# Abese Sûresi, 2. Âyet (80:2)

> أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ

*En câehu-l-a'mâ*

**Meal (Diyanet):** (1-2) Kendisine o ama geldi diye Peygamber yüzünü ekşitti ve öteye döndü.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/80/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Abese Suresi'nin bu ayeti, Hz. Peygamber'in görme engelli bir kişiye karşı sergilediği tavrı eleştirel bir dille ifade eder. Ayet, 'gelmek' ve 'kör' kavramları üzerinden, ilahi mesajın herkese eşit ulaşması gerektiği prensibini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"جَآءَهُ","root":"ج ي ء","rootLatin":"c-y-'-","meaning":"Birinin yanına gelmek, varmak, ulaşmak anlamındadır ve burada görme engelli kişinin Hz. Peygamber'in huzuruna gelmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'c-y-'-' kökünün 'bir şeyin bir yere ulaşması, varması' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'câehu' ifadesi, görme engelli kişinin Peygamber'in bulunduğu yere fiziksel olarak intikal etmesini ve onunla muhatap olma arzusunu dile getirir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'câe' fiilinin bazen 'oldu, vuku buldu' anlamında da kullanılabileceğini ima eder. Ancak bu ayetteki bağlamda, 'gelmek' fiilinin somut bir hareketliliği ve bir kişinin diğerine yaklaşmasını ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'c-y-'-' kökünün Kur'an'da genellikle bir olayın veya kişinin belirli bir yere veya duruma gelmesini ifade ettiğini vurgular. Bu ayette, 'gelmek' eylemi, görme engelli kişinin Peygamber'e olan ihtiyacını ve ona yönelişini sembolize eder."}]},{"word":"ٱلْأَعْمَىٰ","root":"ع م ي","rootLatin":"'-m-y","meaning":"Gözleri görmeyen, kör kimse anlamına gelir ve burada Hz. Peygamber'e gelen görme engelli kişiyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'a'mâ' kelimesinin 'gözleri görmeyen' kişi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, bu kişinin fiziksel bir engeli olduğunu ve bu durumun Peygamber'in tepkisine neden olan bağlamı oluşturduğunu açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'a'mâ' kelimesinin hem fiziksel körlük hem de kalbin körlüğü (basiretsizlik) için kullanılabileceğini ifade eder. Ancak bu ayetteki 'el-a'mâ' ifadesi, belirli bir şahsı ve onun fiziksel görme engelli oluşunu net bir şekilde belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'a'mâ' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel körlüğü değil, aynı zamanda hakikati görememe, idrak edememe durumunu da ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayette, 'el-a'mâ' belirli bir kişiyi işaret ettiğinden, fiziksel körlük anlamı ön plandadır ve bu durum, Peygamber'in muhatap olduğu kişinin özel durumunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'a'mâ' kelimesinin 'gözün görme yeteneğini kaybetmesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-a'mâ' ifadesi, bu fiziksel engelin, Peygamber'in o anki meşguliyetine rağmen, muhatap alınması gereken bir durum olduğunu ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["edep-haya","peygamberlik","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"En"},{"position":2,"translit":"câehu"},{"position":3,"translit":"l-a'mâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"diye","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":2,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ا","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَعْمَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-م-ي","rootLatin":"ʿ-m-y","lemma":"أَعْمَىٰ","form":"Ef'al","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kör","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *80/1-4*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *80/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *80/1-4*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *80/1-4*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/1-4*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/2*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/2*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/1-4*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *80/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *80/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *80/1-4*