# Enfâl Sûresi, 61. Âyet (8:61)

> ۞ وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

*Ve-in cenahû lisselmi fecnah lehâ vetevekkel ‘ala(A)llâh(i)(c) innehu huve-ssemî'u-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Eğer onlar barışa yanaşırlarsa, sen de ona yanaş ve Allah'a tevekkül et. Çünkü O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/61

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","tevekkul","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"جَنَحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ن-ح","rootLatin":"j-n-h","lemma":"جَنَحَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yanaştılar"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّلْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سَلْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"barışa"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Cezâiye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":4,"surface":"ٱجْنَحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ج-ن-ح","rootLatin":"j-n-h","lemma":"جَنَحَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (sükûn üzere)","gloss":"yanaş"},{"position":5,"surface":"لَهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"تَوَكَّلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (sükûn üzere)","gloss":"güven"},{"position":7,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":9,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bil fiil olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"O"},{"position":10,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Fasıl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّمِيعُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"işiten"},{"position":12,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"bilen"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi 61. ayet, savaş ve barış hallerindeki Müslümanların tutumunu belirleyen önemli bir hükümdür. Ayet, düşmanın barışa yönelmesi durumunda Müslümanların da barışa meyletmesini emrederken, aynı zamanda Allah'a tevekkül etmenin gerekliliğini vurgular. Dilbilimsel olarak 'cenaha' fiilinin farklı türevleri ve 'selm' kavramı ayetin ana mesajını oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"جَنَحُوا۟","root":"ج ن ح","rootLatin":"c-n-h","meaning":"Eğilmek, meyletmek, yönelmek, barışa yanaşmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cenaha' fiilinin 'eğilmek, meyletmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'cenahu li's-selm' ifadesi, düşmanın barışa doğru eğilim göstermesi, barış teklifinde bulunması veya barışa yönelmesi olarak açıklanır. Bu, savaş durumunda olan taraflardan birinin barışçıl bir tutum sergilemesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cenaha' kelimesinin asıl anlamının 'kanat' (cenâh) olduğunu ve buradan türeyerek bir şeye doğru eğilmek, yönelmek anlamını kazandığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, düşmanın barışa doğru 'kanat germesi', yani barışa meyletmesi ve bu yönde adım atması olarak yorumlanır. Bu, bir tarafın barışa olan isteğini açıkça ortaya koymasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cenaha' fiilinin mecazi bir kullanım olduğunu ve 'barışa yönelmek, barışa eğilim göstermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, düşmanın barışa doğru bir hareket veya niyet göstermesi durumunda Müslümanların da aynı şekilde karşılık vermesi gerektiğini vurgular."}]},{"word":"لِلسَّلْمِ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Barış, esenlik, güvenlik ve teslimiyet anlamlarını içeren geniş bir kavramdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'selm' kelimesinin 'selâmet' kökünden geldiğini ve 'afetlerden, kusurlardan uzak olmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'li's-selm' ifadesi, savaşın sona ermesiyle elde edilecek olan barış, güvenlik ve esenlik halini ifade eder. Bu, düşmanlığın bitirilip huzurlu bir duruma geçişi simgeler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'selm' kavramının Kur'an'da sadece savaşın zıttı olan 'barış' anlamında değil, aynı zamanda 'Allah'a teslimiyet' (İslam) ve 'esenlik' anlamlarında da kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'selm', düşmanla olan çatışmanın sona erdirilmesiyle elde edilecek olan dışsal barışı ifade ederken, aynı zamanda Müslümanların Allah'ın emrine teslimiyetini de ima eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'selm' kelimesinin 'barış, sulh, teslimiyet, esenlik' gibi birçok anlamı kapsadığını belirtir. Ayetteki 'li's-selm' ifadesi, düşmanın barış teklifine veya barışa yönelme eğilimine karşılık verilmesi gerektiğini, bu barışın hem maddi hem de manevi bir esenlik getireceğini ifade eder."}]},{"word":"فَٱجْنَحْ","root":"ج ن ح","rootLatin":"c-n-h","meaning":"Sen de barışa yönel, meylet anlamında emir kipinde kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fecnah' fiilinin 'cenaha' fiilinin emir kipi olduğunu ve 'sen de eğil, sen de yönel' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bu emir, düşmanın barışa yönelmesi durumunda Müslümanların da aynı şekilde barışa meyletmesi gerektiğini, yani barış teklifini kabul etmesi gerektiğini ifade eder. Bu, karşılıklı bir barış iradesinin önemini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fecnah' fiilinin 'cenaha' fiilinden türediğini ve 'bir şeye doğru eğilmek, yönelmek' anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki kullanımı, düşmanın barışa yönelmesi halinde Müslümanların da tereddüt etmeden barışa yönelmesi gerektiğini, bu durumun Allah'ın emri olduğunu gösterir."}]},{"word":"وَتَوَكَّلْ","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'a güven, dayan, işlerini O'na havale et anlamında emir kipinde kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevekkül' kelimesinin 'vekîl' kökünden geldiğini ve 'bir işi başkasına havale etmek, güvenmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tevekkül alâ Allah' ifadesi, barış anlaşması yapıldıktan sonra ortaya çıkabilecek olası tehlikelere karşı Allah'a güvenmeyi, işleri O'na bırakmayı ve O'nun yardımına sığınmayı emreder. Bu, barışın getirebileceği risklere karşı manevi bir güvence sağlar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tevekkül'ün, kalbin Allah'a tam bir güvenle bağlanması, işlerin sonucunu O'na havale etmesi ve sebeplere sarıldıktan sonra Allah'a dayanması olduğunu ifade eder. Ayetteki 'tevekkül alâ Allah' emri, barışa yönelme kararının ardından gelebilecek her türlü olumsuzluğa karşı müminlerin Allah'a tam bir teslimiyetle güvenmelerini, O'nun her şeyi işiten ve bilen olduğunu hatırlatarak iç huzuru bulmalarını sağlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tevekkül' kavramının Kur'an'da genellikle bir eylemin ardından Allah'a güvenme ve O'na sığınma anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, barışa yönelme gibi önemli bir kararın ardından, olası düşman hilelerine veya gelecekteki belirsizliklere karşı Allah'a güvenmenin, O'nun mutlak ilim ve kudretine teslim olmanın gerekliliğini vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّمِيعُ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Her şeyi işiten, Allah'ın sıfatlarından biridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Semî'' isminin Allah'ın her şeyi işiten, gizli ve açık her sesi duyan sıfatı olduğunu belirtir. Ayetteki 'innehu hüve's-Semî'' ifadesi, Allah'ın düşmanların barışa yönelik niyetlerini veya olası hilelerini işittiğini, müminlerin dualarını ve tevekküllerini duyduğunu vurgular. Bu, müminlere güven verirken, düşmanlara da bir uyarı niteliği taşır."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, Allah'ın sıfatlarından biridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Alîm' isminin Allah'ın her şeyi bilen, geçmişi, geleceği ve gizli olanı kuşatan ilim sahibi sıfatı olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-Alîm' ifadesi, Allah'ın düşmanların gerçek niyetlerini, barışın sonuçlarını ve müminlerin durumunu en iyi şekilde bildiğini ifade eder. Bu, müminlerin Allah'a tevekkül etmelerinin ve O'nun hükmüne güvenmelerinin bir gerekçesidir, çünkü Allah her şeyin en doğrusunu bilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/61*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/61*
- **Şûrâ Sûresi** · *8/61*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/61*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/61*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *8/61*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *8/61*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *8/61*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *8/61*
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/61*
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *8/61*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *8/61*