# Enfâl Sûresi, 59. Âyet (8:59)

> وَلَا يَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ سَبَقُوٓا۟ ۚ إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ

*Velâ yahsebenne-lleżîne keferû sebakû(c) innehum lâ yu'cizûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edenler, asla yakayı kurtardıklarını zannetmesinler. Çünkü onlar (sizi) aciz bırakamazlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/59

---

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk","cihad","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve, asla"},{"position":2,"surface":"يَحْسَبَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسَبَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy lâmı ve te'kid nûnu ile mebnî","gloss":"sanmasınlar"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî; 'yahsebenne' fiilinin fâili olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî; 'ellezîne' ism-i mevsûlünün sıla cümlesi","gloss":"inkar ettiler"},{"position":5,"surface":"سَبَقُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ب-ق","rootLatin":"s-b-q","lemma":"سَبَقَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî; 'yahsebenne' fiilinin birinci mef'ûlü konumunda olan cümlenin fiili","gloss":"öne geçtiler"},{"position":6,"surface":"إِنَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî; 'inne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"يُعْجِزُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ج-ز","rootLatin":"'-j-z","lemma":"أَعْجَزَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû; 'inne'nin haberi konumunda olan cümlenin fiili","gloss":"aciz bırakamazlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi 59. ayet, inkarcıların Allah'ın kudretinden kaçamayacaklarını ve O'nu aciz bırakamayacaklarını vurgulayarak, onların geçici başarılarının bir yanılgı olduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ifade etmektedir. Ayet, 'sanmak', 'inkar etmek', 'öne geçmek' ve 'aciz bırakmak' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi kudretin mutlaklığını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَحْسَبَنَّ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"İnkarcıların, Allah'ın kudretinden kaçıp kurtulduklarını veya O'nu yendiklerini zannetmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasibe' fiilinin zannetmek, sanmak, tahmin etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların kendilerini üstün görme, ilahi takdirin dışına çıkma veya Allah'ı aciz bırakma gibi yanlış bir yanılgı içinde olduklarını ifade eder. Bu zan, gerçekle örtüşmeyen bir vehimdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hasibe' fiilinin burada 'zannetmek' anlamında kullanıldığını ve inkarcıların, Allah'ın kendilerine ulaşamayacağını veya cezalandıramayacağını düşündüklerini mecazi bir anlatımla ortaya koyar. Bu, onların ilahi kudreti küçümsemelerinden kaynaklanan bir yanılgıdır."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerini inkar edenlerin durumu.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda nankörlük ve gerçeği örtme anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ve kudretini bile bile reddeden, gerçeği gizleyen ve bu nedenle ilahi cezayı hak eden kimseleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin kök anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda Allah'ın nimetlerini ve hakikatini örten, gizleyen kimseler için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'kefarû', Allah'ın kudretini ve hükmünü görmezden gelerek kendilerini güvende sanan inkarcıları tanımlar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'küfr'ün hakikati inkar etmek, nimeti örtmek ve şükretmemek gibi çeşitli anlamlara geldiğini vurgular. Ayetteki 'kefarû', Allah'ın kudretini ve hükmünü inkar ederek, O'nun kendilerine ulaşamayacağını zannedenleri ifade eder."}]},{"word":"سَبَقُوٓا۟","root":"س ب ق","rootLatin":"s-b-q","meaning":"İnkarcıların, Allah'ın takdirinden veya cezasından kaçarak öne geçtiklerini, kurtulduklarını zannetmeleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sebeka' fiilinin 'öne geçmek, geride bırakmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Allah'ın kudretinden veya azabından kaçıp kurtulduklarını, O'nu geride bıraktıklarını vehmetmelerini ifade eder. Bu, onların ilahi kudreti hafife almalarının bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sebeka' fiilinin burada mecazi olarak 'Allah'ın takdirinden kaçmak, O'nun hükmünden kurtulmak' anlamında kullanıldığını açıklar. İnkarcılar, kendilerini Allah'ın erişiminden uzak sanarak bir yanılgı içindedirler."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sebeka' fiilinin 'bir şeyi geride bırakmak, geçmek' anlamını taşıdığını ve ayetteki bağlamda inkarcıların, Allah'ın kendilerine ulaşmasını engelleyebileceklerini veya O'nun takdirinden kaçabileceklerini zannettiklerini ifade ettiğini belirtir."}]},{"word":"يُعْجِزُونَ","root":"ع ج ز","rootLatin":"a-j-z","meaning":"İnkarcıların, Allah'ı aciz bırakma, O'nun kudretini sınırlama veya O'nun iradesine karşı gelme güçlerinin olmaması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'aciz' kelimesinin 'güç yetirememek, zayıf kalmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yu'cizûn' ifadesi, inkarcıların Allah'ı asla aciz bırakamayacaklarını, O'nun kudretinin mutlak olduğunu ve hiçbir gücün O'na karşı gelemeyeceğini kesin bir dille vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'aciz' kavramının bir şeyi yapmaya güç yetirememek, yetersiz kalmak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Allah'ın iradesine karşı koyamayacaklarını, O'nun planlarını bozmaya veya O'nu engellemeye güçlerinin yetmeyeceğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'aciz' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak kudretini vurgulamak amacıyla kullanıldığını belirtir. Bu ayette de inkarcıların, Allah'ın iradesi karşısında ne kadar güçsüz oldukları ve O'nu asla aciz bırakamayacakları açıkça ifade edilmektedir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/59*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/59*
- **Kelime-i Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/59*
- **Kelime-i Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/59*