# Abese Sûresi, 37. Âyet (80:37)

> لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ

*Likulli-mri-in minhum yevme-iżin şe/nun yuġnîh(i)*

**Meal (Diyanet):** (33-37) Kişinin kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçacağı gün kulakları sağır edercesine şiddetli ses geldiği vakit, işte o gün onlardan herkesin kendini meşgul edecek bir işi vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/80/37

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Abese Suresi'nin 37. ayeti, kıyamet gününün dehşetini ve her bireyin kendi haliyle meşgul olacağını vurgular. Ayet, o günkü bireysel sorumluluğu ve başkalarıyla ilgilenme imkanının kalmayacağını dilbilimsel olarak ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱمْرِئٍ","root":"م ر أ","rootLatin":"m-r-ʾ","meaning":"Bu kelime, kıyamet gününde her bir bireyin kendi haliyle meşgul olacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İmri' (امرؤ), 'insan' anlamına gelir ve genellikle 'erkek' için kullanılır, ancak burada cinsiyet ayrımı gözetmeksizin her bir kişiyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde herkesin kendi derdine düşeceğini, başkalarıyla ilgilenme imkanının kalmayacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İmri' kelimesi, 'kişi' veya 'birey' anlamında olup, bu ayetteki bağlamda, kıyamet gününde her bir ferdin kendi durumuyla yüzleşeceğini ve başkasına yardım edemeyeceğini mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"يَوْمَئِذٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-w-m","meaning":"Bu kelime, kıyamet gününü, yani hesap gününü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yevmeizin (يومئذٍ), 'o gün' anlamına gelir ve Kur'an'da genellikle kıyamet gününü, yani hesap ve ceza gününü belirtmek için kullanılır. Bu ayette, o günün dehşetini ve herkesin kendi derdine düşeceği zamanı işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'yevm' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının sadece zamansal bir dilimi değil, aynı zamanda belirli bir olayın veya dönemin başlangıcını ve sonunu ifade ettiğini belirtir. 'Yevmeizin' ifadesi, kıyamet gününün benzersiz ve belirleyici bir zaman dilimi olduğunu vurgular, bu da o günkü bireysel meşguliyetin önemini artırır."}]},{"word":"شَأْنٌ","root":"ش أ ن","rootLatin":"ş-ʾ-n","meaning":"Bu kelime, kıyamet gününde her bireyin kendi meşguliyeti, işi veya derdi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şe'n (شأن), 'hal, durum, iş, meşguliyet' anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde her insanın kendi durumu, amelleri ve akıbetiyle o kadar meşgul olacağını ki, başkalarıyla ilgilenmeye fırsat bulamayacağını anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şe'n, kişinin içinde bulunduğu önemli durumu veya meşguliyeti ifade eder. Bu ayette, kıyamet gününün şiddeti ve dehşeti nedeniyle her bireyin kendi kurtuluşuyla ilgili derin bir meşguliyet içinde olacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şe'n' kelimesinin Kur'an'da genellikle kişinin önem verdiği, üzerinde durduğu veya kendisini meşgul eden bir durumu ifade ettiğini belirtir. Abese 37'deki 'şe'n', kıyamet gününde bireyin tüm dikkatini kendi akıbetine yönelteceği, başka hiçbir şeye odaklanamayacağı bir 'dert' veya 'meşguliyet' olarak yorumlanır."}]},{"word":"يُغْنِيهِ","root":"غ ن ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Bu kelime, o derdin kişiyi başkalarından müstağni kılacağını, yani başkalarıyla ilgilenmekten alıkoyacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğanâ (غنى) kökünden türeyen 'yuğnîhi' (يُغْنِيهِ), 'onu yeterli kılar, onu başkalarından müstağni kılar' anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, her bireyin kendi derdinin o kadar büyük ve kapsayıcı olacağını ki, onu başkalarıyla ilgilenmekten tamamen alıkoyacağını, kendi haliyle yetinmesini sağlayacağını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Yuğnîhi fiili, kişinin kendi işiyle meşgul olup başkasına bakmaya fırsat bulamayacağını, kendi derdinin ona yeteceğini anlatır. Bu, kıyamet gününün şiddetini ve bireysel sorumluluğun ağırlığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Yuğnîhi, 'onu başkalarından uzaklaştırır, kendi haliyle meşgul eder' anlamındadır. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde herkesin kendi derdiyle o kadar meşgul olacağını ki, en yakın akrabalarına bile bakamayacağını, kendi haliyle yetineceğini ve başkalarından müstağni kalacağını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Likulli"},{"position":2,"translit":"mri-in"},{"position":3,"translit":"minhum"},{"position":4,"translit":"yevme-iżin"},{"position":5,"translit":"şe/nun"},{"position":6,"translit":"yuġnîh(i)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için, ait","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱمْرِئٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-ا","rootLatin":"m-r-ʾ","lemma":"اِمْرُؤ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kişi, adam","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"يَوْمَئِذٍ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"o gün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":5,"surface":"شَأْنٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ا-ن","rootLatin":"sh-ʾ-n","lemma":"شَأْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (haber öne geçtiği için)","gloss":"iş, durum, dert","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":6,"surface":"يُغْنِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yeterli olmak, meşgul etmek","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/34-37*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Abese 34/37*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/37*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *80/34-37*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *80/34-37*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *80/34-37*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *80/34-37*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/37*
