# Mutaffifîn Sûresi, 1. Âyet (83:1)

>  وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ

*Veylun lil-mutaffifîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'Mutaffifîn' kelimesi üzerinden, ölçü ve tartıda hile yapanların durumunu ele alarak, bu tür davranışların vahim sonuçlarına işaret etmektedir. Temel vurgu, adaletsizlik ve hak ihlali üzerinedir.","keyConcepts":[{"word":"وَيْلٌ","root":"و ي ل","rootLatin":"v-y-l","meaning":"Bu kelime, şiddetli azap, helak, felaket veya cehennemde bir vadi anlamlarına gelir ve burada ölçüde hile yapanlara yönelik bir tehdit ve kınama ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'veyl' kelimesini 'şiddetli şer' veya 'helak' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle kınama ve tehdit bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, ölçüde hile yapanların karşılaşacağı kötü akıbeti vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'veyl'in Arapların 'yazıklar olsun' veya 'helak olsun' anlamında kullandıkları bir kelime olduğunu ifade eder. Bu ayette, ölçüde haksızlık edenlere yönelik bir beddua ve uyarı olarak yer almaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'veyl' kelimesinin mecazi olarak 'şiddetli azap' veya 'cehennemde bir vadi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, ölçüde hile yapanlara yönelik ilahi bir tehdit ve kınama olarak anlaşılmalıdır."}]},{"word":"لِّلْمُطَفِّفِينَ","root":"ط ف ف","rootLatin":"t-f-f","meaning":"Bu kelime, ölçü ve tartıda hile yapan, başkalarına eksik veren, kendisi alırken tam alan kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tatfîf' kelimesini 'ölçüde veya tartıda az bir şeyi eksiltmek' olarak açıklar. 'Mutaffifîn' ise bu fiili işleyenlerdir. Ayette, özellikle kendileri alırken tam, başkalarına verirken eksik verenlerin kınandığı vurgulanır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mutaffif'i 'ölçüde veya tartıda eksik veren' olarak tanımlar. Bu ayetteki kullanımı, ticari ilişkilerde dürüstlükten sapan, başkalarının hakkını gasp eden kişileri işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'tatfîf' kavramının sadece ticari bir hileden öte, toplumsal adaletsizliğin ve ahlaki yozlaşmanın bir göstergesi olduğunu belirtir. 'Mutaffifîn' bu bağlamda, toplumsal düzeni bozan ve ilahi adaleti ihlal eden kişilerdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mutaffifîn' kelimesinin kök anlamından hareketle, 'az bir şeyi eksiltmek' fiilinin süreklilik arz eden bir davranış biçimi haline geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu kötü alışkanlığı sürekli hale getirenleri hedef alır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["adalet","ticaret-faiz","helal-haram"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَيْلٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ي-ل","rootLatin":"w-y-l","lemma":"وَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Vay hâline!"},{"position":2,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"لْمُطَفِّفِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ط-ف-ف","rootLatin":"ṭ-f-f","lemma":"مُطَفِّف","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eksik ölçüp tartanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/1*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/1*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffifîn, 83:1-4*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffifîn, 83:1-4*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *1. ÂYET*