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Veted (وتد) kökünden türeyen evtâd (أوتاد), bir şeyi yerinde tutan, sağlamlaştıran ve hareket etmesini engelleyen unsurları ifade eder. Bu ayette dağların, yeryüzünün istikrarını sağlayan temel direkler olduğu vurgulanır. (c. 5, s. 125)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Evtâd kelimesi, Kur'an'da dağların yeryüzünün dengesini sağlayan, onu sabitleyen işlevini anlatmak için kullanılan güçlü bir metaforik ifadedir. Bu, dağların sadece coğrafi oluşumlar değil, aynı zamanda kozmik düzende önemli bir rol oynayan yapılar olduğunu gösterir. (s. 215)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱلْجِبَالَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ب-ل","rootLatin":"j-b-l","lemma":"جَبَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dağları","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":2,"surface":"أَوْتَادًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ت-د","rootLatin":"w-t-d","lemma":"وَتِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni (ikinci mef'ûl) olduğu için mansûb","gloss":"direkler","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velcibâle"},{"position":2,"translit":"evtâdâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *Nebe', 78/7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *Nebe', 78/7*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *78/7*
- **Nebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/7*
- **Nebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/7*
