# Nâziât Sûresi, 22. Âyet (79:22)

> ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَىٰ

*Śumme edbera yes'â*

**Meal (Diyanet):** Sonra sırt dönüp koşarak gitti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/79/22

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Firavun'un Hz. Musa'nın davetine karşı gösterdiği tepkiyi, kibir ve inatla yüz çevirip hızla uzaklaşmasını dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Kelimelerin seçimi, Firavun'un psikolojik durumunu ve eyleminin niteliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَدْبَرَ","root":"د ب ر","rootLatin":"d-b-r","meaning":"Firavun'un Hz. Musa'nın davetinden yüz çevirerek arkasını dönmesi ve uzaklaşması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'دبر' kökünü bir şeyin arkası, sonu olarak açıklar. 'Edbera' fiili ise bir şeyden yüz çevirmek, arkasını dönmek ve uzaklaşmak anlamlarına gelir. Ayetteki kullanımı, Firavun'un hakikatten yüz çevirip arkasını dönerek gitmesini, yani daveti reddetmesini ve ondan uzaklaşmasını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'edbera' fiilinin mecazi olarak 'yüz çevirdi, sırtını döndü' anlamında kullanıldığını belirtir. Firavun'un bu eylemi, sadece fiziksel bir geri dönüş değil, aynı zamanda manevi bir reddediş ve inkâr halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'edbera' gibi fiillerin Kur'an'da sadece fiziksel hareketleri değil, aynı zamanda psikolojik ve ahlaki tutumları da ifade ettiğini belirtir. Firavun'un 'edbera' etmesi, onun kibirli bir şekilde hakikate sırt çevirmesi ve daveti kabul etmeye yanaşmaması anlamını taşır."}]},{"word":"يَسْعَىٰ","root":"س ع ي","rootLatin":"s-'-y","meaning":"Firavun'un davetten yüz çevirdikten sonra hızla ve gayretle uzaklaşmasını, bir işe koyulmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sa'y' kelimesinin hızlı yürümek, koşmak ve bir iş için çabalamak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yes'â' ifadesi, Firavun'un sadece geri dönmekle kalmayıp, aynı zamanda bir amaç uğruna, yani Hz. Musa'ya karşı bir şeyler yapmak üzere hızla harekete geçtiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sa'y' kelimesini 'hızlı yürümek' ve 'bir işi gerçekleştirmek için çabalamak' olarak tanımlar. Firavun'un 'yes'â' etmesi, onun Hz. Musa'nın davetini reddettikten sonra, ona karşı bir komplo kurmak veya onu engellemek için aceleyle ve kararlılıkla harekete geçtiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sa'y' fiilinin Kur'an'da genellikle bir amaca yönelik hızlı ve kararlı bir çabayı ifade ettiğini belirtir. Firavun'un 'yes'â' etmesi, onun sadece fiziksel olarak uzaklaşmakla kalmayıp, aynı zamanda Hz. Musa'ya karşı düşmanca bir eylem planlamak üzere aceleyle hareket ettiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"أَدْبَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"إِدْبَار","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geri döndü"},{"position":3,"surface":"يَسْعَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ع-ي","rootLatin":"s-'-y","lemma":"سَعْي","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"koşuyordu/yürüyordu"}]