# Abese Sûresi, 6. Âyet (80:6)

> فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ

*Fe-ente lehu tesaddâ*

**Meal (Diyanet):** Sen, ona yöneliyorsun.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/80/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'in tebliğdeki önceliklerini eleştirel bir dille sorgulamakta, özellikle de kendisini zengin ve müstağni gören kişiye yönelmesini 'tasaddâ' fiili üzerinden vurgulamaktadır. Ayet, muhatabın tavrını ve Peygamber'in bu tavra karşı sergilediği tutumu dilbilimsel olarak derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَصَدَّىٰ","root":"ص د ي","rootLatin":"s-d-y","meaning":"Ayette, Hz. Peygamber'in, kendisini öğütten müstağni gören kişiye yönelmesi, ona ilgi göstermesi ve onunla meşgul olması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tasaddâ' fiilini 'ona yöneldi, ona meyletti' şeklinde açıklar. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in, zengin ve kibirli kişiye yönelerek onunla ilgilenmesini ifade eder, bu da mecazi olarak 'yüzünü ona çevirmek' anlamını taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tasaddâ' kelimesinin 'sadd' kökünden türediğini ve 'bir şeye yönelmek, ona karşı durmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in, kendisini yeterli gören kişiye yönelerek ona tebliğde bulunma çabasını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tasaddâ' fiilinin 'sadd' kökünden geldiğini ve 'bir şeye yönelmek, ona karşı durmak' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'fâ ente lehu tasaddâ' ifadesi, Hz. Peygamber'in, kendisini müstağni gören kişiye yönelerek ona ilgi göstermesini ve onunla meşgul olmasını eleştirel bir tonla dile getirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki fiillerin bağlamsal anlam derinliklerine dikkat çeker. 'Tasaddâ' fiili, burada bir yönelme ve ilgi gösterme eylemini ifade ederken, aynı zamanda bu yönelmenin eleştirel bir bağlamda sunulduğunu, yani Peygamber'in önceliklerinin sorgulandığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","kibir-hased","munafiklar"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ama, fakat","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Müpteda (Müfret Müzekker Zamir)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mahallen)","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, ona"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (mahallen)","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"تَصَدَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-د-ي","rootLatin":"s-d-y","lemma":"تَصَدَّىٰ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat olmadığı için merfû (takdiren)","gloss":"yöneliyorsun, ilgileniyorsun","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fe-ente"},{"position":2,"translit":"lehu"},{"position":3,"translit":"tesaddâ"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/6*
- **Abese Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *80/6*