# Enfâl Sûresi, 19. Âyet (8:19)

> إِن تَسْتَفْتِحُوا۟ فَقَدْ جَآءَكُمُ ٱلْفَتْحُ ۖ وَإِن تَنتَهُوا۟ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَإِن تَعُودُوا۟ نَعُدْ وَلَن تُغْنِىَ عَنكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْـًٔا وَلَوْ كَثُرَتْ وَأَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

*İn testeftihû fekad câekumu-lfeth(u)(s) ve-in tentehû fehuve ḣayrun lekum(s) ve-in te'ûdû ne'ud velen tuġniye ‘ankum fi-etukum şey-en velev keśurat veenna(A)llâhe me'a-lmu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ey inkarcılar!) Eğer fetih istiyorsanız işte size fetih geldi. Eğer (peygambere karşı gelmekten) vazgeçerseniz, bu sizin için daha hayırlı olur. Eğer dönerseniz biz de döneriz. Çok olsa bile topluluğunuz size hiç fayda vermez. Çünkü Allah mü'minlerle beraberdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/19

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","musrikler","hidayet-dalalet","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"تَسْتَفْتِحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"f-t-h","lemma":"اِسْتَفْتَحَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"zafer isterseniz"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":4,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":4,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":5,"surface":"ٱلْفَتْحُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"f-t-h","lemma":"فَتْح","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"zafer"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":7,"surface":"تَنتَهُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"اِنْتَهَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"vazgeçerseniz"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":8,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlıdır"},{"position":10,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":12,"surface":"تَعُودُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-و-د","rootLatin":"ʿ-w-d","lemma":"عَادَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"dönerseniz"},{"position":13,"surface":"نَعُدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-و-د","rootLatin":"ʿ-w-d","lemma":"عَادَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"biz de döneriz"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"لَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"asla"},{"position":15,"surface":"تُغْنِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (لَن) ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"fayda vermez"},{"position":16,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":16,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":17,"surface":"فِئَتُكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ء-ي","rootLatin":"f-ʾ-y","lemma":"فِئَة","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"topluluğunuz"},{"position":17,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":18,"surface":"شَيْـًۭٔا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hiçbir şey"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":19,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":20,"surface":"كَثُرَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"كَثُرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çok olsa bile"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"مَعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"م-ع-ي","rootLatin":"m-ʿ-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile beraberdir"},{"position":24,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"inananlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi 19. ayet, Mekkeli müşriklerin Bedir Savaşı öncesi ve sırasındaki tutumlarını ele alarak, ilahi yardımın ve zaferin kiminle olduğunu, ayrıca inkarcıların direnişlerinin sonuçsuz kalacağını vurgulamaktadır. Ayet, 'fetih', 'intihâ', 'avd' ve 'fı'e' gibi kavramlar üzerinden ilahi takdir, pişmanlık ve toplumsal gücün sınırlılığı temalarını işler.","keyConcepts":[{"word":"تَسْتَفْتِحُوا۟","root":"ف ت ح","rootLatin":"f-t-h","meaning":"Bu kelime, 'fetih istemek', 'yardım dilemek' veya 'hüküm vermesini istemek' anlamlarına gelir ve müşriklerin Allah'tan kendileri ile Müslümanlar arasında bir hüküm vermesini talep etmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'فتح' (feth) kelimesinin asıl anlamının 'kapalı olan bir şeyi açmak' olduğunu belirtir. 'İstiftaḥ' ise, 'Allah'tan bir hüküm vermesini veya bir şeyi açmasını istemek' demektir. Ayetteki 'in testeftiḥû' ifadesi, müşriklerin Allah'tan kendileri ile Müslümanlar arasında bir zafer veya hüküm talep etmeleri anlamında kullanılmıştır, ancak bu talep kendi aleyhlerine sonuçlanmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'testeftiḥû' kelimesini 'hüküm istiyorsanız' veya 'yardım istiyorsanız' şeklinde açıklar. Ayetteki bağlamda, müşriklerin 'Ya Rabbi, iki topluluktan hangisi daha doğru yolda ise ona yardım et' şeklindeki dualarına işaret eder ve bu duanın kendi aleyhlerine gerçekleştiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fetih' kavramının Kur'an'da sadece 'zafer' değil, aynı zamanda 'ilahi hüküm' ve 'ilahi açılım' anlamlarını da taşıdığını belirtir. 'İstiftaḥ' fiili, bu ilahi hükmün veya açılımın talep edilmesi anlamına gelir. Ayette, müşriklerin bu talebinin, Allah'ın hükmünün Müslümanlar lehine tecelli etmesiyle sonuçlandığına dikkat çeker."}]},{"word":"ٱلْفَتْحُ","root":"ف ت ح","rootLatin":"f-t-h","meaning":"Bu kelime, 'zafer', 'yardım' veya 'hüküm' anlamına gelir ve ayette müşriklerin aleyhine gerçekleşen ilahi yardımı ve zaferi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-feth' kelimesini 'zafer' ve 'hüküm' olarak açıklar. Ayetteki 'fekad câekumu'l-feth' ifadesi, müşriklerin istedikleri hükmün veya zaferin, kendi aleyhlerine, yani Müslümanlar lehine gerçekleştiğini belirtir. Bu, onların taleplerinin tersine dönmesi durumudur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'feth'in 'kapalı olanı açmak'tan türediğini ve mecazi olarak 'zorlukları gidermek', 'yardım etmek' ve 'zafer vermek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'el-feth', Allah'ın Müslümanlara verdiği zafer ve müşrikler aleyhine verdiği hüküm olarak anlaşılmalıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'feth' kavramının Kur'an'da hem maddi hem de manevi anlamda 'açılış', 'zafer' ve 'ilahi yardım' olarak kullanıldığını belirtir. Enfâl 19'daki 'el-feth', müşriklerin talebi üzerine gerçekleşen ve onların yenilgisiyle sonuçlanan ilahi müdahale ve zaferdir."}]},{"word":"تَنتَهُوا۟","root":"ن ه ى","rootLatin":"n-h-y","meaning":"Bu kelime, 'vazgeçmek', 'son vermek' veya 'sakınmak' anlamlarına gelir ve müşriklerin Peygamber'e karşı düşmanlıklarından vazgeçmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nehy' kökünün 'bir şeyi sona erdirmek', 'yasaklamak' ve 'bir şeyden alıkoymak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'İn tentehû' ifadesi, müşriklerin düşmanlıklarından ve Peygamber'e karşı gelmekten vazgeçmeleri durumunda bunun kendileri için daha hayırlı olacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nehy'in 'bir şeyi bırakmak' ve 'bir şeyden uzak durmak' manalarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'in tentehû', müşriklerin Müslümanlara karşı olan düşmanca tutumlarını terk etmeleri, yani 'son vermeleri' anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"تَعُودُوا۟","root":"ع و د","rootLatin":"a-v-d","meaning":"Bu kelime, 'geri dönmek', 'tekrar etmek' veya 'yeniden başlamak' anlamlarına gelir ve müşriklerin eski düşmanlıklarına geri dönmeleri durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'avd' kelimesinin 'bir şeyin eski haline dönmesi' veya 'tekrar etmesi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'in te'ûdû' ifadesi, müşriklerin düşmanlıklarından vazgeçtikten sonra tekrar eski hallerine, yani Müslümanlara karşı savaşmaya dönmeleri durumunu anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'avd' fiilinin 'tekrar etmek' ve 'geri dönmek' manalarını taşıdığını ifade eder. Ayette, müşriklerin düşmanlıklarını bırakıp tekrar ona dönmeleri halinde, Allah'ın da onlara karşı muamelesini tekrarlayacağı, yani onları cezalandıracağı tehdidini içerir."}]},{"word":"فِئَتُكُمْ","root":"ف ئ ى","rootLatin":"f-'-y","meaning":"Bu kelime, 'topluluk', 'grup' veya 'cemaat' anlamına gelir ve müşriklerin sayıca çok olan ordularını ve destekçilerini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fı'e' kelimesini 'bir topluluk' veya 'bir grup insan' olarak açıklar. Ayetteki 'fı'etüküm' ifadesi, müşriklerin sayıca çok olan ordularına ve destekçilerine işaret eder ve bu topluluğun çokluğunun Allah'ın iradesi karşısında bir fayda sağlamayacağını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fı'e'nin 'bir topluluğun bir kısmı' veya 'bir grup' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, müşriklerin sahip olduğu kalabalık grubun, Allah'ın yardımı olmadan hiçbir işe yaramayacağını, hatta çok olsalar bile onlara bir fayda sağlamayacağını ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/19*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/19*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19. Âyetinde*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *19. Âyetinde*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *8/19*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *8/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *8/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *8/19*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/19*