# Nâziât Sûresi, 24. Âyet (79:24)

> فَقَالَ أَنَا۠ رَبُّكُمُ ٱلْأَعْلَىٰ

*Fekâle enâ rabbukumu-l-a'lâ*

**Meal (Diyanet):** "Ben, sizin en yüce Rabbinizim!" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/79/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Firavun'un kibir ve ilahlık iddiasını dile getirdiği bir beyanı içermektedir. Dilbilimsel olarak, 'rab' ve 'a'lâ' kelimelerinin seçimi, Firavun'un kendisini mutlak otorite ve en üstün güç olarak konumlandırma çabasını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَقَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Firavun'un bu sözü sarf ettiğini, iddiada bulunduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir düşüncenin veya ifadenin dille ortaya konulmasıdır. Ayetteki 'fekâle' (فقال) fiili, Firavun'un bu iddiayı açıkça ve kesin bir dille dile getirdiğini, sadece düşünmekle kalmayıp ilan ettiğini gösterir. Bu, onun küstahlığını ve meydan okuyuşunu pekiştirir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول) bazen bir eylemi veya durumu ifade etmek için de kullanılır. Burada Firavun'un 'dedi' ifadesi, onun bu iddiayı sadece sözle değil, aynı zamanda bu iddiaya uygun bir tavır ve otorite sergileyerek ortaya koyduğunu ima eder. Bu, onun ilahlık iddiasının sadece bir sözden ibaret olmadığını, aynı zamanda bir eylem ve duruş olduğunu gösterir."}]},{"word":"أَنَا۠","root":"أ ن ا","rootLatin":"e-n-e","meaning":"Firavun'un kendisini merkeze koyarak, mutlak bir benlik ve üstünlük iddiasında bulunduğunu vurgular.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ene' (أنا) zamiri, genellikle bir iddia veya vurgu amacıyla kullanılır. Firavun'un 'ene rabbukumu'l-a'lâ' (أنا ربكم الأعلى) demesi, kendisini diğer tüm varlıklardan ve otoritelerden ayırarak, mutlak ve tekil bir güç olarak konumlandırma çabasını gösterir. Bu, onun kibir ve benmerkezciliğinin zirve noktasıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ene (أنا), konuşanın kendisini ifade ettiği bir zamirdir. Ancak bu ayetteki kullanımı, Firavun'un kendisini ilahi bir varlık olarak takdim etme cüretini ve bu iddiayı şahsi bir hak olarak gördüğünü ortaya koyar. Bu, onun şirkinin ve haddi aşmasının temelini oluşturur."}]},{"word":"رَبُّكُمُ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Firavun'un kendisini halkının mutlak sahibi, yöneticisi ve terbiye edicisi olarak gördüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), terbiye eden, sahip olan, idare eden ve ıslah eden anlamlarına gelir. Firavun'un 'rabbukum' (ربكم) demesi, kendisini Mısırlıların mutlak efendisi, onların hayatlarını düzenleyen ve onlara hükmeden tek otorite olarak gördüğünü gösterir. Bu, onun ilahlık iddiasının temelini oluşturan bir sahiplenme ve kontrol beyanıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Rab' kavramı, yaratma, rızık verme, yönetme ve terbiye etme gibi ilahi sıfatları içerir. Firavun'un bu kelimeyi kendisi için kullanması, Allah'a ait olan bu sıfatları gasp etme ve kendisini ilahi bir varlık gibi sunma çabasını açıkça ortaya koyar. Bu, onun şirkinin ve küfrünün en belirgin göstergelerindendir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rab (رب), bir şeyi kemale erdiren, onu koruyan ve geliştiren demektir. Firavun'un 'rabbukum' ifadesi, kendisini halkının tüm ihtiyaçlarını karşılayan, onları koruyan ve onların kaderini belirleyen en üstün güç olarak konumlandırma arzusunu yansıtır. Bu, onun mutlak egemenlik iddiasının bir parçasıdır."}]},{"word":"ٱلْأَعْلَىٰ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Firavun'un kendisini tüm varlıkların ve otoritelerin üzerinde, en yüce ve en üstün olarak gördüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"A'lâ (أعلى), 'uluw' (علو) kökünden türemiş olup, en yüksek, en yüce anlamına gelir. Firavun'un 'el-a'lâ' (الأعلى) kelimesini 'rab' sıfatına eklemesi, onun sadece bir rab olmakla kalmayıp, tüm rablerin ve otoritelerin üzerinde, mutlak ve rakipsiz bir yüceliğe sahip olduğunu iddia ettiğini gösterir. Bu, onun kibir ve haddi aşmasının doruk noktasıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"A'lâ (أعلى) ismi tafdil (üstünlük ismi) olarak, hiçbir şeyin kendisinden üstün olamayacağı, her şeyin üzerinde bulunan anlamına gelir. Firavun'un bu kelimeyi kullanması, kendisini Allah'ın sıfatlarından biri olan 'el-A'lâ' ile özdeşleştirme cüretini ve kendisini evrenin en üstün varlığı olarak ilan etme küstahlığını ortaya koyar. Bu, onun şirkinin ve ilahlık iddiasının en çarpıcı ifadesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"A'lâ (أعلى) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın yüceliğini ve üstünlüğünü ifade etmek için kullanılır. Firavun'un bu kelimeyi kendisi için kullanması, ilahi sıfatları gasp etme ve kendisini Allah'ın yerine koyma çabasını gösterir. Bu, onun tevhid inancına tamamen zıt bir konumda olduğunu ve mutlak bir inkâr içinde bulunduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fekâle"},{"position":2,"translit":"enâ"},{"position":3,"translit":"rabbukumu"},{"position":4,"translit":"l-a'lâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece, hemen","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"أَنَا۠","pos":"isim","posDetail":"Müfred Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rab","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَعْلَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"أَعْلَى","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (رَبُّ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"en yüce","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/24*
- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/24*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/24*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/24*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*
- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/24*
- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/24*