# Enfâl Sûresi, 55. Âyet (8:55)

> إِنَّ شَرَّ ٱلدَّوَآبِّ عِندَ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

*İnne şerra-ddevâbbi ‘inda(A)llâhi-lleżîne keferû fehum lâ yu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz Allah katında, yeryüzünde yürüyen canlıların en kötüsü, inkar edenlerdir. Artık onlar iman etmezler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/55

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","musrikler","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"شَرَّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"sh-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"en kötüsü"},{"position":3,"surface":"ٱلدَّوَآبِّ","pos":"isim","posDetail":"Cem-i teksir","root":"د-ب-ب","rootLatin":"d-b-b","lemma":"دَابَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"canlıların"},{"position":4,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":7,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkâr ettiler"},{"position":8,"surface":"فَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"artık"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanırlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi 55. ayet, Allah katında en kötü varlıkların inkarcılar olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'şerr', 'devâbb', 'keferû' ve 'yü'minûn' gibi temel kavramlar üzerinden inkarcılığın mahiyetini ve imanla olan zıtlığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"شَرَّ","root":"ش ر ر","rootLatin":"ş-r-r","meaning":"Bu ayette, Allah katında en kötü, en şerli olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şerr' kelimesini genellikle 'hayr'ın zıddı olarak tanımlar ve bir şeyin istenmeyen, hoş olmayan yönünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Allah nezdindeki değerinin en düşük seviyede olduğunu, onların varlıklar arasında en zararlı ve kötü niteliklere sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şerr'i 'zarar' ve 'fesat' ile ilişkilendirir. Ayetteki 'şerrü'd-devâbb' ifadesi, inkarcıların sadece kendilerine değil, topluma ve ilahi düzene de zarar veren, fesat çıkaran varlıklar olduğunu, bu nedenle Allah katında en kötü mertebede bulunduklarını gösterir."}]},{"word":"ٱلدَّوَآبِّ","root":"د ب ب","rootLatin":"d-b-b","meaning":"Yeryüzünde hareket eden, canlı varlıkların genelini, özellikle de akılsız ve şuursuz olanları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'dâbbe' kelimesinin 'debîb' kökünden geldiğini ve yeryüzünde yürüyen, hareket eden her canlıyı kapsadığını belirtir. Ayetteki 'ed-devâbb' ifadesi, inkarcıların, akıl ve idrak sahibi olmalarına rağmen, bu yeteneklerini kullanmayarak hayvanlar gibi şuursuzca davrandıklarını ve bu nedenle en kötü canlılar olarak nitelendirildiklerini anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'dâbbe' kelimesinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Bu ayetteki 'ed-devâbb' ifadesi, inkarcıların, akıl ve irade sahibi olmalarına rağmen, imandan yüz çevirmeleri nedeniyle hayvanlar gibi sadece içgüdüleriyle hareket eden, hakikati idrak edemeyen varlıklar olarak tasvir edildiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki kavramların semantik alanlarını incelerken, 'insan' ve 'hayvan' arasındaki ayrımın önemine değinir. 'Ed-devâbb'ın burada inkarcılar için kullanılması, onların insanlık vasfını yitirerek, akıl ve vahiyden uzaklaşmaları sebebiyle hayvanlar seviyesine indirildiğini, hatta onlardan daha kötü bir duruma düştüklerini semantik olarak ifade eder."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerini inkar ettiler, gerçeği örttüler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin asıl anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'keferû' fiili, inkarcıların hakikati, yani Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerin getirdiği mesajı bilerek ve isteyerek örttüklerini, gizlediklerini ve bu nedenle Allah katında en kötü varlıklar olduklarını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'küfr'ün farklı anlamlarını sıralarken, 'Allah'ı inkar etmek' ve 'nimetlere nankörlük etmek' anlamlarına vurgu yapar. Ayetteki 'keferû' ifadesi, inkarcıların sadece Allah'ı inkar etmekle kalmayıp, aynı zamanda O'nun kendilerine bahşettiği akıl ve diğer nimetlere karşı da nankörlük ettiklerini, bu durumun onları en şerli varlıklar kıldığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve 'iman'ın zıddı olarak konumlandırılışını inceler. Ayetteki 'keferû' fiili, inkarcıların sadece bir inançsızlık hali içinde olmadıklarını, aksine aktif bir şekilde hakikati reddettiklerini ve bu reddedişin onları Allah'ın gazabına müstahak kıldığını semantik olarak açıklar."}]},{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a, peygamberlerine ve ahiret gününe inanmazlar, güven duymazlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân' kelimesinin 'emn' (güven, emniyet) kökünden geldiğini ve 'tasdik etmek, güvenmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yü'minûn' ifadesi, inkarcıların sadece Allah'ı inkar etmekle kalmayıp, aynı zamanda O'nun vaatlerine, peygamberlerin getirdiği mesaja ve ahiret gününe karşı hiçbir güven duymadıklarını, bu güvensizliğin onların kalplerini mühürlediğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'îmân'ın sadece dilsel bir tasdik değil, aynı zamanda kalbi bir tasdik ve amel ile bütünleşen bir güven hali olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lâ yü'minûn' ifadesi, inkarcıların bu bütüncül iman halinden yoksun olduklarını, kalplerinin hakikate kapalı olduğunu ve bu durumun onların en kötü varlıklar olarak nitelendirilmesinin temel nedeni olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/55*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/55*