# Mutaffifîn Sûresi, 13. Âyet (83:13)

> إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَـٰتُنَا قَالَ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ

*İżâ tutlâ ‘aleyhi âyâtunâ kâle esâtîru-l-evvelîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ona ayetlerimiz okununca, "Eskilerin masalları" der.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inkarcıların Kur'an ayetlerine karşı takındıkları olumsuz tavrı ve onları değersizleştirme çabasını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Özellikle 'tütlâ' fiili ve 'esâtîr' kelimesi, ayetlerin okunma biçimi ve bu okumalara verilen tepkinin niteliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تُتْلَىٰ","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Ayette, Kur'an ayetlerinin başkalarına okunması, tilavet edilmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tilavet' kelimesini bir şeyi takip etmek, ardı sıra gelmek olarak açıklar. Kur'an bağlamında ise, harfleri ve kelimeleri birbirini takip edecek şekilde okumak, manalarını düşünerek okumak anlamına gelir. Ayetteki 'tütlâ' ifadesi, ayetlerin sadece lafzen okunması değil, aynı zamanda manalarının da muhataba ulaştırılması çabasını ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tütlâ' fiilini 'okunur' veya 'nakledilir' şeklinde yorumlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ayetlerinin insanlara tebliğ edildiği, onlara ulaştırıldığı bir durumu ifade eder. Bu, inkarcıların bu tebliğe karşı gösterdikleri tepkiyi vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tilavet'in sadece okumak değil, aynı zamanda okunanı anlamaya çalışmak ve onunla amel etmek boyutunu da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'tütlâ' fiili, ayetlerin muhataplar üzerinde bir etki bırakması beklentisini taşırken, inkarcıların bu etkiye direnişini gösterir."}]},{"word":"ءَايَـٰتُنَا","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, mucizeler ve Kur'an'ın ayetleri anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âyet' kelimesini 'alamet' ve 'nişan' olarak açıklar. Kur'an bağlamında ise, Allah'ın kelamının her bir bölümü, insanları doğru yola ileten ve hakikati gösteren birer delildir. Ayetteki 'âyâtunâ' ifadesi, bu ilahi delillerin bizzat Allah'a ait olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet' kelimesinin 'açık alamet', 'delil' ve 'mucize' anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an ayetleri, hem lafızları hem de manaları itibarıyla Allah'ın kudretini ve birliğini gösteren açık delillerdir. Ayetteki 'âyâtunâ', bu delillerin inkarcılara sunulduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'da hem kozmik işaretler (doğadaki deliller) hem de vahyedilmiş metinler (Kur'an ayetleri) için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'âyâtunâ', özellikle vahyedilmiş metinler olan Kur'an ayetlerini ifade eder ve bunların ilahi kökenine vurgu yapar."}]},{"word":"قَالَ","root":"ق-و-ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Bir söz söylemek, ifade etmek, beyanda bulunmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kavl' kelimesini 'söz' veya 'konuşma' olarak tanımlar. Ayetteki 'kâle' fiili, inkarcının ayetlere karşı sarf ettiği küçümseyici ve reddedici sözü ifade eder. Bu, sadece bir düşünce değil, açıkça dile getirilen bir tepkidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavl'in genel olarak 'söz' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kâle' fiili, inkarcının Kur'an ayetlerine karşı takındığı tavrı, sözlü olarak ifade etmesini vurgular. Bu ifade, onun iç dünyasındaki inkarı dışa vurmasıdır."}]},{"word":"أَسَـٰطِيرُ","root":"س-ط-ر","rootLatin":"s-t-r","meaning":"Eski milletlerin uydurma hikayeleri, masalları, efsaneleri anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'esâtîr' kelimesini 'satır satır yazılmış, uydurulmuş sözler' olarak açıklar. Cahiliye Arapları, Kur'an'ı eski milletlerin masalları, uydurma hikayeleri olarak nitelendirerek onun ilahi kaynağını reddetmeye çalışmışlardır. Ayetteki bu kullanım, inkarcıların Kur'an'ı değersizleştirme çabasını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'esâtîr' kelimesinin 'satır' kelimesinin çoğulu olduğunu ve 'yazılmış şeyler' anlamına geldiğini belirtir. Ancak Kur'an bağlamında, özellikle 'esâtîru'l-evvelîn' şeklinde kullanıldığında, 'eskilerin uydurma hikayeleri, efsaneleri' anlamını taşır. Bu, Kur'an'ın ilahi mesajına karşı bir küçümseme ifadesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'esâtîr' kelimesinin 'uydurma sözler, yalanlar' anlamına geldiğini ve 'ustûre' kelimesinin çoğulu olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Kur'an'ı gerçek dışı, hayal ürünü ve değersiz görme eğilimini yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'esâtîru'l-evvelîn' ifadesinin Kur'an'da, Mekkeli müşriklerin Kur'an'ı reddetmek için kullandıkları tipik bir argüman olduğunu belirtir. Onlar, Kur'an'ın ilahi bir vahiy değil, eski halkların efsanelerinden derlenmiş bir metin olduğunu iddia etmişlerdir. Bu, Kur'an'ın mesajını itibarsızlaştırma girişimidir."}]},{"word":"ٱلْأَوَّلِينَ","root":"أ-و-ل","rootLatin":"e-v-l","meaning":"Önceki nesiller, geçmiş milletler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'evvel' kelimesinin 'bir şeyin başlangıcı' veya 'önce gelen' anlamına geldiğini belirtir. 'el-Evvelîn' ise, geçmişte yaşamış olan milletleri, nesilleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Kur'an'ı, önceki milletlerden kalma, güncelliğini yitirmiş ve uydurma hikayeler olarak görme eğilimini pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'evvel' kelimesinin 'zaman veya mertebe bakımından önde olan' anlamını taşıdığını açıklar. 'el-Evvelîn' ifadesi, Kur'an'ın mesajını küçümsemek amacıyla, onun eski ve modası geçmiş hikayelerden ibaret olduğunu iddia edenlerin referans noktasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"تُتْلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"okunur"},{"position":3,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"ءَايَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"hamza-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müennes","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"ayetler"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":5,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":6,"surface":"أَسَـٰطِيرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ط-ر","rootLatin":"s-t-r","lemma":"أُسْطُورَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müennes","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû (mübteda mahzuf)","gloss":"masalları"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَوَّلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-و-ل","rootLatin":"hamza-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"öncekilerin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/13*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/13*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/13*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/13*
- **Furkân Sûresi** · *83/13*
- **Furkân Sûresi** · *83/13*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/13*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *13. ÂYET*