# Nâziât Sûresi, 18. Âyet (79:18)

> فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَىٰٓ أَن تَزَكَّىٰ

*Fekul hel leke ilâ en tezekkâ*

**Meal (Diyanet):** "Ona de ki: İster misin (küfür ve isyanından) temizlenesin?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/79/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Musa'nın Firavun'a yaptığı daveti aktarırken, 'arınma' kavramının önemini vurgulamaktadır. Ayet, Firavun'un nefsini temizleme ve doğru yolu bulma potansiyeline işaret ederek, ilahi davetin temelinde yatan ahlaki dönüşüm çağrısını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَزَكَّىٰ","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Nefsi günahlardan arındırmak, temizlemek ve geliştirmek anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zekât kelimesinin aslı, bir şeyin artması ve bereketlenmesidir. 'Tezekkâ' fiili ise, kişinin nefsini günahlardan temizlemesi, arındırması ve böylece manevi olarak yükselmesi anlamına gelir. Ayette Firavun'a yöneltilen bu soru, onun nefsini şirk ve zulümden temizleyip imana yönelme isteğini sorgulamaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tezekkâ, 'temizlenmek' ve 'ıslah olmak' anlamlarına gelir. Firavun'a 'arınmaya niyetin var mı?' denilmesi, onun mevcut durumundan daha iyi bir hale gelme, günahlarından vazgeçme ve Allah'a yönelme potansiyelini ifade eder. Bu, mecazi olarak kalbin ve amellerin temizlenmesi demektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zekât kökünden türeyen 'tezekkâ', Kur'an'da genellikle 'arınma', 'temizlenme' ve 'kendini geliştirme' anlamlarında kullanılır. Bu arınma sadece maddi değil, aynı zamanda ahlaki ve ruhani bir temizlenmeyi ifade eder. Ayette Firavun'a yöneltilen bu soru, onun içsel bir dönüşüm ve ahlaki bir yükseliş arayışında olup olmadığını sorgulamaktadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","tovbe","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fekul"},{"position":2,"translit":"hel"},{"position":3,"translit":"leke"},{"position":4,"translit":"ilâ"},{"position":5,"translit":"en"},{"position":6,"translit":"tezekkâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı, mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":3,"surface":"لَّكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mastariyye ve nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki, -mek","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":6,"surface":"تَزَكَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"تَزَكَّى","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"arınasın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/18*
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/ 18*