# Enfâl Sûresi, 41. Âyet (8:41)

> ۞ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَىْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُۥ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ إِن كُنتُمْ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ وَمَآ أَنزَلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا يَوْمَ ٱلْفُرْقَانِ يَوْمَ ٱلْتَقَى ٱلْجَمْعَانِ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Va'lemû ennemâ ġanimtum min şey-in feenne li(A)llâhi ḣumusehu velirrasûli veliżî-lkurbâ velyetâmâ velmesâkîni vebni-ssebîli in kuntum âmentum bi(A)llâhi vemâ enzelnâ ‘alâ ‘abdinâ yevme-lfurkâni yevme-ltekâ-lcem'ân(i)(k) va(A)llâhu ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Bilin ki, ganimet olarak aldığınız herhangi bir şeyin beşte biri mutlaka Allah'a, Peygamber'e, onun yakınlarına, yetimlere, yoksullara ve yolculara aittir. Eğer Allah'a; hak ile batılın birbirinden ayrıldığı gün, (yani) iki ordunun (Bedir'de) karşılaştığı gün kulumuza indirdiklerimize inandıysanız (bunu böyle bilin). Allah, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/41

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi'nin 41. ayeti, ganimetlerin taksimatını ve bu taksimatın imanla olan ilişkisini ele almaktadır. Ayet, 'ganimet', 'humus', 'furkan' ve 'cem' gibi temel kavramlar üzerinden hukuki ve teolojik bir çerçeve sunar.","keyConcepts":[{"word":"غَنِمْتُم","root":"غ ن م","rootLatin":"ğ-n-m","meaning":"Savaşta düşmandan elde edilen mal, ganimet almak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğanîme (غَنِيمَة), düşmandan zorla veya savaşla elde edilen maldır. Ayetteki 'ğanîmtum' ifadesi, müminlerin savaşta elde ettikleri malları ifade eder ve bu malların belirli bir taksimata tabi olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 615)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğanîme, düşmandan alınan her şeydir. Ayetteki kullanımı, savaşta ele geçirilen malların helal ve meşru olduğunu, ancak belirli bir kısmının Allah ve Resulü'ne ait olduğunu belirtir. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 246)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ğanîme, İslam öncesi Arap toplumunda da bilinen bir kavram olup, savaş ganimetlerini ifade eder. Kur'an, bu kavramı alarak ona yeni bir hukuki ve ahlaki boyut kazandırmış, taksimatını ilahi bir hükme bağlamıştır. Ayetteki 'ğanîmtum' bu yeni düzenlemeyi işaret eder."}]},{"word":"خُمُسَهُۥ","root":"خ م س","rootLatin":"h-m-s","meaning":"Ganimetin beşte birini ifade eden pay.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Humus (خُمُس), ganimetin beşte biridir. Bu ayet, ganimetin beşte birinin Allah, Resul, yakınlar, yetimler, miskinler ve yolculara ait olduğunu açıkça belirtir. Bu, İslam hukukunda ganimet taksimatının temelini oluşturur. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 200)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Humus, bir şeyin beşte biridir. Ayetteki 'humusehu' ifadesi, özellikle savaş ganimetlerinin beşte birinin belirli zümrelere tahsis edildiğini gösterir. Bu, ganimetin tamamının savaşçılara ait olmadığını, bir kısmının toplumsal ihtiyaçlar için ayrıldığını vurgular. (el-Müfredât, s. 277)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Humus kavramı, Kur'an'da sadece bu ayette geçmekle birlikte, İslam hukukunda ganimet ve fey'in taksimatında merkezi bir rol oynamıştır. Ayet, bu payın ilahi bir emirle belirlendiğini ve dağıtımının adaletli bir şekilde yapılması gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْفُرْقَانِ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-k","meaning":"Hakkı batıldan ayıran, doğru ile yanlışı birbirinden ayıran gün veya olay.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Furkan (فُرْقَان), hak ile batılı ayıran şeydir. Ayetteki 'yevme'l-furkân' ifadesi, Bedir Savaşı'nı kasteder. Bu savaş, İslam tarihinde hakkın batıla karşı zaferini ve doğru ile yanlışın net bir şekilde ayrıldığı bir dönüm noktasını temsil eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 367)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Furkan, iki şeyi birbirinden ayırmak demektir. Kur'an'da 'furkan' kelimesi, genellikle hak ile batılı ayıran ilahi vahyi veya Bedir Savaşı gibi önemli olayları ifade eder. Bu ayette, Bedir Savaşı'nın, müminler için bir imtihan ve hakkın batıldan ayrıldığı bir gün olduğu vurgulanır. (el-Müfredât, s. 638)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Furkan, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'ayırma' anlamını taşır. Bu ayette 'yevme'l-furkân' olarak kullanılması, Bedir Savaşı'nın sadece askeri bir zafer değil, aynı zamanda ilahi bir müdahale ile hakikatin ortaya çıktığı, inananlarla inanmayanların ayrıştığı bir gün olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْجَمْعَانِ","root":"ج م ع","rootLatin":"c-m-ʿ","meaning":"İki topluluk, iki ordu.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cem' (جَمْع), bir araya gelmek, topluluk demektir. 'El-cem'ân' (iki topluluk) ifadesi, Bedir Savaşı'nda karşılaşan Müslüman ve müşrik ordularını ifade eder. Ayet, bu iki gücün karşı karşıya geldiği anı ve bu anın önemini vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 247)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cem', dağınık şeyleri bir araya getirmektir. 'El-cem'ân' ifadesi, Bedir Savaşı'nda toplanan iki orduyu, yani Müslümanların ve Kureyş müşriklerinin ordularını belirtir. Bu karşılaşma, 'yevme'l-furkân' ile birlikte anılarak, olayın büyüklüğünü ve ilahi takdirdeki yerini pekiştirir. (el-Müfredât, s. 200)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cem', bir araya gelmiş topluluktur. 'El-cem'ân' ise, iki farklı topluluğun bir noktada buluşmasını ifade eder. Ayetteki kullanımı, Bedir Savaşı'nda karşı karşıya gelen iki ordunun, yani hak ve batılın temsilcilerinin mücadelesini sembolize eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/41*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/41*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Enfâl 8/41*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Enfâl 8/41*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Enfâl 8/41*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Enfâl 8/41*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Enfâl 8/41*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Enfâl 8/41*