# Nebe' Sûresi, 9. Âyet (78:9)

> وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتًا

*Ve ce'alnâ nevmekum subâtâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Uykunuzu bir dinlenme (sebebi) kıldık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/78/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın insanlara bahşettiği uykunun temel işlevini, yani dinlenme ve yenilenme amacını vurgulamaktadır. Kelimelerin semantik derinliği, uykunun sadece fiziksel bir duraksama değil, aynı zamanda ruhsal bir sükûnet ve canlanma vesilesi olduğunu ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi belirli bir amaçla yaratması, kılması veya tayin etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek veya bir şeyi bir vasıfla nitelemek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'cealnâ' ifadesi, Allah'ın uykuyu dinlenme vasfıyla yarattığını ve bu işlevi ona bahşettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ceale' fiilinin 'halk' (yaratma) ve 'sayyara' (dönüştürme) anlamlarına geldiğini ifade eder. Burada uyku, Allah tarafından dinlenme ve sükûnet sağlayan bir mekanizma olarak yaratılmış ve bu amaca tahsis edilmiştir."}]},{"word":"نَوْمَكُمْ","root":"ن و م","rootLatin":"n-v-m","meaning":"İnsanların günlük faaliyetlerinden sonra dinlenmek ve enerji toplamak için girdikleri bilinçsizlik halidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nevm' kelimesinin 'uyku' anlamına geldiğini ve bedenin dinlenmesi için bir ara verme hali olduğunu belirtir. Ayetteki 'nevm' kelimesi, insanların fiziksel ve zihinsel yorgunluklarını giderdikleri bu doğal süreci ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'nevm'in genellikle Allah'ın kudretinin ve rahmetinin bir işareti olarak sunulduğunu, insanların dinlenmesi ve yeniden canlanması için bir nimet olduğunu vurgular. Bu ayette de uyku, Allah'ın insanlara bahşettiği bir lütuf olarak ele alınır."}]},{"word":"سُبَاتًا","root":"س ب ت","rootLatin":"s-b-t","meaning":"Dinlenme, kesilme, durma ve rahatlama anlamlarına gelen, uykunun temel işlevini belirten bir masdardır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sübat' kelimesinin 'kat'' (kesmek, durdurmak) anlamından geldiğini ve uykunun hareket ve çalışmayı keserek dinlenme sağladığını ifade eder. Ayetteki 'sübat', uykunun bedeni ve zihni dinlendiren, faaliyetleri durduran yönünü vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sübat'ın 'kat'' (kesmek) kökünden türediğini ve uykunun, bedenin hareketini ve çalışmasını keserek tam bir dinlenme hali sağladığını belirtir. Bu bağlamda 'sübat', uykunun insanı yorgunluktan arındırıp yenilediği bir kesinti ve duraksama anı olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sübat' kelimesinin Kur'an'da genellikle dinlenme, sükûnet ve faaliyetin durması anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sübat', uykunun insan için bir dinlenme ve yenilenme vesilesi olduğunu, günlük meşguliyetlerden bir mola olduğunu açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve ce'alnâ"},{"position":2,"translit":"nevmekum"},{"position":3,"translit":"subâtâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"نَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-و-م","rootLatin":"n-w-m","lemma":"نَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"uyku","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"سُبَاتًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ت","rootLatin":"s-b-t","lemma":"سُبَات","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni (ikinci mef'ûl) olduğu için mansûb","gloss":"dinlenme, rahatlama","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *78/9-11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *78/9-11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *78/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *78/9*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *78/9*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *78/9-11*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *78/9*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *78/9*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *78/9*
- **Nebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/9*
- **Nebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *78/9*