# Tekvîr Sûresi, 25. Âyet (81:25)

> وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَيْطَـٰنٍ رَّجِيمٍ

*Vemâ huve bikavli şeytânin racîm(in)*

**Meal (Diyanet):** Kur'an, kovulmuş şeytanın sözü değildir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/81/25

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vemâ"},{"position":2,"translit":"huve"},{"position":3,"translit":"bikavli"},{"position":4,"translit":"şeytânin"},{"position":5,"translit":"racîm(in)"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tekvîr Suresi 25. ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini vurgulayarak, onun kovulmuş şeytanın sözü olmadığını kesin bir dille ifade eder. Ayet, 'kavl' (söz) ve 'şeytan-ı racîm' (kovulmuş şeytan) kavramları üzerinden Kur'an'ın kutsiyetini ve kaynağının temizliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"بِقَوْلِ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Bu bağlamda 'söz', Kur'an'ın içeriği ve kaynağına işaret etmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' kelimesini 'bir düşünceyi ifade eden sesli veya sessiz her türlü ifade' olarak tanımlar. Ayetteki 'bikavli' ifadesi, Kur'an'ın bir 'söz' olduğunu kabul etmekle birlikte, bu sözün kaynağının şeytan olmadığını vurgulayarak, onun ilahi menşeini teyit eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kavl' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Kur'an'ın bir 'hitap' ve 'mesaj' olduğunu, ancak bu mesajın kaynağının şeytan olamayacağını mecazi bir dille reddeder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kavl' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın kelamı' ve 'insan sözü' arasında bir ayrım yapmak için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın 'kavl' oluşu kabul edilmekle birlikte, onun 'şeytanın kavli' olmadığı vurgulanarak, ilahi ve beşeri/şeytani söz arasındaki ontolojik farka dikkat çekilir."}]},{"word":"شَيْطَـٰنٍ","root":"ش ط ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"Bu ayette 'şeytan', insanları doğru yoldan saptırmaya çalışan, ilahi vahye karşıt bir varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şeytan' kelimesinin 'şatane' kökünden geldiğini ve 'haktan uzaklaşan, isyan eden' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şeytan', Kur'an'ın kaynağı olamayacak kadar haktan uzak ve isyankar bir varlık olarak tasvir edilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şeytan' kelimesinin 'uzaklaşmak' anlamına gelen 'şatane' kökünden türediğini ve hem cinlerden hem de insanlardan olabilen, hayırdan uzaklaşmış her türlü varlığı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'şeytan', Kur'an'ın ilahi mesajına zıt bir güç olarak konumlandırılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'şeytan' kavramının, Allah'ın iradesine karşı çıkan, insanı doğru yoldan saptıran ve kaos yaratan bir güç olarak merkezi bir rol oynadığını belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın 'şeytanın sözü' olamayacağı vurgusu, onun ilahi düzen ve hakikatle olan uyumunu pekiştirir."}]},{"word":"رَّجِيمٍ","root":"ر ج م","rootLatin":"r-c-m","meaning":"Bu bağlamda 'racîm', ilahi rahmetten kovulmuş, lanetlenmiş ve taşlanarak uzaklaştırılmış anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'racîm' kelimesinin 'recem' kökünden geldiğini ve 'taşlamak, kovmak, lanetlemek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şeytan-ı racîm' ifadesi, şeytanın ilahi katından kovulmuş, lanetlenmiş ve dolayısıyla Kur'an gibi kutsal bir sözün kaynağı olamayacak kadar değersizleştirilmiş olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'racîm' kelimesinin 'taşlanmış, lanetlenmiş, kovulmuş' anlamlarını taşıdığını ve Kur'an'da genellikle şeytan için kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, şeytanın ilahi rahmetten ve hidayetten tamamen uzaklaştırılmış, dolayısıyla vahiy gibi yüce bir kaynağa sahip olamayacak bir varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'racîm' kelimesinin 'kovulmuş, uzaklaştırılmış' anlamında kullanıldığını ve özellikle şeytan için kullanıldığında, onun Allah'ın rahmetinden ve cennetinden uzaklaştırılmış olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'racîm' sıfatı, şeytanın Kur'an'ın kaynağı olamayacak kadar ilahi lütuftan mahrum bırakıldığını pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nefy edatı (mâ)"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"قَوْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sözü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"شَيْطَـٰنٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"ş-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeytanın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"رَّجِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ج-م","rootLatin":"r-j-m","lemma":"رَجِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"kovulmuş","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/25*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/25*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/25*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *81/25*