# Nâziât Sûresi, 11. Âyet (79:11)

> أَءِذَا كُنَّا عِظَـٰمًا نَّخِرَةً

*E-iżâ kunnâ ‘izâmen naḣira(ten)*

**Meal (Diyanet):** "Bizler çürümüş kemiklere döndükten sonra mı?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/79/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, yeniden dirilişin imkansızlığını dile getiren müşriklerin, çürümüş kemiklere dönüştükten sonra nasıl diriltileceklerini sorgulamasını ifade etmektedir. Anahtar kavramlar, bu sorgulamanın temelini oluşturan 'olmak', 'kemikler' ve 'çürümüş/ufalanmış' hallerini dilbilimsel ve semantik açıdan ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كُنَّا","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Geçmiş zamanda 'olmak' fiilinin birinci çoğul şahıs çekimi olup, bir halden başka bir hale geçişi veya bir durumu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kevn (كون) kelimesi, bir şeyin var olması, meydana gelmesi veya bir halden başka bir hale dönüşmesi anlamlarına gelir. Ayetteki 'künnâ' (كُنَّا) ifadesi, 'olduğumuz zaman' anlamında, kemiklerin ufalanmış bir hale gelmesini ve bu halin bir zaman dilimini işaret eder. Bu, dirilişin imkansızlığına dair bir argüman olarak sunulur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kevn, bir şeyin varlığının gerçekleşmesi veya bir durumdan başka bir duruma geçişidir. Ayetteki 'künnâ' ifadesi, 'biz olduğumuzda' anlamında, insan bedeninin ölümden sonraki dönüşümünü, yani kemiklere ve nihayetinde ufalanmış kemiklere dönüşme sürecini vurgular. Bu, yeniden dirilişin zorluğuna dikkat çeker."}]},{"word":"عِظَامًا","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"İnsan veya hayvan iskeletini oluşturan sert doku parçaları olan 'kemikler' anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azm (عظم) kelimesi, bedenin iskeletini oluşturan kemiklerdir. Ayetteki 'ızâmen' (عِظَامًا) ifadesi, ölümden sonra bedenin çürüyüp geriye kalan kemiklerini ifade eder. Bu, dirilişin imkansızlığına dair şüpheleri dile getirenlerin temel dayanak noktasıdır; zira kemiklerin yeniden bir araya gelip canlanması akıllarına sığmaz."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azm, bedenin direği olan kemiktir. Ayetteki 'ızâmen' kelimesi, dirilişin inkarında kullanılan bir argüman olarak, bedenin ölümden sonraki en dayanıklı ama aynı zamanda en cansız kısmını, yani kemikleri temsil eder. Bu, yeniden hayat bulmanın zorluğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'azm' (kemik) kavramı, genellikle ölüm ve yeniden diriliş bağlamında, bedenin çürüyüp dağılmasından sonra geriye kalan son kalıntı olarak geçer. Ayetteki 'ızâmen' ifadesi, dirilişin imkansızlığını savunanların, bedenin tamamen yok olduğunu ve dolayısıyla yeniden yaratılamayacağını düşündükleri materyalist bir bakış açısını yansıtır."}]},{"word":"نَّخِرَةً","root":"ن خ ر","rootLatin":"n-h-r","meaning":"Çürümüş, ufalanmış, dağılmış veya delik deşik olmuş kemik anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nahire (ناخرة) kelimesi, çürümüş, dağılmış ve delik deşik olmuş kemik demektir. Ayetteki 'nahirah' (نَّخِرَةً) ifadesi, kemiklerin sadece var olmakla kalmayıp, aynı zamanda çürüyüp dağılmış, yani en zayıf ve en parçalanmış hallerini vurgular. Bu durum, dirilişin daha da imkansız göründüğü bir tablo çizer."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nahr (نخر), kemiğin çürümesi ve içinden ses gelmesi anlamına gelir. 'Nahirah' ise çürümüş, ufalanmış kemiktir. Ayetteki 'nahirah' kelimesi, kemiklerin sadece kemik olmakla kalmayıp, aynı zamanda tamamen çürüyüp dağılmış, neredeyse toz haline gelmiş durumunu ifade eder. Bu, dirilişin akıl almazlığını vurgulamak için kullanılan güçlü bir tasvirdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nahire, kemiğin çürüyüp dağılması ve içinden rüzgar geçtiğinde ses çıkarmasıdır. Ayetteki 'nahirah' kelimesi, kemiklerin en ileri derecede çürümüş, dağılmış ve işlevsiz hale gelmiş durumunu anlatır. Bu, dirilişin imkansızlığına dair şüpheleri pekiştiren bir niteliktir, zira bu kadar dağılmış bir yapının yeniden bir araya gelmesi zor görünür."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kiyamet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"E-iżâ"},{"position":2,"translit":"kunnâ"},{"position":3,"translit":"‘izâmen"},{"position":4,"translit":"naḣira(ten)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduk","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû mahallen","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":3,"surface":"عِظَامًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظْم","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"kemikler","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":4,"surface":"نَّخِرَةً","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-خ-ر","rootLatin":"n-kh-r","lemma":"نَاخِر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (عِظَامًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ufalanmış","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/11*
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/11*