# Enfâl Sûresi, 62. Âyet (8:62)

> وَإِن يُرِيدُوٓا۟ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ ٱللَّهُ ۚ هُوَ ٱلَّذِىٓ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِۦ وَبِٱلْمُؤْمِنِينَ

*Ve-in yurîdû en yaḣde'ûke fe-inne hasbeka(A)llâh(u)(c) huve-lleżî eyyedeke binasrihi vebilmu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (62-63) Eğer seni aldatmak isterlerse bilmiş ol ki sana yetecek Allah'tır. O, seni bizzat kendi yardımıyla ve mü'minlerle destekleyen ve onların kalplerini uzlaştırandır. Şayet yeryüzündeki şeyleri tümüyle harcasaydın, sen onların kalplerini uzlaştıramazdın. Fakat, Allah onların arasını uzlaştırdı. Şüphesiz O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/62

---

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","cihad","sosyal-dayanisma","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"يُرِيدُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) tarafından meczûm edildiği için","gloss":"isterlerse"},{"position":3,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":4,"surface":"يَخْدَعُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-د-ع","rootLatin":"kh-d-ʿ","lemma":"خَدَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) tarafından mansûb edildiği için","gloss":"aldatsınlar"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî ve mahallen mansûb","gloss":"seni"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":5,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":6,"surface":"حَسْبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"حَسْب","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"yeter"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî ve mahallen mecrûr","gloss":"sana"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî ve mahallen merfû","gloss":"O"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için mebnî ve mahallen merfû","gloss":"ki o"},{"position":10,"surface":"أَيَّدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ي-د","rootLatin":"ʾ-y-d","lemma":"أَيَّدَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"destekledi"},{"position":10,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî ve mahallen mansûb","gloss":"seni"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"نَصْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-ṣ-r","lemma":"نَصْر","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yardımı"},{"position":11,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî ve mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi'nin 62. ayeti, düşmanların aldatma girişimlerine karşı Allah'ın yeterliliğini ve müminlere olan desteğini vurgular. Ayet, 'aldatma', 'yeterlilik', 'destekleme' ve 'yardım' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi kudretin ve birleştirici gücün önemini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَخْدَعُوكَ","root":"خ د ع","rootLatin":"h-d-a","meaning":"Seni aldatmak, hile yapmak, kandırmak istemeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'had' kelimesini 'bir şeyi gizlice ve fark ettirmeden ele geçirmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'yahde'ûke' ifadesi, düşmanların müminlere karşı gizlice ve hile ile zarar verme niyetini, aldatma çabasını ifade eder. Bu, açık bir düşmanlıktan ziyade, sinsi bir planı işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'had' kelimesini 'hile yapmak, aldatmak' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, düşmanların barış görüntüsü altında müslümanlara karşı kurdukları tuzağı, yani bir aldatma eylemini anlatır. Bu, onların samimiyetsizliğini ve niyetlerinin bozukluğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'had' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir konotasyon taşıdığını ve 'hile, aldatma, kandırma' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette, düşmanların müslümanlara karşı kullandığı bir strateji olarak, güveni kötüye kullanma ve yanıltma eylemini ifade eder."}]},{"word":"حَسْبَكَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Sana yeterli olmak, kafi gelmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasb' kelimesini 'bir şeye yetecek kadar olan şey' olarak açıklar. Ayetteki 'hasbuke' ifadesi, Allah'ın müminlere her türlü durumda, özellikle düşmanların aldatma girişimlerine karşı tam bir yeterlilik sağladığını, O'nun yardımının her şeye kafi geldiğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hasb' kelimesinin 'kifayet' (yeterlilik) anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hasbuke' ifadesi, Allah'ın müminler için her türlü tehlikeye ve zorluğa karşı mutlak bir koruyucu ve destekleyici olduğunu, O'nun varlığının her şeye yettiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hasb' kelimesinin Kur'an'da 'yeterli olma, güvenme' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, müminlerin Allah'a tam bir güven duymaları gerektiğini ve O'nun her türlü düşman hilesine karşı kendilerine yeterli geleceğini ifade eder."}]},{"word":"أَيَّدَكَ","root":"أ ي د","rootLatin":"e-y-d","meaning":"Seni destekledi, güçlendirdi, teyit etti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'eyd' kelimesini 'kuvvet, güç' olarak tanımlar. 'Eyyedeke' ise 'sana kuvvet verdi, seni güçlendirdi' anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın peygamberi ve müminleri ilahi yardımıyla ve müminlerin desteğiyle güçlendirdiğini, onlara direnme ve başarı gücü verdiğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'te'yid' kelimesinin 'bir şeyi güçlendirmek, desteklemek, sağlamlaştırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'ın peygamberi ve müminleri hem kendi yardımıyla hem de müminlerin birliğiyle destekleyerek onların konumunu sağlamlaştırdığını ve güçlendirdiğini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'te'yid'i 'bir şeyi kuvvetlendirmek ve ona yardım etmek' olarak açıklar. Bu ayette, Allah'ın peygamberine ve müminlere hem manevi hem de maddi destek sağlayarak onları düşmanlara karşı güçlü kıldığını, zafer için gerekli zemini hazırladığını ifade eder."}]},{"word":"بِنَصْرِهِۦ","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Kendi yardımıyla, desteğiyle.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nasr' kelimesini 'düşmana karşı yardım etmek, desteklemek' olarak açıklar. Ayetteki 'binasrihi' ifadesi, Allah'ın doğrudan ve ilahi müdahalesiyle peygamberine ve müminlere sağladığı yardımı, düşmanlara karşı üstün gelmelerini sağlayan desteği vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nasr' kelimesinin 'birine yardım etmek, onu desteklemek ve düşmanına karşı galip gelmesini sağlamak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın kendi kudretiyle müminlere zafer ve güç verdiğini, onların düşman karşısında yalnız bırakılmadığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nasr' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir yardım ve destek olarak geçtiğini, özellikle zor zamanlarda müminlere verilen zafer ve güç anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın müminlere olan mutlak desteğini ve onların başarılarının kaynağını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/62*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8/62*