# Nâziât Sûresi, 5. Âyet (79:5)

> فَٱلْمُدَبِّرَٰتِ أَمْرًا

*Felmudebbirâti emrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Nihayet işi çekip çevirenlere (ki, mutlaka tekrar diriltileceksiniz).

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/79/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nâziât Suresi'nin 5. ayeti, 'işleri yöneten' anlamındaki 'el-müdebbirât' kelimesiyle, ilahi iradenin evrendeki düzenleyici ve idare edici gücünü, özellikle de meleklere atfedilen bu görevi vurgulamaktadır. Ayet, bu kavram üzerinden Allah'ın kudretinin ve yaratılışındaki nizamın altını çizmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَٱلْمُدَبِّرَٰتِ","root":"د ب ر","rootLatin":"d-b-r","meaning":"Bu kelime, işleri düzenleyen, idare eden ve sonuçlandıran varlıkları, özellikle de meleklere atfedilen ilahi emirleri yerine getirme görevini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tedbîr' kelimesinin bir işin sonunu düşünerek hareket etmek, işleri en uygun şekilde düzenlemek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-müdebbirât' ise, Allah'ın emriyle işleri tedbir eden, yani düzenleyen ve idare eden melekleri ifade eder. Bu, onların ilahi irade doğrultusunda evrensel düzeni sağlama görevine işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-müdebbirât'ı 'işleri tedbir edenler' olarak açıklar ve bunun melekler olduğunu belirtir. Onların, Allah'ın emriyle dünya işlerini düzenleyen ve yöneten varlıklar olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu meleklerin ilahi iradenin bir yansıması olarak evrendeki düzeni sağlama rolünü vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tedbîr' kelimesinin bir şeyin arkasını, sonunu düşünerek hareket etmek ve işleri en iyi şekilde düzenlemek olduğunu belirtir. 'El-müdebbirât' ise, Allah'ın emriyle işleri tedbir eden, yani düzenleyen ve idare eden meleklerdir. Ayetteki bağlamda, bu meleklerin Allah'ın kudretinin bir tezahürü olarak evrensel işleyişi yönettiği anlamını taşır."}]},{"word":"أَمْرًا","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Bu kelime, 'iş, durum, emir' gibi anlamlara gelir ve ayette 'yönetilen işler' veya 'ilahi emir' bağlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'emr' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'emrâ' kelimesi, 'iş' veya 'durum' anlamında olup, meleklerin Allah'ın kendilerine tevdi ettiği işleri yönettiğini ifade eder. Bu, onların ilahi irade doğrultusunda belirli görevleri yerine getirmesine işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'emr' kelimesinin hem 'emir' (buyruk) hem de 'iş, durum' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'emrâ' kelimesi, meleklerin Allah'ın kendilerine emrettiği işleri veya evrensel düzenin işleyişini yönettiğini ifade eder. Bu, onların ilahi buyrukları yerine getiren varlıklar olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'emr' kavramının Kur'an'da hem 'emir, buyruk' hem de 'iş, mesele, olay' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Nâziât 5'teki 'emrâ' kelimesi, meleklerin Allah'ın iradesiyle yönettiği kozmik işleri ve olayları ifade eder. Bu, ilahi düzenin ve kudretin bir yansıması olarak meleklerin fonksiyonunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["melekler","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْمُدَبِّرَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"مُدَبِّرَة","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Yemin harfi olan 'vav'dan sonra geldiği için mecrûr (takdiren mecrûr, çünkü 'vav' burada kasem içindir)","gloss":"işleri yönetenler"},{"position":2,"surface":"أَمْرًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İsm-i fâil olan 'المدبرات' kelimesinin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb","gloss":"iş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79. sure 5. ayette*
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79. Sûre 5. Âyette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79. sure 5. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79. sure 5. ayette*
- **Lübbü'l-Lübb (İngilizce)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *79/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *79/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *79/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *79/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *79/5*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/5*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/5*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *79/5*