# Tekvîr Sûresi, 22. Âyet (81:22)

> وَمَا صَاحِبُكُم بِمَجْنُونٍ

*Vemâ sâhibukum bimecnûn(in)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Kureyşliler!) Sizin arkadaşınız (Muhammed) bir deli değildir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/81/22

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tekvîr Suresi 22. ayet, Hz. Muhammed'in peygamberliğini inkâr edenlerin iddialarını reddetmekte ve onun 'deli' olmadığını vurgulamaktadır. Ayet, 'sahib' ve 'mecnun' kavramları üzerinden peygamberin toplum içindeki konumunu ve ona yöneltilen ithamın anlamsızlığını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"صَاحِبُكُم","root":"ص ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Ayette, 'sizin arkadaşınız' anlamında, Hz. Muhammed'in Mekke halkı tarafından bilinen ve tanınan bir kişi olduğuna işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sahib' kelimesinin 'birliktelik, arkadaşlık, refakat' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sahibukum' ifadesi, Hz. Muhammed'in peygamberlikten önce de Mekke halkıyla uzun süreli bir beraberliği, tanışıklığı ve güven ilişkisi olduğunu vurgular. Bu, onun yabancı veya tanınmayan biri olmadığını, dolayısıyla iddiaların temelsizliğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sahib'in 'bir şeyle sürekli beraber olan, ona eşlik eden' kişi olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Kureyş'in Hz. Muhammed'i çocukluğundan beri tanıdığını, onun ahlakını ve akıl sağlığını bildiğini ima eder. Bu nedenle, ona 'mecnun' demeleri, kendi bildikleri gerçeğe aykırı bir iftiradır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sahib' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'yakın arkadaş, yoldaş' anlamında kullanıldığını ve bu yakınlığın bir tür tanıklık ve bilgi birikimi içerdiğini belirtir. Tekvîr 22'deki 'sahibukum', muhatapların peygamberin karakterini ve geçmişini çok iyi bildiği gerçeğini hatırlatarak, ona yöneltilen 'delilik' ithamının ne kadar absürt olduğunu ortaya koyar."}]},{"word":"بِمَجْنُونٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ayette, Hz. Muhammed'e yöneltilen 'deli' veya 'cinlenmiş' ithamını kesin bir dille reddeder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mecnun' kelimesinin 'cinler tarafından ele geçirilmiş, aklını yitirmiş' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'bimacnûnin' ifadesi, müşriklerin Hz. Muhammed'in getirdiği mesajı açıklayamadıkları için ona bu tür bir yaftayı yapıştırdıklarını, ancak Kur'an'ın bu iddiayı kesin bir dille reddettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mecnun'un mecazi olarak 'aklı başında olmayan, saçmalayan' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayet, Hz. Muhammed'in sözlerinin ve davranışlarının akıl ve hikmetten yoksun olmadığını, aksine ilahi bir vahiy ürünü olduğunu vurgulayarak bu mecazi anlamı da reddeder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'c-n-n' kökünün 'örtmek, gizlemek' anlamından türediğini ve 'mecnun'un aklının örtüldüğü, gizlendiği kişi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'bimacnûnin' ifadesi, Hz. Muhammed'in aklının örtülü olmadığını, aksine apaçık bir vahiy ile konuştuğunu ve bu ithamın gerçeği örtme çabası olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mecnun' kelimesinin Kur'an'da peygamberlere karşı kullanılan temel ithamlardan biri olduğunu ve bu ithamın genellikle peygamberlerin getirdiği mesajın olağanüstülüğüne karşı bir savunma mekanizması olarak ortaya çıktığını belirtir. Tekvîr 22, bu ithamın temelsizliğini ve peygamberin akıl sağlığının tam olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","vahiy-kuran","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"صَاحِبُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"Fâil","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"arkadaş"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"مَجْنُونٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"مَجْنُون","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"deli"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/22*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/22*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/22*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/22*