# İnfitâr Sûresi, 8. Âyet (82:8)

> فِىٓ أَىِّ صُورَةٍ مَّا شَآءَ رَكَّبَكَ

*Fî eyyi sûratin mâ şâe rakkebek(e)*

**Meal (Diyanet):** (6-8) Ey insan! Seni yaratan, şekillendirip ölçülü yapan, dilediği bir biçimde seni oluşturan cömert Rabbine karşı seni ne aldattı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/82/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılışındaki ilahi kudreti ve düzeni vurgulamaktadır. 'Şekil', 'dilemek' ve 'terkip etmek' kavramları üzerinden Allah'ın insanı kusursuz bir biçimde var etmesini ve bu yaratılışın ardındaki iradeyi gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"صُورَةٍ","root":"ص و ر","rootLatin":"s-v-r","meaning":"Ayette, insanın yaratıldığı biçim, şekil veya suret anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sûret' kelimesini bir şeyin dış görünüşü, şekli ve niteliği olarak tanımlar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insanı belirli bir biçimde, düzenli ve uyumlu bir yapıda yaratmasını ifade eder. Bu, insanın fiziksel ve ruhsal yapısının ilahi bir tasarımın ürünü olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sûret' kelimesinin mecazi anlamlarına da değinir. Ayetteki 'fî eyyi sûretin' ifadesi, Allah'ın dilediği herhangi bir biçimde insanı yaratma kudretini ve bu yaratılışın mükemmelliğini vurgular. Bu, Allah'ın yaratmadaki sınırsız iradesini ve kudretini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sûret' kavramının Kur'an'daki kullanımının, sadece fiziksel bir şekilden öte, bir varlığın özünü ve kimliğini de ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'sûret', insanın sadece dış görünüşünü değil, aynı zamanda ona bahşedilen benzersiz özellikleri ve potansiyeli de kapsar. Allah'ın insanı 'dilediği sûrette' yaratması, onun eşsizliğini ve değerini vurgular."}]},{"word":"شَآءَ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Ayette, Allah'ın dilemesi, istemesi ve irade etmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şâe' fiilinin Allah'a nispet edildiğinde, O'nun mutlak iradesini ve kudretini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'mâ şâe' ifadesi, Allah'ın insanı yaratırken ve ona şekil verirken hiçbir sınırlamaya tabi olmadığını, her şeyi kendi dilemesiyle gerçekleştirdiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'meşîet' (dileme) kavramının Allah'ın sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun her şeyi kendi iradesiyle var ettiğini açıklar. Bu ayetteki 'mâ şâe', Allah'ın insanı hangi biçimde ve özellikte yaratacağına dair mutlak seçme hakkına sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şâe' fiilinin Kur'an'da genellikle Allah'ın kudret ve iradesinin bir göstergesi olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanı yaratma ve ona şekil verme eyleminin tamamen O'nun dilemesine bağlı olduğunu, bu dilemenin ise hikmet ve adaletle gerçekleştiğini ifade eder."}]},{"word":"رَكَّبَكَ","root":"ر ك ب","rootLatin":"r-k-b","meaning":"Ayette, Allah'ın insanı bir araya getirip düzenlemesi, terkip etmesi ve ona bir yapı kazandırması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'terkîb' kelimesinin farklı parçaları bir araya getirerek bir bütün oluşturmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'rakkebeke' ifadesi, Allah'ın insanı farklı organlardan, dokulardan ve sistemlerden oluşan karmaşık ve uyumlu bir yapı olarak yarattığını, bu parçaları bir araya getirerek ona işlevsel bir bütünlük kazandırdığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'terkîb'in bir şeyi oluşturan unsurları birleştirme ve düzenleme eylemini ifade ettiğini açıklar. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insanı en güzel ve en mükemmel şekilde, her bir uzvunu ve işlevini yerli yerine koyarak yarattığını, ona kusursuz bir düzen verdiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'terkîb'in, bir şeyin unsurlarını bir araya getirerek ona belirli bir form ve işlev kazandırmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'rakkebeke', Allah'ın insanı sadece fiziksel olarak değil, aynı zamanda ruhsal ve zihinsel olarak da bir bütün halinde, belirli bir amaç doğrultusunda yarattığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","esma-i-husna","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fî"},{"position":2,"translit":"eyyi"},{"position":3,"translit":"sûratin"},{"position":4,"translit":"mâ"},{"position":5,"translit":"şâe"},{"position":6,"translit":"rakkebek(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde, -de","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"أَىِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"صُورَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-و-ر","rootLatin":"s-w-r","lemma":"صُورَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şekil, suret","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Zâide","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ne, her ne","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"diledi, istedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"رَكَّبَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ك-ب","rootLatin":"r-k-b","lemma":"رَكَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"terkip etti, düzenledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"seni","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82/8*