# Enfâl Sûresi, 74. Âyet (8:74)

> وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَهَاجَرُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلَّذِينَ ءَاوَوا۟ وَّنَصَرُوٓا۟ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُؤْمِنُونَ حَقًّا ۚ لَّهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

*Velleżîne âmenû vehâcerû vecâhedû fî sebîli(A)llâhi velleżîne âvev venasarû ulâ-ike humu-lmu/minûne hakkâ(an)(c) lehum maġfiratun verizkun kerîm(un)*

**Meal (Diyanet):** İman edip hicret eden ve Allah yolunda cihad edenler ve (muhacirleri) barındırıp (onlara) yardım edenler var ya; işte onlar gerçek mü'minlerdir. Onlar için bir bağışlanma ve bol bir rızık vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/8/74

---

## Tefsir

{"topics":["iman","cihad","sosyal-dayanisma","ahiret-mukafat","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"هَاجَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ج-ر","rootLatin":"h-j-r","lemma":"هَاجَرَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hicret ettiler"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"جَـٰهَدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ه-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَاهَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"cihad ettiler"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"سَبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yolunda"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki ism-i mevsûle atfedildiği için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":9,"surface":"ءَاوَوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-و-ي","rootLatin":"a-w-y","lemma":"آوَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"barındırdılar"},{"position":10,"surface":"وَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"نَصَرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yardım ettiler"},{"position":11,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":12,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Fasıl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":13,"surface":"ٱلْمُؤْمِنُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"müminlerdir"},{"position":14,"surface":"حَقًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"gerçekten"},{"position":15,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":16,"surface":"مَّغْفِرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"ğ-f-r","lemma":"مَغْفِرَة","form":"Mif'ale","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"mağfiret"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"رِزْقٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"rızık"},{"position":18,"surface":"كَرِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ر-م","rootLatin":"k-r-m","lemma":"كَرِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"cömertçe verilmiş"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enfâl Suresi'nin 74. ayeti, iman, hicret, cihad, barındırma ve yardım etme gibi temel kavramlar üzerinden müminlerin vasıflarını ve onlara vaat edilen karşılıkları dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, bu kavramların birbiriyle olan ilişkisini ve İslam toplumunun inşasındaki rollerini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve getirdiklerine kalpten inanmak, tasdik etmek ve güvenmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman kelimesi, 'emn' (güven, emniyet) kökünden gelir. Kalbin tasdiki ve dilin ikrarı ile gerçekleşen bir güvendir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, sadece sözlü bir ikrarı değil, aynı zamanda kalben tasdiki ve bu tasdikin gerektirdiği amelleri de kapsayan kapsamlı bir inancı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman', Kur'an'da sadece soyut bir inanç değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'a olan bu derin güvenlerinin bir sonucu olarak hicret ve cihad gibi eylemlere yöneldiğini gösterir."}]},{"word":"هَاجَرُوا۟","root":"ه ج ر","rootLatin":"h-c-r","meaning":"Allah rızası için bir yerden başka bir yere göç etmek, terk etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hicret, bir şeyi terk edip ondan ayrılmaktır. Ayetteki 'hâcerû' ifadesi, Mekke'den Medine'ye yapılan özel hicreti ve bu göçün ardındaki dini motivasyonu vurgular. Bu, sadece fiziki bir yer değişikliği değil, aynı zamanda inanç uğruna fedakarlık anlamına gelir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, hicreti 'bir yerden ayrılıp başka bir yere gitmek' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, bu, Allah'ın dinini yaşayabilmek için vatanı terk etme eylemini ifade eder ve bu eylemin müminlerin temel vasıflarından biri olduğunu gösterir."}]},{"word":"جَـٰهَدُوا۟","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Allah yolunda tüm imkanları kullanarak çaba sarf etmek, mücadele etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cihad, 'cehd' kökünden gelir ve bir işi başarmak için tüm gücü sarf etmek demektir. Ayetteki 'câhedû' ifadesi, Allah yolunda düşmanla savaşmayı, nefisle mücadeleyi ve dini yaymak için gösterilen her türlü çabayı kapsar. Bu, müminlerin inançlarını fiiliyata dökme biçimlerinden biridir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, cihadı 'düşmana karşı savaşmak ve dini yaymak için tüm gücü kullanmak' olarak açıklar. Ayetteki 'fî sebîlillâh' (Allah yolunda) kaydı, bu mücadelenin sadece dünyevi bir amaç taşımadığını, aksine ilahi bir gaye için yapıldığını vurgular."}]},{"word":"ءَاوَوا۟","root":"ء و ي","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Sığınacak yer vermek, barındırmak, himaye etmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İvâ, bir kimseyi barındırmak, ona sığınak sağlamaktır. Ayetteki 'âvev' kelimesi, Medineli Ensar'ın Mekke'den hicret eden Muhacirleri kendi evlerinde barındırmasını, onlara kucak açmasını ifade eder. Bu, kardeşlik ve dayanışmanın önemli bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'îvâ'yı 'birini yanına almak, ona yer vermek' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Muhacirlerin zor durumlarında onlara destek olan, evlerini ve imkanlarını paylaşan Ensar'ın fedakarlığını ve bu davranışın müminlerin vasıflarından biri olduğunu belirtir."}]},{"word":"نَصَرُوٓا۟","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Yardım etmek, destek olmak, muzaffer kılmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nasr, birine yardım etmek ve onu düşmanına karşı desteklemektir. Ayetteki 'nasarû' ifadesi, Ensar'ın Muhacirlere sadece barınma sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda onlara maddi ve manevi her türlü yardımı yaparak, İslam davasını desteklemelerini anlatır."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, nasr'ı 'birine karşı yardım etmek ve onu güçlendirmek' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, bu, Ensar'ın Muhacirlere ve dolayısıyla İslam'a verdiği kapsamlı desteği, onların güçlenmesine katkıda bulunmasını ve bu sayede İslam toplumunun temellerinin atılmasını ifade eder."}]},{"word":"مَغْفِرَةٌ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Günahların örtülmesi, bağışlanması, affedilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mağfiret, 'ğafr' kökünden gelir ve bir şeyi örtmek, gizlemek demektir. Allah'ın mağfireti, kulun günahlarını örtmesi, affetmesi ve azaptan korumasıdır. Ayetteki 'mağfiretün' ifadesi, müminlerin iman, hicret ve cihad gibi amelleri karşılığında Allah'ın onlara vaat ettiği ilahi bağışlamayı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, mağfiretin Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına yönelik rahmet ve affediciliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, müminlerin gösterdiği fedakarlıkların karşılığında Allah'ın onlara günahlarını bağışlayarak lütufta bulunacağını müjdeler."}]}]}