# Tekvîr Sûresi, 18. Âyet (81:18)

> وَٱلصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ

*Ve-ssubhi iżâ teneffes(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, aydınlandığı zaman sabaha ki,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/81/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tekvîr Suresi'nin 18. ayeti, 'sabah' ve 'nefes alma' kavramları üzerinden, karanlığın dağılıp aydınlığın belirmesi anını, canlı bir varlığın nefes alıp canlanması metaforuyla anlatır. Bu, hem zamanın başlangıcına hem de ilahi kudretin tecellisine bir yemindir.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلصُّبْحِ","root":"صبح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Gecenin ardından gelen aydınlık, sabah vakti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'subh' kelimesini gecenin karanlığının ardından beliren aydınlık olarak tanımlar. Ayetteki 've' harfiyle yemin edilen bu 'subh', Allah'ın kudretinin ve düzeninin bir nişanesi olarak vurgulanır, karanlıktan aydınlığa geçişin başlangıcıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'subh' kelimesinin mecazi olarak 'açıklık' ve 'ortaya çıkma' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, gecenin gizlediği şeylerin sabahın aydınlığıyla ortaya çıkması, hakikatin belirmesi anlamını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'subh' kavramının sadece bir zaman dilimi olmaktan öte, ilahi bir işaret ve yaratılışın düzenini gösteren bir fenomen olarak ele alındığını vurgular. Ayetteki yemin, bu ilahi düzenin önemine dikkat çeker."}]},{"word":"تَنَفَّسَ","root":"نفس","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Nefes almak, soluklanmak; mecazi olarak genişlemek, aydınlanmak, canlanmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'teneffese' fiilini 'sabahın nefes alması' olarak açıklar ve bunun mecazi bir ifade olduğunu belirtir. Sabahın karanlığı dağıtıp aydınlığı yayması, sanki bir canlının nefes alıp genişlemesi gibidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefes' kelimesinin temel anlamının 'soluk' olduğunu, ancak 'teneffese' fiilinin 'genişlemek, rahatlamak' anlamlarına da geldiğini ifade eder. Ayetteki 'sabahın nefes alması', karanlığın sıkıntısından sonra aydınlığın ferahlaması ve yayılmasıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'teneffese' fiilinin 'sabahın aydınlığının yayılması ve belirginleşmesi' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu, sabahın canlı bir varlık gibi canlanıp etrafa ışık saçmasını ifade eden güçlü bir mecazdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'teneffese' fiilinin Kur'an'daki mecazi kullanımlarına dikkat çekerek, bu ayette sabahın karanlığı dağıtıp aydınlığıyla 'nefes alması'nın, ilahi bir yaratılış mucizesi ve düzenin bir göstergesi olduğunu vurgular. Sabahın canlılık kazanması ve etrafa yayılması anlamındadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-ssubhi"},{"position":2,"translit":"iżâ"},{"position":3,"translit":"teneffes(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱلصُّبْحِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"صُبْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sabaha","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"تَنَفَّسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"تَنَفَّسَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nefes aldığı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/18*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili · *81/15-21*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Abdulkerim Cili · *81/18*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/15-21*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/15-21*
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/15-21*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili · *81/15-21*