# Tekvîr Sûresi, 24. Âyet (81:24)

> وَمَا هُوَ عَلَى ٱلْغَيْبِ بِضَنِينٍ

*Vemâ huve ‘alâ-lġaybi bidanîn(in)*

**Meal (Diyanet):** O, gayb hakkında cimri değildir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/81/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tekvîr Suresi'nin 24. ayeti, Hz. Peygamber'in gayb bilgisi konusundaki güvenilirliğini vurgulamaktadır. Ayet, 'gayb' ve 'zanin' kavramları üzerinden, onun vahyi aktarımındaki sadakatini ve herhangi bir cimrilik veya şüpheye mahal vermediğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْغَيْبِ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğ-y-b","meaning":"Ayetteki 'gayb', duyularla idrak edilemeyen, beşerî bilginin ötesindeki görünmez âlemi ve geleceğe dair bilgileri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gayb' kelimesini 'gözden kaybolan, idrak edilemeyen' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Peygamber'in Allah'tan aldığı ve insanlara aktardığı, duyularla algılanamayan ilahi bilgilere işaret eder. Bu bilgiler, peygamberin kendi çabasıyla değil, vahiy yoluyla elde ettiği hakikatlerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'gayb' kavramının, insan aklının ve duyularının erişemediği, sadece Allah'ın bildiği ve dilediği kullarına bildirdiği gerçeklik alanı olduğunu belirtir. Bu ayette, peygamberin bu gaybî bilgileri aktarırken herhangi bir eksiklik veya tahrifat yapmadığı vurgulanır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'gayb'ı 'insanların bilmediği, gizli olan' şeklinde açıklar. Ayetteki bağlamda, peygamberin vahiy yoluyla kendisine bildirilen gaybî haberleri, yani geleceğe ve görünmeyene dair bilgileri, insanlardan gizlemediği veya eksik aktarmadığı anlamını taşır."}]},{"word":"بِضَنِينٍ","root":"ض ن ن","rootLatin":"d-n-n","meaning":"Bu kelime, Hz. Peygamber'in kendisine vahyedilen gaybî bilgileri aktarma konusunda cimrilik etmediğini, gizlemediğini veya eksik bırakmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zanin' kelimesini 'cimri, kıskanç' olarak açıklar. Ayetteki 'bi-zanin' ifadesi, peygamberin kendisine vahyedilen gaybî bilgileri insanlara ulaştırma konusunda cimrilik yapmadığını, hiçbir şeyi gizlemediğini ve eksik bırakmadığını vurgular. O, aldığı mesajı tam ve eksiksiz olarak tebliğ etmiştir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dannen' kökünden türeyen 'zanin' kelimesini 'bir şeyi başkasından esirgemek, cimrilik etmek' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Peygamber'in gaybî haberleri, yani vahyi, insanlardan esirgemediği, onları bilgilendirme konusunda cömert davrandığı ve hiçbir şeyi saklamadığı anlamını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'd-n-n' kökünün 'bir şeyi başkasına vermekten kaçınmak, cimrilik etmek' anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'bi-zanin' ifadesi, peygamberin vahiy yoluyla elde ettiği gaybî bilgileri tebliğ etme görevinde herhangi bir cimrilik göstermediğini, aksine tam bir açıklık ve dürüstlükle aktardığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zanin' kelimesinin 'cimri' anlamının yanı sıra, 'suçlanan, töhmet altında tutulan' anlamını da taşıyabileceğine işaret eder. Ayetteki 'mâ huve alâ'l-gaybi bi-zanin' ifadesi, peygamberin gaybî bilgileri aktarırken ne cimrilik ettiğini ne de bu konuda herhangi bir töhmet altında tutulabileceğini ifade eder. O, vahyi olduğu gibi iletmiştir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","peygamberlik","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":4,"surface":"ٱلْغَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"gh-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gayb"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-"},{"position":5,"surface":"ضَنِينٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ض-ن-ن","rootLatin":"ḍ-n-n","lemma":"ضَنِين","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Zâide harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mansûb (mâ'nın haberi)","gloss":"cimri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/24*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/24*