# Nâziât Sûresi, 9. Âyet (79:9)

> أَبْصَـٰرُهَا خَـٰشِعَةٌ

*Ebsâruhâ ḣâşi'a(tun)*

**Meal (Diyanet):** Onların gözleri (korku ile) inecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/79/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nâziât Suresi'nin 9. ayeti, kıyamet gününde insanların gözlerinin durumunu tasvir etmektedir. Ayet, 'gözler' ve 'huşu içinde olmak/yere dönmek' kavramları üzerinden, o günkü dehşeti ve aciziyeti dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"أَبْصَـٰرُهَا","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Kıyamet gününde dehşet ve korkuyla yere eğilen, bakışları donuklaşan gözler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Basar (بَصَر), idrak gücüyle birlikte görme duyusunu ifade eder. Ayetteki 'ebsâruhâ' (أَبْصَـٰرُهَا) ifadesi, kıyamet gününde insanların gözlerinin, o günün dehşeti karşısında işlevini yitirmiş, donuklaşmış ve yere sabitlenmiş halini anlatır. Bu, sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda idrakin de felce uğradığını gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Basar (بَصَر), gözün görme yeteneğidir. Ayetteki 'ebsâruhâ' (أَبْصَـٰرُهَا) ifadesi, kıyamet gününde insanların gözlerinin, korku ve dehşetten dolayı bakışlarını yukarı kaldıramayacak, yere sabitlenmiş bir halde olacağını belirtir. Bu durum, o günkü acziyetin ve çaresizliğin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'basar' (بَصَر) kavramı, sadece fiziksel görmeyi değil, aynı zamanda içgörü, idrak ve basireti de kapsar. Nâziât 9'daki 'ebsâruhâ' (أَبْصَـٰرُهَا) ifadesi, kıyamet gününde insanların hem fiziksel görüşlerinin hem de idraklerinin, o günün azameti karşısında felç olduğunu, bakışlarının yere çakıldığını ve hiçbir şeye odaklanamadığını vurgular."}]},{"word":"خَـٰشِعَةٌ","root":"خ ش ع","rootLatin":"h-ş-'-","meaning":"Korku, dehşet ve acziyetten dolayı alçalmış, yere dönmüş, donuklaşmış ve huşu içinde olan gözler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Huşû' (خُشُوع), gözün alçalması ve bakışın yere dönmesidir. Ayetteki 'hâşi'atun' (خَـٰشِعَةٌ) kelimesi, kıyamet gününde insanların gözlerinin, o günün şiddetinden ve dehşetinden dolayı aşağıya doğru eğildiğini, bakışlarının donuklaştığını ve hiçbir şeye odaklanamadığını ifade eder. Bu, korku ve teslimiyetin bir işaretidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Huşû' (خُشُوع), bedenin ve sesin alçalması, gözün yere dönmesidir. Ayetteki 'hâşi'atun' (خَـٰشِعَةٌ) kelimesi, kıyamet gününde gözlerin, o günkü azamet ve korku karşısında boyun eğdiğini, bakışlarının yere sabitlendiğini ve dehşet içinde olduğunu anlatır. Bu durum, kalpteki korkunun dışa yansımasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Huşû' (خُشُوع), gözün zillet ve korkuyla yere dönmesidir. 'Hâşi'atun' (خَـٰشِعَةٌ) ifadesi, kıyamet gününde insanların gözlerinin, o günkü dehşet ve acziyetten dolayı aşağıya doğru eğildiğini, bakışlarının donuklaştığını ve zayıfladığını mecazi bir dille anlatır. Bu, o günkü çaresizliğin ve teslimiyetin bir resmidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Huşû' (خُشُوع) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah karşısında duyulan saygı, tevazu ve korku ile ilişkilendirilir. Nâziât 9'daki 'hâşi'atun' (خَـٰشِعَةٌ) kelimesi, kıyamet gününde insanların gözlerinin, o günün dehşeti ve Allah'ın azameti karşısında duyulan korku ve acziyetten dolayı alçaldığını, yere döndüğünü ve donuklaştığını semantik olarak ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَبْصَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصَر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"gözler"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":2,"surface":"خَـٰشِعَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ش-ع","rootLatin":"ḫ-ş-ʿ","lemma":"خَاشِع","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"boynu bükük, yere dönük"}]