# Mutaffifîn Sûresi, 14. Âyet (83:14)

> كَلَّا ۖ بَلْ ۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

*Kellâ(s) bel(se) râne ‘alâ kulûbihim mâ kânû yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayır, hayır! Doğrusu onların kazanmakta oldukları kalplerini paslandırmıştır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mutaffifîn Suresi'nin 14. ayeti, insanların işledikleri günahların kalpleri üzerindeki olumsuz etkisini, özellikle 'paslanma' metaforu üzerinden açıklamaktadır. Ayet, kazançların (günahların) kalpleri nasıl kararttığını ve hakikati görmelerini engellediğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"رَانَ","root":"ر و ن","rootLatin":"r-v-n","meaning":"Kalbi kaplayan, paslandıran, karartan ve böylece hakikati görmesini engelleyen bir örtü veya tabaka oluşmasıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'râne' kelimesini kalbin üzerine çöken, onu kaplayan ve karartan bir şey olarak açıklar. Ayetteki bağlamda bu, günahların kalbi kuşatması ve hakikati idrak etmesini engellemesi anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rân' kelimesini kalbin günahlarla örtülmesi, paslanması ve kararması olarak tanımlar. Bu durum, kalbin nurunun sönmesine ve hakikati kabul etme yeteneğini kaybetmesine yol açar. Ayetteki 'râne alâ kulûbihim' ifadesi, günahların kalpleri tamamen kuşattığını ve paslandırdığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rân' kavramını Kur'an'daki 'kalp' (kalb) kavramıyla ilişkilendirir. Kalbin, Allah'ın ayetlerini idrak etme ve doğru yolu bulma merkezi olduğunu belirtir. 'Rân' ise bu idrak yeteneğinin günahlar sebebiyle körelmesi, kalbin manevi olarak paslanması ve kararmasıdır. Ayetteki kullanımı, bu manevi körleşmenin bir sonucu olarak hakikatin reddedilmesini ifade eder."}]},{"word":"قُلُوبِهِم","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"İnsanların idrak, düşünce, duygu ve inanç merkezi olan kalpleridir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kalb' kelimesini mecazi olarak aklın ve idrakin merkezi olarak açıklar. Ayetteki 'kulûbihim' ifadesi, insanların düşünce ve anlama yeteneklerinin günahlar yüzünden etkilendiğini, paslandığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kalb'i bir şeyin özü, merkezi ve en önemli kısmı olarak tanımlar. İnsanda ise bu, idrak, akıl ve iradenin merkezi olan manevi varlıktır. Ayetteki 'kulûbihim' ifadesi, günahların doğrudan bu manevi merkeze etki ederek onu bozduğunu ve hakikati kabul etme yeteneğini engellediğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kalb'in sadece bir organ değil, aynı zamanda insanın manevi ve entelektüel merkezi olduğunu belirtir. İman, küfür, idrak ve anlayış gibi tüm önemli fonksiyonlar kalple ilişkilidir. Ayetteki 'kulûbihim' ifadesi, günahların bu merkezi işlevsiz hale getirdiğini, hakikati algılama yeteneğini körelttiğini gösterir."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"İnsanların kendi iradeleriyle yaptıkları, kazandıkları veya işledikleri fiillerdir, bu bağlamda günahları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'kesb' kelimesini kişinin kendi iradesiyle elde ettiği veya yaptığı şey olarak açıklar. Ayetteki 'mâ kânû yeksibûn' ifadesi, insanların sürekli olarak işledikleri günahları ve kötü amelleri kasteder ki bunlar kalplerini paslandırmıştır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb'i kişinin kendi çabasıyla elde ettiği şey olarak tanımlar ve genellikle hayırlı veya şerli ameller için kullanılır. Ayetteki 'yeksibûn' ifadesi, özellikle kötü amelleri, günahları ve haksız kazançları ifade eder ki bunlar kalbin kararmasına neden olmuştur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kesb' kavramının Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği, sorumluluk gerektiren eylemleri ifade ettiğini belirtir. Bu eylemlerin sonuçları kişiye aittir. Ayetteki 'yeksibûn' ifadesi, insanların işledikleri günahların ve kötü fiillerin, kalplerini paslandırarak manevi bir körlüğe yol açtığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kellâ(s)"},{"position":2,"translit":"bel(se)"},{"position":3,"translit":"râne"},{"position":4,"translit":"‘alâ"},{"position":5,"translit":"kulûbihim"},{"position":6,"translit":"mâ"},{"position":7,"translit":"kânû"},{"position":8,"translit":"yeksibûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Red'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Hayır, asla","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Bilakis, aksine","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"رَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ي-ن","rootLatin":"r-w-n","lemma":"رَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"paslandı, kapladı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"قُلُوبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalpleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiil-i mâzî رَانَ'nin fâili olduğu için merfû","gloss":"şey, ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Fâil"},{"position":7,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"kazanıyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *83/14*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/14*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/14*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *83/14*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffifîn, 83:14*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffîfîn, 83:14*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffifîn, 83:14*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *83/14*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/14*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffifîn, 83:14*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/14*